Nederlandse Mirjam (38) woont in Libanon: ‘Ik word ’s nachts wakker van de straaljagers’

“De eerste keer dat ik de bommen hoorde, lag ik te shaken in m’n bed.” Na de wapenstilstand van begin 2025 is het sinds 2 maart 2026 weer oorlog tussen Israël en Hezbollah. “Het geluid van een inslaande bom is erg indrukwekkend. Ik voel dat lijfelijk. Mentaal probeer ik heel kalm te blijven en niet in paniek te raken. Ik haal een paar keer diep adem en bel soms wat mensen”, vertelt ze.

De eerste keer dat ik de bommen hoorde, lag ik te shaken in m’n bed

“Ik kom al jaren in Libanon, maar dit is nieuw voor mij. Het is anders en spannend.” Mirjam is counselor aan een universiteit in Beirut, studeert theologie en helpt mensen in Libanon via haar eigen stichting Light of Dawn. 

Bombardementen

Regelmatig hoort ze ’s nachts straaljagers overkomen en in de verte de bombardementen. “Ik weet dat ze het gebied waar ik woon niet treffen, maar het is een intens geluid. Ik volg ook de meldingen van een appkanaal waarin bombardementen gemeld worden. Zo blijf ik op de hoogte”, vertelt ze.

“Het hele leven staat ineens in het teken van oorlog. De universiteit is gesloten, want het is te gevaarlijk voor de studenten om zich te verplaatsen. De lessen en gesprekken vinden online plaats. Dat heeft iets saais. Tegelijkertijd leef je op adrenaline. Het is dubbel. Zo is het spannend om hier nu te zijn, maar ook weer fijn, omdat ik naast mensen kan staan en hen kan helpen.”

Bescherming

Nu de universiteit gesloten is, heeft Mirjam meer tijd om het werk van haar stichting op te pakken. “Veel mensen vluchtten vanuit Zuid-Libanon. Het is daar drama. Het hele zuiden moest evacueren. Met een auto vol dekens, kussens, kleding en gasflessen zoek ik hen op. Die mensen zijn alles kwijt. 

We baden om bescherming en gingen gewoon

Ik koop ook spulletjes voor kinderen, zoals spelletjes en knutselspullen, om ze blij te maken”, legt Mirjam uit. “Het is niet ongevaarlijk om spullen te brengen. Gisteren ging ik op pad met een man uit de kerk. We baden om bescherming en gingen gewoon.”

“Op dat soort momenten moet ik vaak aan Anne van der Bijl denken, die tijdens de Koude Oorlog bijbels smokkelde naar communistische landen. Die man was zó moedig. Hij bad ook en deed veel goed. Waarom zou ik dat niet kunnen? Jezus zegt: ‘Wees niet bang!’ Daar probeer ik naar te luisteren. Dat is niet altijd makkelijk, maar ik wil erop leren vertrouwen.”

Tekst gaat hieronder verder.

Gespannen sfeer

Er zijn veel spanningen tussen de verschillende bevolkingsgroepen en partijen in Libanon. Dat zorgt voor een beladen sfeer. “Er leven veel verschillende groeperingen, zoals moslims, christenen en Druzen. Als het spannend wordt, trekken mensen zich niet op aan de overheid, maar aan hun eigen groep. Israël is in oorlog met Hezbollah en dat is een sjiitische groepering. Vanuit het zuiden komen er veel sjiitische vluchtelingen ‘onze’ gebieden in, maar zij zijn eigenlijk niet welkom. Hun wordt verweten de oorzaak van de oorlog te zijn, terwijl er ook sjiitische moslims zijn die Hezbollah niet steunen.”

Je bent je er hier altijd van bewust in welke wijk je je bevindt

De onderlinge spanningen en boosheid leiden regelmatig tot conflicten. “Je bent je er hier altijd van bewust in welke wijk je je bevindt. Als ik in de Armeens-christelijke wijk rondloop, ben ik redelijk veilig. Maar in sjiitisch gebied is het niet zo handig om nu te komen”, legtMirjam uit. “Ik merk dat mijn hele manier van denken verandert. Als ik in mijn christelijke dorp ineens twee vrouwen met een hoofddoek in de supermarkt zie staan, kan ik daarvan schrikken. Je innerlijke angstmechanisme wordt automatisch in werking gesteld. Daar moet je tegenin gaan, anders neemt het je over. Dat is een grote uitdaging.”

Wezenlijke gesprekken

Juist in deze periode kan Mirjam wat betekenen voor haar studenten. “Zo heb ik regelmatig gesprekken met een studente die woont in de wijk die nu gebombardeerd wordt. Ze vluchtte’s nachts in haar pyjama’s met haar moeder en broer met de auto. Haar mag ik mentaal ondersteunen. We praten ook over de islam en waar ik in geloof, in een God van liefde. Dat zijn hele diepe, wezenlijke gesprekken. Ik vind dat het mooiste wat er is: als mensen mij vertrouwen geven en zich openen met hun kwetsbaarheden en diepste zielenroerselen.”

“Ik heb ook gesprekken met een meisje met een moslimachtergrond. Zij droomde dat ze in een kerk was. Vervolgens ging ze de Bijbel lezen en is ze in Jezus gaan geloven. Toen ze dat vertelde, kreeg ik kippenvel. Zulke keuzes zijn niet makkelijk. In de islam is van je geloof vallen het allerergste wat er kan gebeuren. Waarschijnlijk zal ze verstoten worden door haar familie. Ik probeer daarin op een wijze manier naast haar te staan.”

Vleugels uitspreiden

De studenten die Mirjam begeleidt, maakten veel mee in de afgelopen jaren. “Het land bevindt zich in een cyclus van destructie. Er lijkt geen einde aan te komen en dat is heel heftig. Vooral voor jonge mensen die studeren, ambitieus zijn en hun vleugels willen uitspreiden, maar vastzitten in een land dat hen steeds weer belemmert in hun ontwikkeling”, vertelt ze. “Dat maakt hen verdrietig en gefrustreerd. Er is heel veel verdriet en wanhoop, maar tegelijkertijd zie ik kracht. Én veel humor, dat is een krachtig tegengif.”

Jezus heeft ons geen kalm leventje beloofd

Ook op Mirjam heeft de situatie impact. “Hoe groot de impact is, voel ik denk ik pas als ik eind dit semester terugga naar Nederland. Ik krijg heel veel berichtjes en appjes uit Nederland. ‘Hoe gaat het?’, waarbij ze voor mijn gevoel bedoelen: ‘Leef je nog?’ Het is warm bedoeld, maar van die berichtjes word ik het meest zenuwachtig. Het lijkt of het slecht met me zou moeten gaan, maar ik voel me meestal rustig en verbonden aan God. Zoals ik al eerder zei, vraagt Jezus van ons om niet bang te zijn. Hij heeft ons geen kalm leventje beloofd.”

Woest

Mirjam denkt dat de berichtjes iets zeggen over wat we in Nederland gewend zijn. “Dat hele systeem en die verzorgingsstaat is misschien wel niet normaal. Ik kom hier arme mensen tegen met een maandloon van drie- tot vierhonderd dollar, die meer rijkdom uitstralen in hun denken en vertrouwen op God dan sommige Nederlanders. Nederlanders kunnen armzalig zijn in hun verwachtingen van het leven, alsof alles maar moet kunnen. Maar zo werkt het leven niet”, stelt ze. 

Nederland is een droom voor veel mensen in de wereld

“Als Nederlanders klagen, word ik woest. Nederland is een droom voor veel mensen in de wereld. Als ik hier zeg dat ik uit Nederland kom, gaan de ogen glimmen. Het Nederlandse ministerie belde mij al twee keer met de vraag hoe het gaat en of ik veilig ben. De overheid bekommert zich om mij. Hier in Libanon bekommert niemand zich over je en is de overheid niet in staat om je te beschermen. Er is geen zorgverzekering, geen AOW en de meeste mensen struggelen voor hun basisbehoeften.”

Tekst gaat hieronder verder.

• 

  Ronit Palache (41): ‘Nieuwsgierigheid is altijd mijn drijfveer geweest’

  Klik hier

Beeld dat de media schetst

Mirjam ergert zich aan het beeld dat bepaalde media schetsen van Libanon. “Vooral sociale media. Libanon wordt gereduceerd tot een foto van een rookpluim na een bombardement met daarbij het aantal doden. Het is natuurlijk dramatisch wat hier gebeurt, maar het leven gaat ook door. Daar is geen aandacht voor. 

Je hebt niets aan geroep en dramatische meningen

Soms zie ik uitspraken als ‘Genocide in Libanon’, maar dat klopt niet”, benadrukt ze. “Ik word weleens zuur van wat ik op sociale media rond zie vliegen. Sommige Nederlanders doen stevige uitspraken, terwijl ze niet zelf in het land zitten. Je hebt niets aan geroep en dramatische meningen. Doe liever iets en geef een gift, zodat ik mensen kan helpen.”

Geen spel

Afgelopen weekend bracht Mirjam met een kerkgenoot spullen naar een familie, wat zuidelijker in Libanon. “We reden een wijk in en ik checkte het appkanaal. Daar stond dat iedereen weg moest uit dat gebied, omdat er bombardementen aankwamen. Op dat moment drong de heftigheid van de situatie tot me door. Dit is geen spel, het is echt”, vertelt Mirjam. 

“Wij helpen ook mensen in Zuid-Libanon. Daar wonen christenen die niet willen evacueren, omdat ze bang zijn hun land kwijt te raken. In Rmaich startten we bijvoorbeeld een project voor bejaarden, om hen te helpen. Verder brengen we regelmatig voedsel in Deir Mimas.Overigens zijn er ook mensen hoopvol door de huidige situatie. Men hoopt dat het alleenrecht op wapens nu bij de Libanese overheid komt te liggen en dat er vrede komt.”

Mismatch

Veel mensen vragen of Mirjam niet terug naar Nederland wil, maar dat is ze nog niet van plan. “Waarschijnlijk in mei, als het semester aan de universiteit klaar is. Ik ga terug omdat ik een partner en familie in Nederland heb. Maar eerlijk gezegd zie ik er tegenop, vanwege de complete mismatch die ik ga voelen met de Nederlandse samenleving. Zeker in de eerste weken.”

Libanon is net zo goed mijn thuisland geworden

“Het was jaren geleden eigenlijk het idee dat ik tijdelijk naar Libanon zou gaan, maar ik weet inmiddels dat het me nooit lukt om een knip te zetten in de verbinding tussen mij en het land. Ik heb er veel vriendschappen, contacten in de kerk, collega’s en mensen die mij helpen voor de stichting. Ook ondersteun ik een weesjongen, een beetje als een moeder. Dat gaat in je zitten en draag je met je mee. Libanon is net zo goed mijn thuisland geworden.”

Lessen leren

Toen Mirjam een aantal jaar geleden naar Libanon ging, deed ze dat om mensen te helpen. “Nu de tijd vordert, zie ik dat God me veel lessen wilde leren. Dat had in Nederland niet gekund. Lessen over vertrouwen, dingen opgeven, je overgeven en dichtbij Christus blijven, omdat je anders omvalt. De Bijbeltekst ‘Zonder mij kunt u niets doen’, snap ik nu veel beter”, zegt ze.

Als je in de duisternis woont, zie je de relevantie van Gods liefde des te meer

“Steeds moet ik weer terug naar de Bron. Waar houd ik me aan vast? In plaats van werken, hollen, vliegen en dan Bijbellezen, is het nu andersom. Eerst op God richten, anders houd ik het niet vol. Mijn liefde voor Christus is gegroeid. Het is net of ik een tweede set ogen kreeg, waarmee ik een andere realiteit leerde zien. Als je in de duisternis woont, zie je de relevantie van Gods liefde des te meer.”

• 

  Karim Amghar (37): ‘Lesgeven vind ik het belangrijkste ambacht van ons land’

  Klik hier