“Mijn vroegste bewuste herinnering aan water is dat ik op de kanovereniging in Kampen zat, in mijn basisschooltijd. Na een jaartje vond ik dat niet meer zo leuk, en stapte ik over naar de zeilvereniging. In een optimist – zo’n speciale ‘badkuip’ voor kinderen – voeren we de IJssel op om te leren zeilen. Naar de overkant, met je hoofd onder de giek door bij het keren, en weer terug. Weet je wat nou het gekke is? Pas kortgeleden realiseerde ik me voor het eerst hoe belangrijk water altijd voor mij is geweest. Toen vielen allerlei puzzelstukjes opeens op hun plek.”

Gespannen en onvoorspelbaar

Omdat de geopolitieke situatie gespannen en onvoorspelbaar is, zou het zomaar kunnen dat Arjen eerder dan verwacht voor het eerst mee zal varen op een fregat. Daarom spreken we elkaar voor alle zekerheid eind maart al, vlak voordat hij een intensieve, verplichte basistraining bij de Koninklijke Militaire Academie zal volgen. Dat hoort erbij, nu hij officieel in rang gelijk is geworden aan ‘luitenant ter zee 1e klasse’, en als vlootpredikant onder de officieren valt. “Maar in de dagelijkse omgang is mijn aanspreektitel gewoon dominee, hoor”, vertelt hij bij een kop koffie in het EO-gebouw, waar we hebben afgesproken. “Als krijgsmachtpredikanten – of noem het geestelijk verzorgers – hebben we trouwens een heel aparte plek. We zijn weliswaar in dienst van defensie, maar vallen bewust buiten de militaire hiërarchische commandolijn: onze taak vraagt om onafhankelijkheid, vertrouwelijkheid en morele vrijheid.”

Onder drugsverslaafden

Na de middelbare school koos Arjen voor de mbo-studie sociaal werk. Daarna werkte hij enkele jaren voor Stichting Ontmoeting in Rotterdam, onder drugsverslaafden, alcoholisten en prostituees.

Je koos voor een nogal ‘heftige’ eerste baan?

“Het was inderdaad heel intens. Ik ben daar, in Rotterdam, heel snel volwassen geworden. Het begon met een advertentie die ik zag. Stichting Ontmoeting zocht een groepswerker voor dak- en thuislozen. ‘Minimale leeftijd 25 jaar’ stond erbij.” Grijnzend: “Ik was 18, maar wist: dit wil ik. Dus ik besloot te solliciteren, en werd – al was ik zeven jaar te jong – aangenomen. Nou, stond ik daar als broekie op de dagopvang. Meteen, vól in je gezicht: agressie, boosheid, dronkenschap, rauwe taal…”

Je moet plekken van duisternis opzoeken om iets van het licht te zien

Gehavend gebit

“Juist omdat ik zelf zo beschermd ben opgegroeid, in een reformatorisch milieu, maakte het allemaal een onvergetelijke indruk op me. De rauwheid van het leven die ik dagelijks met eigen ogen zag. Die Rotterdamse periode heeft me heel sterk gevormd.”

Je bracht ook soep naar de toenmalige tippelzone aan de Keileweg in Delfshaven.

Arjen knikt. “Die soep brachten we in een busje naar het industrieterrein. Daar boden de heroïneprostituees zichzelf voor een paar euro aan. Ze stonden letterlijk op een rij, te wachten. Sommigen met gehavend gebit, graatmager, nauwelijks gekleed.”

Wat hem misschien nog wel het meest raakte? “De ‘file’ van mannen die langsreden, terwijl ik in de soep roerde. Ik zie ze nog voor me: auto’s met kinderzitjes achterin, of de namen van bekende techbedrijven op langsrijdende leasebakken. Ik dacht: je vrouw, of je baas, moest eens weten…”

Maar juist op die donkere plek ontdekte hij iets belangrijks: “Je moet plekken van duisternis opzoeken om iets van het licht te zien. En alleen al door er te zíjn, door zo’n kom warme soep aan te bieden aan mensen in nood, kun je wat licht brengen. In Rotterdam heb ik iets geleerd wat nog altijd heel diep in mij zit: ten diepste draait het niet om ‘dingen fixen’ of ‘zieltjes winnen’, maar om aanwezig zijn. Gewoon naast iemand staan, luisteren. Dat is soms al genoeg om een verschil te maken.”

Een 22-jarige vrouw

Dat Arjen al jong een behoorlijk pittige baan koos (en volhield), was niet de enige bijzonderheid in zijn tienertijd. Als 16-jarige kreeg hij een serieuze relatie met een 22-jarige vrouw: Annemarie.

“Tja,” zegt hij lachend, “als je zoiets hoort, denk je natuurlijk meteen: hóé dan? Ik leerde haar kennen toen we nog in Kampen woonden. Zij kwam uit Nunspeet. Omdat ze een baan als juf kreeg, verhuisde ze naar Kampen. Ik was ergens met vrienden toen ik haar tegenkwam. Ze vertelde dat ze op zichzelf ging wonen, in het centrum. ‘Nou,’ schijn ik gezegd te hebben, ‘wat leuk. Ik kom je wel een keertje op­zoeken.’ Annemarie zal wel gedacht hebben: wat is dat voor bijdehand ventje?”

• 

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

Maar je hield woord?

Arjen glimlacht bij de herinnering. “Een paar weken later belde ik inderdaad bij haar aan, na de catechisatie. We hadden een leuk gesprek, en na verloop van tijd kregen we een serieuze relatie. Die natuurlijk wel vragen opriep, vanwege het grote leeftijdsverschil tussen ons. Maar we hielden echt van elkaar. We trouwden toen ik 19, en Annemarie 25 was. We zijn nog altijd heel gelukkig samen, en hebben vijf prachtige kinderen gekregen.”

Voorganger en gemeentestichter

Na vijf jaar nam Arjen afscheid van het werk in Rotterdam. Samen met Annemarie, inmiddels zijn echtgenote, verhuisde hij naar Den Haag. Daar werkte hij tien jaar als predikant-pionier binnen de PKN voordat hij – in 2019 – voorganger werd van Mozaiek033 (Nijkerk). In juli 2022 maakte hij de overstap naar Mozaiek036 (Almere).

Je groeide op in de Gereformeerde Gemeenten, stapte later over naar de PKN en kwam uiteindelijk terecht in de evangelische wereld. Is er iets wat je nog altijd met je meedraagt vanuit jouw reformatorische opvoeding?

Arjen denkt even na, de blik op het raam. “Ik denk de ‘ernst van de dingen’: het moet wel ergens over gaan. Tegelijk combineer ik dat graag met lichtheid en humor; dat kan prima samengaan. Niet voor niets heb ik vroeger getwijfeld tussen theologie, het conservatorium en de theaterschool.”

Van 2022 tot maart 2025 was je lid van het leiderschapsteam van Mozaiek Nederland, maar werd ontslagen. Hoe kijk je daar nu op terug?

“Dat ‘ontslagen’ klinkt hard, maar zo voelde het gelukkig niet. Door de snelle groei bleven de financiën achter en moesten er keuzes worden gemaakt. Ik werkte deels landelijk voor Mozaiek en deels voor de gemeente in Almere. Mijn landelijke werk hield op, dus plotseling moest ik voor drie dagen op zoek naar iets nieuws. Na vier mooie jaren viel alles op zijn plek: ik nam afscheid als voorganger van Mozaiek036 om vlootpredikant te worden. Het mooie is dat ik nu in dienst ben van defensie, maar formeel ben uitgezonden door de VPE (Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten, red.) vanuit onze gemeente Mozaiek036 in Almere.”

Hoe kwam de marine op je radar?

“Al voordat ik bij Mozaiek aan de slag ging, had ik al eens naar defensie gebeld. Ik was benieuwd of krijgsmachtpredikant iets voor mij kon zijn. Alleen hadden we toen nog jonge kinderen. Daardoor was de stap naar maandenlang varen nog te groot. Ondertussen vroeg Mozaiek of ik bij hen aan boord wilde komen. Die roep was sterker. Inmiddels zit ik in een nieuwe fase. Onze jongste is 13, de oudste wordt 21.”

Randkerkelijke voorganger

Arjen noemt zichzelf een ‘randkerkelijke voorganger’, omdat zijn hart sneller gaat kloppen van de rauwheid buiten de kerkmuren. “In de kerk ben je als voorganger een middelpunt, bij defensie ga je naar de rand”, zegt hij. “Ik was op zoek naar die een-op-een ontmoeting, weg van de spotlights en de grote podia. ‘Wie ben je als niemand kijkt?’ is voor mij een centrale vraag geworden. Kijk, in Den Helder – ik werk daar op een opleidingsplek voor militairen – zit natuurlijk niemand op mij te wachten… In mijn omgeving zeiden mensen soms: ‘Je laat wel heel veel los.’ Maar ik verlangde juist naar het kleine. Ik zei het pas nog tegen mijn vrouw: ik ben zó benieuwd hoe God zich openbaart op plekken waar je Hem misschien minder verwacht dan op een preekstoel of tijdens een worshipdienst.”

God is overal, dus óók op een fregat van de Nederlandse marine

Met zijn armen wijd: “Als God inderdaad is wie Hij zegt te zijn – ‘Ik ben die Ik ben’ – dan is Hij overal, toch? Dus óók op een fregat van de Nederlandse marine. En dan is het voor mijzelf de vraag: hoe kan ik, in alle bescheidenheid, handen en voeten zijn van zijn liefde op plekken waar God en geloof veel minder vanzelfsprekend zijn dan in de kerk?”

Als voorganger sprak je vaak voor honderden mensen. En straks, op zee?

“Op een schip, tijdens een dienst op zondagochtend, zie je misschien ‘maar’ vijftien of twintig mensen voor je. En toch kun je ook dan prachtige momenten met elkaar beleven.’”

Waar zie je het meest tegen op als je aan je eigen eerste missie denkt?

Peinzend: “Ik denk vooral het moeten missen van mijn vrouw en de kinderen, omdat je dan echt maandenlang van huis bent. De langste periode dat ik tot nu toe ooit weg was, was elf dagen. Dus dit is wel echt andere koek. En ik heb trouwens begrepen dat het best een eenzame job is. Iedereen op zo’n schip heeft een taak, maar mijn taak als geestelijk verzorger is best een aparte. Dat zal zoeken worden: hoe verhoud ik me tot iedereen? Ik kan me de hele dag in mijn hut opsluiten, maar dat is uiteraard niet de bedoeling. Het is continu aanwezig zijn: op het juiste moment ergens zijn, of juist níét in de weg lopen.”

Ben je gevoelig voor zeeziekte?

“Normaliter niet, maar ik heb geen ervaringen met ruw weer op de Middellandse Zee, of op de oceaan. Sommige mensen zijn wekenlang ziek op volle zee. Ze slapen niet, hangen de hele tijd boven een emmer…”

Lachend: “Voor mij is de ideale zomervakantie: op zo’n heel goedkoop Kruidvat-luchtbedje gaan liggen, en dan lekker eindeloos dobberen op kabbelende golven, in de zon. Maar tijdens zo’n missie kun je met echte stormen te maken krijgen. En dan ben je op het water echt helemaal niks, man… Zelfs op de grootste schepen niet – dat zijn notendopjes. Golven van acht of negen meter hoog: geen idee of ik daar straks tegen kan. Sommige collega’s zijn zó gevoelig voor zeeziekte dat ze overstappen naar de landmacht… Of ik dat lichamelijk wél trek? Dat moet ik nog gaan ontdekken.”

‘Hoe kan ik je helpen?’

Op LinkedIn schreef Arjen over zijn nieuwe functie: “In deze rol mag ik aanwezig zijn bij mannen en vrouwen die ons land dienen.” Deze ‘presentiebenadering’ is voor Arjen heel belangrijk geworden, benadrukt hij. “Als voorganger ben ik van ‘zenden’ naar ‘ontvangen’ gegaan. Ik wil gewoon oplopen met mensen die ons land dienen en er simpelweg voor hen zijn. Vooral op hun kwetsbare momenten."

Dan kan er van alles gebeuren

"Ik heb ooit een ziekenhuisserie gezien, New Amsterdam. Daarin begint een dokter – Max Goodwin – altijd met één vraag: ‘Hoe kan ik je helpen?’ Dat vind ik prachtig. Dat is ook wat Jezus vroeg aan die blindgeboren man: ‘Wat wil je dat Ik voor je doe? Wil je gezond worden?’ Zo wil ik ook werken. ‘Welkom, ga zitten. Koffie?’ En vervolgens meewandelen in die verhalen van militairen, een luisterend oor en iets van perspectief bieden. Ruimte creëren voor wat anderen diep vanbinnen bezighoudt. Dan kan er van alles gebeuren. Dat is dus niet mensen als een bekeringsproject zien, of ‘Jezus in iemand gieten’. Wel: zonder verborgen agenda met hen oplopen. Soms gebeurt er dan iets heel kleins, wat tegelijk alles openbreekt.”

Een heel stoere vent

“Een poosje geleden zat er een jongen tegenover me, op mijn kamer in Den Helder”, vervolgt hij. “Een heel stoere vent. Hij wilde bij de mariniers, maar had een bepaald onderdeel of examen niet gehaald, vertelde hij. Ik keek en luisterde naar hem, en voelde op een gegeven moment… zo veel empathie, zo veel liefde voor die knul. Ik zei: ‘Kerel, ik wil gewoon even tegen je zeggen: ik ben zo dónders trots op jou.’ En… hij kijkt me aan. En hij breekt helemaal. Huilen, huilen, huilen. Toen hij weer een beetje rustig was, zei hij: ‘Sorry, dat heeft nog nooit iemand tegen mij gezegd.’”

Stilte.

“Toen ik aan het eind van die dag weer naar huis reed, dacht ik: dit is écht een toffe job. Er zijn dagen waarop dat niet gebeurt. Dan moet je het ook met jezelf uithouden.” Lachend: “Maar dat kan ik wel, inmiddels.”

• 

  Waarom René en Riske eten en kleding uitdelen in de buurt: 'Het bord soep is geen springplank voor evangelisatie'

  Klik hier