Esther en haar zus logeerden als kinderen regelmatig bij hun opa en oma. “Het waren dagen met een vast ritme”, vertelt ze. “Op vrijdag gingen we naar de markt en daarna naar de speeltuin verderop, waar je voor een kwartje naar binnen kon. Daar heb ik leuke herinneringen aan.”

Dubbele gevoelens

Haar opa was een man van uitersten, blikt ze terug: heel streng, maar ook oprecht gelovig. Wat Esther van haar band met haar opa is bijgebleven, vindt ze moeilijk te vangen in woorden. Dat heeft vooral te maken met de dubbele gevoelens die ze erbij heeft. “Ik hield oprecht van hem, maar ik had ook ergens een gevoel van: iets klopt er niet. Achteraf gebeurden er dingen die ik vreemd vond. Ik moest hem bijvoorbeeld bij het begroeten een kus op de mond geven en bij hem op schoot zitten. Ook renden mijn zus en ik weleens naakt door de kamer, een ‘spelletje’ waar mijn moeder niks van mocht weten.”

Esther van Willigen

Esther als kind

Nachtmerrie

De jaren erna kreeg Esther terugkerende dromen met seksuele beelden, die haar bang maakten. “In een van die dromen werd ik verkracht door mijn opa en ik schaamde me dat zoiets überhaupt in mijn hoofd opkwam. Ik dacht dat ik het verzon.” Ze haalde in die periode veel steun uit haar geloof, en kon niet rustig slapen zonder dat ze bad of de Bijbel las.

Toen haar opa ernstig ziek werd - hij kreeg kanker - bracht Esther dan ook christelijke muziek mee naar het ziekenhuis, waaronder het lied ‘Stil, mijn ziel, wees stil’. “Ik zei: opa, ik wil graag dat u naar dit nummer luistert. Dit doet u vast goed. Maar zodra het lied klonk, werd hij onrustig. Op een gegeven moment werd hij zelfs boos en moest de muziek uit.”

Op zijn ziekbed deelde hij zijn persoonlijke worstelingen met een pastoraal werker. “Hij vertelde ons als familie niet waarover die gingen. Langzaam begon er toen bij mij te dagen dat hij met een groot geheim leefde. Instinctief voelde ik aan dat dit verband hield met de zware last die ik zelf met me meedroeg. Dat vermoeden deelde ik met mijn ouders. Ook zij beseften toen nog niet hoe zwaar die last werkelijk was.”

Verwarrende periode

De gezondheid van opa ging snel achteruit. Esther en haar zus bezochten hem en na dat bezoek nam Esther haar zus in vertrouwen. “Ik vertelde haar dat ik het vermoeden had dat onze opa ons had misbruikt. Het raakte me diep toen ik hoorde dat ook zij nare herinneringen aan hem had. Nadat we onze ervaringen met elkaar hadden gedeeld, bleven mijn tranen maar komen.”

Ondertussen wist Esther niet wat ze met deze informatie moest en bleef haar opa bezoeken. Bij een van die bezoeken in het hospice ging ze aan zijn bed zitten en ervaarde ze opeens een overweldigende liefde. “Ik voelde een enorme compassie voor hem en voor zijn pijn – hij was zelf ook misbruikt als kind. Ik werd echt door God geleid, want uit mezelf had ik de kracht niet om zijn hand te pakken. Toch heb ik uitgesproken, terwijl de tranen over mijn wangen stroomden: opa, ik vergeef je. Ik vergeef wat je mij hebt aangedaan.” Hij kon nauwelijks nog reageren. Esther weet niet zeker in hoeverre hij het op dat moment nog bewust heeft meegekregen omdat hij morfine kreeg.

De verandering

In 2024, 12 jaar na het overlijden van haar opa, deelde Esther haar verhaal in het EO-programma De Verandering. Ze vertelde over een nare droom waarin haar opa haar ernstig misbruikte. Een dag na de uitzending werd ze gebeld door de pastoraal werker. Hij vertelde haar dat haar opa hem destijds in vertrouwen heeft genomen en alles heeft opgebiecht aan hem. Ook bevestigde hij dat haar droom geen droom was, maar werkelijk is gebeurd. Toen hij specifieke details noemde, viel bij Esther alles op zijn plaats.

“Ik stortte in.” Esther herinnert zich hoe ze na dat telefoontje in paniek haar man riep. Hij en hun twee dochters kwamen de slaapkamer binnen gerend om haar te troosten. “Ik heb nog nooit zo hard gehuild.” Ze ging naar de huisarts en werd doorverwezen naar een traumacentrum, waar de diagnose PTSS (posttraumatische stressstoornis) volgde. Ze volgde daarop lange tijd traumatherapie. “Dat was heel zwaar. Na De Verandering wist ik al dat God mijn verleden wilde gebruiken om anderen te helpen. Maar ik had eerst nog een lange weg van verwerking te gaan.”

Wat vergeving haar bracht

Hoewel Esther inmiddels weet hoe ernstig het misbruik was, staat ze nog steeds achter de woorden van vergeving die ze toen uitsprak. “Daar is helemaal niks aan veranderd,” zegt ze stellig. “Vergeving betekent niet dat alles ‘oke’ is, het maakt ook niet dat ik niet boos mag zijn of verdriet mag hebben. Ik denk dat dat heel normaal is.”

Wel maakten die woorden van vergeving haar vrij, zegt ze. “Het maakt je los van de dader.” Ze benadrukt daarbij nadrukkelijk dat haar weg niet de norm hoeft te zijn: “Mijn verhaal is niet ieders verhaal. Soms kan vergeving een heel lang proces zijn, en soms kom je daar gewoon nooit.” Vergeving hoeft ook niet uit eigen kracht te komen, zegt ze: “Ik geef het aan God over. Ik zeg Hem dat ik het niet kan dragen en dat aan Hem het oordeel toekomt.”

Stichting Kom in het Licht

Vanuit de pijn uit haar verleden is inmiddels iets nieuws ontstaan. Samen met twee andere vrouwen richtte Esther de stichting Kom in het Licht op. De stichting organiseert door heel Nederland herstelgroepen voor vrouwen die seksueel misbruik hebben meegemaakt. “Het is echt mijn roeping. Op twee momenten in mijn leven heb ik duidelijk Gods stem gehoord. De laatste keer ging dat over hoe mijn verleden ingezet zou worden om andere vrouwen te helpen. Dat zie ik nu werkelijkheid worden. Ik heb mij heel erg afgevraagd: waarom ik? Maar ik ervaarde dat God zei: wie ben jij om nee tegen Mij te zeggen?” Wat ooit in het duister lag, zet Esther nu bewust in het licht. "Daarbij word ik geïnspireerd door de tekst uit Johannes 1:5, waar staat: ‘Het Licht schijnt in de duisternis, en de duisternis heeft het niet in haar macht gekregen.’”

Kom in het Licht is een stichting die vanuit het christelijk geloof vrouwen na seksueel misbruik een plek van erkenning en herkenning biedt. Dit gaat via herstelgroepen, begeleid door getrainde ervaringsdeskundigen. Aanmelden als deelnemer of ervaringsdeskundige kan via de website. Daarna ontvang je een vragenlijst en een persoonlijk intakegesprek.

www.kominhetlicht.nl

• 

  Esther richt stichting op voor vrouwen met misbruikverleden: ‘Iedere vrouw verdient het om te helen’

  Esther richt stichting op voor vrouwen met misbruikverleden: ‘Iedere vrouw verdient het om te helen’