Op de gevel van het kleine pand knallen de gele letters Buurtkeuken je tegemoet. Binnen staat René de Cock achter dampende pannen, geholpen door een legertje vrijwilligers. Drie dagen per week koken ze hier soep van geredde groenten. Dat doen ze voor bewoners van Amsterdam Nieuw-West die krap bij kas zitten of behoefte hebben aan contact. Ook delen ze twee keer per week voedsel uit in de wijk. 

Elke keer kippenvel

Deze grijze dinsdagmiddag vindt vooral de geurige maïs-pompoensoep gretig aftrek, net als de broodjes die René heeft geroosterd met olijfolie en Italiaanse kruiden. Terwijl zo’n twintig bezoekers aan kleine vierkante tafels met rood geblokte tafelkleedjes eten en gezellig kletsen, kijken René en Riske genietend toe vanaf de zitbank. Stemmen weerkaatsen tegen de hoge witte muren, waaraan sinds kort gelukkig geluidsplaten hangen. “Veel prikkels, hè, maar wel prachtige prikkels”, glimlacht Riske. “Mensen die goed eten krijgen en elkaar ontmoeten: daar krijg ik elke keer kippenvel van.” 

Een roeping

René en Riske wonen met hun twee tienerdochters een paar straten verderop. Samen leiden ze sinds 2016 de kleine, multiculturele kerk New Life West. De diensten vinden ook in de Buurtkeuken plaats. “Op zondag schuiven we alle tafeltjes tegen elkaar aan en zitten we er met twintig tot dertig mensen omheen voor de samenkomst”, legt René uit. Dat ze dit werk in een van de ‘mindere’ wijken van Amsterdam doen, hadden ze zo’n tien jaar geleden niet kunnen bedenken toen ze er serieus over nadachten om de zending in te gaan. René: “Het liep anders, want we kregen een roeping om soep, kleding en spullen uit te gaan delen met onze buren in de wijk. Ik richtte me op de maaltijden en Riske op de kleding en andere gratis spullen.” 

Sokken tussen de soep, dat wil niemand

‘Pure chaos’

De eerste locatie van de Buurtkeuken openden ze in 2018, een paar deuren verderop in dezelfde straat. Al direct bleek hun service in een enorme behoefte te voorzien. “Er is veel zichtbare en verborgen armoede in de wijk”, vertelt Riske. “Door ons initiatief kregen veel mensen een voedzame maaltijd. Ook bleven particulieren en bedrijven voedsel, kleding en spullen doneren om uit te delen. Als snel stond de hele Buurtkeuken tot de nok vol. Pure chaos, want ja, sokken tussen de soep, dat wil niemand.” Dat moest anders. Dus sprong het echtpaar een gat in de lucht toen de woningstichting in 2022 een tweede pandje aanbood, net buiten de wijk. Riske: “Zo kwamen we op het idee om de soep en kleding uit elkaar te halen. René bleef in de Buurtkeuken soep en koffie serveren. Zelf richtte ik me op ons nieuwe project, de Weggeefwinkel, om te voorzien in gratis kleding, babyspullen, schoenen en kleine huisraad.”  Een “duidelijke gebedsverhoring”, voegt ze eraan toe, terwijl ze haar handen vouwt. “Normaal komen zulke pandjes niet vrij voor een sociaal initiatief als het onze. En al helemáál niet gratis.” 

‘Best eng’

Zo hebben ze allebei hun eigen plek: René de Buurtkeuken Slotermeer en Riske de Weggeefwinkel, beide ondergebracht in stichting Buursaam. Hun diepste drijfveer? “Gods liefde tastbaar maken door beschikbaar te zijn voor fysieke en psychische noden van mensen,” vertelt Riske. Maar ook: “Kansen aangrijpen om over Jezus te vertellen als die zich aandienen. Soms zie ik aan iemands ogen dat die persoon wat aandacht nodig heeft. De ene keer stel ik een eenvoudige vraag, de andere keer ben ik zo dapper om te vragen of ik met hem of haar mag bidden. Best eng. Maar God brengt me in die situaties en ik wil beschikbaar zijn voor Hem.” 

Evangelisatie

Ondertussen lepelen in de Buurtkeuken de laatste gasten hun restjes soep uit de diepe borden. Overal aan de muren zie je christelijke elementen, zoals Bijbelteksten en een afbeelding van Jezus met uitgestrekte hand. De nieuwste aanwinst? Het houten kruis boven de uitgiftebalie.  Wie sceptisch is, vraagt zich af of een bord soep vooral een springplank is voor evangelisatie. René hoort het vaak, zegt hij. “We willen graag dat mensen Jezus leren kennen, maar het gaat ons er niet om dat ze daarna bij ons in de gemeente komen. We gunnen mensen bovenal Gods liefde. Dus wie alleen voor soep komt en niets over geloof wil horen, hoeft nergens bang voor te zijn. We respecteren hun grenzen.” 

Negatieve review

 De gasten komen uit alle hoeken van de wijk. Sommigen hadden ooit een goede baan, maar zitten nu ziek thuis. Anderen moeten al jaren zien rond te komen van een bijstandsuitkering. “Soms komen hier ook mannen en vrouwen die twijfelen of ze überhaupt wel bij ons binnen mogen”, zegt Riske. “Onze enige vraag is: ben je mens? Zo ja, dan ben je hier welkom.” De meeste reacties zijn warm, ook vanuit Turkse en Marokkaanse families. “Met moslims heb ik vaak prachtige gesprekken”, zegt René. “Met hen voer je heel makkelijk een gesprek over het geloof en Jezus. Dat begrijpen zij meteen.”  Heel soms staat er online een negatieve review van iemand die beweert dat ze hier mensen van de islam proberen weg te lokken, vervolgt hij. “Maar dat weegt niet op tegen alle positieve woorden van vaste bezoekers en van onze samenwerkingspartners, zoals Serve the City, Jeugd met een Opdracht, kringloop ‘t Hartje in Amsterdam en het Convexiecentrum Utrecht.” 

Keukenprins

Een centrale rol in hun werk speelt Prediker 9:10: ‘Doe wat je hand te doen vindt’. “Ik had een aantal jaar geleden nooit gedacht dat soep maken onderdeel van mijn bediening zou worden,” zegt René glimlachend, terwijl hij over zijn kookschort strijkt. “Ik was helemaal niet zo’n keukenprins.” Riske schiet in de lach en zegt: “Ik ben ook verbaasd over zijn kookkwaliteiten, en over het feit dat hij zelfs van oud brood een feestelijk hapje weet te maken.” De ingrediënten voor de soep haalt René bij de natuurwinkel en de Turkse supermarkt. Een kromme komkommer, een tray maïsblikjes met wat vuil aan de buitenkant, bananendozen vol avocado’s die niet meer verkocht kunnen worden. “Tel uit je winst.” 

Uitsmijter

Eén groot succesverhaal, de Buurtkeuken? Nou nee, geven René en Rinske eerlijk aan. “Als God ons vooraf had verteld wat er allemaal op ons af zou komen, waren we er misschien nooit aan begonnen”, zegt René. “Pionieren is ploeteren, maar Hij is erbij. Onze opdracht is simpel: in beweging komen. De vruchten volgen vanzelf.” 
Soms maken bezoekers helaas misbruik van hun vrijgevigheid. “Ik heb wel eens iemand moeten wegsturen vanwege discriminerende opmerkingen”, vertelt René. “Dan ben ik ineens uitsmijter.”  

En ja, ook hij heeft mindere dagen. Onlangs nog, toen een vaste gast hem voor de derde keer het bloed onder de nagels vandaan haalde. “Ik ging stevig uit mijn plaat. Daar schrok iedereen van, ikzelf ook. Gelukkig stond hij de volgende dag weer in de ingang en konden we het uitspreken. Niets menselijks is ook ons vreemd.”

Cadeautjes van God

Om het vol te houden plannen ze zoveel mogelijk vakanties en weekenden voor hun gezin. Anders stopt het nooit met het anticiperen op nieuwe verrassingen en uitdagingen, weten ze. Een scherp contrast met hun vroegere leven, toen ze nog docent waren op de evangelische middelbare school De Passie.  
Riske: “Als wiskundedocent wist ik precies hoe elke dag, elke maand en elk jaar eruitzag. Alles was even voorspelbaar als de logica van een formule. Nu word ik wakker en heb ik geen idee wat de dag brengt. Soms staat er vóór 9.00 uur al iemand op de stoep van de Weggeefwinkel: ‘Ik heb vannacht gedroomd. Ik wil gedoopt worden.’ Oké, check, gaan we regelen… Andere keren zijn we door onze voorraden heen en verschijnt er precies die dag iemand met dozen vol mooie spullen. Cadeautjes van God: Hij voorziet altijd.” 

Een schakeltje

Toch komen die ‘cadeautjes’ nooit op afroep. En precies dat vinden René en Riske soms lastig. “Het grootste cadeau is natuurlijk dat we mensen tot bekering zien komen, maar het is niet dat dit om de haverklap gebeurt”, zegt Riske. “En daar focussen we ook niet op. We zijn hier met een reden en ondertussen zijn de Buurtkeuken en de Weggeefwinkel een warme plek waar mensen elkaar ontmoeten.” 
Kleine ‘succesverhalen’ geven René en Riske bovendien de voldoening en bemoediging om door te gaan. Zoals het verhaal van die zwaar verslaafde man. René: “Hij zat zwaar aan de crack, maar belandde mede dankzij de Buurtkeuken in een afkickkliniek. Laatst zag ik hem weer. Hij straalde en zag er kerngezond uit. Wij vormden blijkbaar een schakeltje in zijn herstel. Dan weet je: dit is waarom we hier zijn.” 

• 

  ‘Jezus, help me!’. Onder de douche brak Anne’s zoektocht naar spiritualiteit open

  Klik hier