Ronit Palache werd moeder op haar veertigste: 'Het moederschap heeft voor mij prioriteit boven alles'

Als vaste sidekick schuif je wekelijks aan bij het EO-programma Dit is de week. Wat heb jij zelf met talkshows?

“Als je een mening hebt over wat er speelt, is het interessant om ook die van anderen te horen en erop te mogen reageren. Ik vind verdieping daarbij wel belangrijk, zodat je niet te veel hoeft mee te praten over onderwerpen waar je weinig van weet. Dat is een valkuil van deze talkshowtijd: gasten worden overal over bevraagd, waardoor de kijker niet per se veel wijzer wordt. Ik wil weten waar ik het over heb.”

Hoe ga je om met heftige discussies aan de talkshowtafel?

“Je hoeft het niet altijd eens te zijn met elkaar. Bij DIT hebben we de afspraak: hard op de inhoud, zacht op de persoon. Iets wat de rest van de wereld ook wel wat meer zou kunnen gebruiken. Gert-Jan Segers en ik verschillen – als vaste sidekicks – regelmatig fundamenteel van mening. We komen uit verschillende werelden, maar hebben elkaar soms desondanks van gedachten doen veranderen. Respect is daarbij essentieel, en dat je ontvankelijk blijft voor de ander, mits die geen opzettelijke leugens verkondigt of erop uit is anderen te bezeren. Ik vind het moeilijk om te zien hoe vriendschappen en familiebanden kunnen scheuren door meningsverschillen, dus ik probeer het gesprek zo veel mogelijk open te houden. Je hoeft iemand niet tot één mening te reduceren; blijf nieuwsgierig.”

Je hoeft iemand niet tot één mening te reduceren; blijf nieuwsgierig

Wat drijft jou als journalist?

“Mijn nieuwsgierigheid is altijd mijn drijfveer geweest. Al op zesjarige leeftijd liep ik met een pennetje rond en wilde ik alles van iedereen weten. Rond de moord op politicus Pim Fortuyn groeide mijn maatschappelijke en politieke betrokkenheid; dat was een kantelpunt waardoor ik me echt begon te verdiepen in de bredere wereld om me heen. Uiteindelijk draait het voor mij om één vraag: wie zijn mensen en waarom doen ze wat ze doen? Die basisnieuwsgierigheid vormt nog steeds de kern van alles wat ik maak: zonder oordeel, met een open blik en oprechte interesse.”

Wat betekent jouw Joodse identiteit voor jou?

“Ik kan me niet voorstellen hoe het is om níét Joods te zijn. Het zit in alles: ik ben traditioneel Joods opgevoed, zat op Joodse scholen en groeide op in een volledig Joodse wereld. Toen ik naar Amsterdam verhuisde, ontdekte ik zoals velen bij hun volwassenwording dat de wereld groter is dan mijn eigen bubbel. Dat heeft mijn identiteit verbreed, maar niet veranderd. Ik ben niet religieus, maar het jodendom is ook een volk en een cultuur. Ik neem mee wat bij me past en laat los wat te beperkend voelt. Soms merk ik dat ik in het debat word gereduceerd tot ‘de Jood’. Dat vind ik een vernauwing van mijn identiteit; ik ben tenslotte ook nog vrouw, moeder, zus, dochter en journalist.”

Waar vind jij zingeving?

“Voor mij is het vooral een gegeven dat ik er ben. Het voelt als een opdracht om daar, met vallen en opstaan, het beste van te maken. Ik probeer een waardig leven te leiden, fijne mensen om me heen te verzamelen en hopelijk een goed mens groot te brengen – mijn dochter. Geloven zie ik daarbij niet als voorwaarde. Ik omarm dat ik niet weet wat er na dit leven komt en denk: ik ben er nu, en haal eruit wat erin zit.”

De tekst gaat hieronder verder.

• Wil jij ook bewuster leven? Doe mee met '40 dagen dankbaar'!

  Klik hier

Je schrijft een proefschrift over geloofsverlating in Nederland onder christenen, moslims en joden. Wat maakt dit onderwerp voor jou zo fascinerend?

“Het gaat over autonomie: hoe het komt dat mensen in een proces belanden dat ze niet meer in een religieus patroon meekunnen. Wat mij fascineert, is waarom dit bij sommigen gebeurt. Door levensverhalen op te tekenen en lange gesprekken te voeren ontdek ik hoe universeel die processen zijn, ondanks verschillen tussen religies. Uitspraken als ‘toen kon ik eindelijk mezelf zijn’ keren steeds terug.”

Zie je jezelf ook als geloofsverlater?

“Ik ben nooit echt gelovig geweest, eerder een praktiserende Jood, dus ik zie mezelf niet als geloofsverlater. Ik volgde gewoon de regels niet meer. Zaterdagen waren vroeger strikt ingedeeld, met veel verboden: muziek luisteren, naar de winkel gaan, autorijden. Toen ik op mezelf ging wonen kon ik ineens op zaterdag naar een winkel. Dat was vroeger ondenkbaar. Het voelde alsof ik er een extra dag bij had gekregen. Dat voelde best bevrijdend.”

Je werd moeder op je veertigste. Heb je lang getwijfeld over het moederschap?

“Ja, vooral door de vraag wat je onbewust doorgeeft van je eigen pijn en familiegeschiedenis. Ook ziet de wereld er niet altijd geruststellend uit. Toch wilde ik de optie openhouden om moeder te worden. Toen ik mijn man ontmoette, zei hij: ‘We hebben tegenkrachten nodig in deze wereld: mensen die bewust in het leven staan, met een open blik naar buiten kijken en dat kunnen doorgeven.’ Ik werd op relatief latere leeftijd moeder en ben daar ontzettend blij mee. Ik stond er volledig achter en voelde dat ik het aankon, voor mezelf én mijn kind. Ik heb genoeg levenservaring om mijn dochter echt iets te kunnen bieden.”

Het moederschap heeft voor mij prioriteit boven alles

Wat veranderde er voor jou toen je moeder werd?

“In het begin voelde ik veel angst. Ik was voortdurend bang dat er iets met Frieda zou gebeuren of dat ze te weinig voeding binnenkreeg. Die eerste tijd, vooral na de keizersnede, was heftig. Ik was nog zo kwetsbaar en kon bijna niets zelf. Dat je binnen 24 uur na zo’n heftige ingreep al uit het ziekenhuis wordt ontslagen – schandalig. Tegelijkertijd was ik enorm ontroerd en me bewust van onze taak als ouders. Ik vind het belangrijk dat mijn dochter zich geworteld voelt in een veilige, troostrijke en geborgen omgeving die ik samen met mijn man voor haar probeer te faciliteren. Voor mij betekent het moederschap dat ik een goed mens wil zijn, juist om het goede voorbeeld te geven. Het moederschap krijgt voor mij prioriteit boven alles.”

In wat voor wereld hoop je dat je dochter opgroeit?

“Ik heb geen illusies dat ik de wereld voor mijn dochter op een bepaalde manier kan achterlaten. Wat ik wél kan, is haar een basispakket aan normen en waarden meegeven en haar begeleiden, zodat ze zelf keuzes kan maken en openstaat voor verschillende mensen, kansen en ervaringen. Waarom krijgen mensen eigenlijk kinderen? Vaak doen ze het voor zichzelf. Maar het is ook groter dan dat: een oerkracht, iets wat sterker is dan jezelf, alsof je de opdracht krijgt van het leven zelf om het leven door te geven.”

Tekst: Femke Bouwens
Beeld: Elisabeth Ismael fotografie
Visagie: Karen Wirtz