Tijdens Pinksteren vieren christenen dat de heilige Geest werd uitgestort over Jezus’ eerste leerlingen. Dat is moeilijker uit te leggen dan Kerst (het kindje Jezus wordt geboren!) of zelfs Pasen (Jezus wordt gekruisigd, maar staat op uit de dood!). Niet alleen mensen buiten de kerk, maar ook doorgewinterde gelovigen hebben nog genoeg vragen over de heilige Geest.

Onlangs konden Visie-lezers hun vragen over Gods Geest insturen. We groepeerden deze in zeven vragen, die we voorlegden aan een van onze huistheologen, Alain Verheij.

1 In welk jaar is Pinksteren ontstaan en waar precies gebeurde het?

Op de vijftigste dag na Jezus’ opstanding uit de dood kwamen zijn leerlingen samen in Jeruzalem. Dat deden ze niet voor niets. Het was een joodse feestdag: het Wekenfeest, dat zeven weken na Pesach valt. Op die dag vieren joden de oogst in de natuur én het feit dat Mozes hun de tien geboden en Gods andere wetten heeft doorgegeven.

Toen ze bij elkaar in een huis zaten, brak voor henzelf ook een oogsttijd aan: God begon bij hen te oogsten wat Jezus had gezaaid. Ze hoorden een krachtige windvlaag en zagen vlammen. Met een geheel nieuwe dapperheid verlieten ze het huis en gingen ze op luide toon en in alle talen over Jezus vertellen aan iedereen die in de stad aanwezig was voor het Wekenfeest.

Het eerste pinksterfeest wordt in de Bijbel beschreven vanaf Handelingen 2. Het Wekenfeest vind je onder andere terug in Exodus 34 en Numeri 28.

• 

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

2 Is de Geest een persoon of een kracht?

Allebei. Het is gebruikelijk dat we over God spreken als de heilige Drie-eenheid. God de Vader en Schepper, Jezus de Mensenzoon en Verlosser, en de heilige Geest. Dit zijn drie personen van één God. Dat is moeilijk te begrijpen of uit te leggen. Het blijft een mysterie, dat we niet al te veel moeten uitpuzzelen. Belangrijk om over de heilige Geest te weten, is dat dit de kant van God is die in ons woont.

Het Hebreeuwse woord voor de Geest van God, ruach, kan zowel adem als storm betekenen. Adem heeft iets intiems. Adem gaat door je lijf heen, geeft je zuurstof, helpt je spreken en zingen. Storm, daarentegen, kan schoonblazen wat er niet deugt. De heilige Geest is dus een heel dynamische persoon, van een zachte, leven brengende kracht tot een reinigende windvlaag!

Lees ook: Dit gebeurt er als Jezus begint te blazen

3 Krijg je automatisch de Geest als je gelovig bent?

“Niemand kan zeggen: ‘Jezus is de Heer,’ behalve door toedoen van de heilige Geest.” Dat schrijft de apostel Paulus in 1 Korintiërs 12 vers 3. Dus inderdaad, iedereen die belijdt dat Jezus de Heer is, is al aangeraakt door de Geest.

Er is in Handelingen 19 wel een klein groepje gelovige leerlingen dat nog nooit van de heilige Geest heeft gehoord. Dat komt doordat zij het onderwijs van Johannes de Doper wel kennen, maar nog niet alles van Jezus weten. Paulus bidt voor hen en ze worden vervuld met de heilige Geest. Het gevolg is dat ze in klanktaal gaan spreken en gaan profeteren.

Maar als je het goed bekijkt, zijn geloof, hoop en liefde eigenlijk de grootste wonderen op deze donkere, cynische en koude wereld

4 Zouden zulke wonderen vandaag de dag niet wat vaker moeten gebeuren in de kerk? We geloven toch in dezelfde Geest?

Vanaf 1 Korintiërs 12 zet Paulus allerlei verschillende gaven van de Geest op een rijtje. Ze zijn bijvoorbeeld: het verkondigen van wijsheid, het overdragen van kennis, een groot geloof, de gave om (genezings)wonderen te doen, om te profeteren, om profetieën te toetsen en klanktaal spreken of uitleggen. Hij vergelijkt het met een lichaam dat verschillende ledematen heeft. Met allemaal verschillende gaven en functies. In sommige tijden en plaatsen heb je het ene lichaamsdeel wat harder nodig dan het andere. En ja, soms verwaarlozen we bepaalde lichaamsdelen.

Het zal per geloofsgemeenschap verschillen welke gaven van Gods Geest zichtbaar en merkbaar zijn, en welke een beetje ‘ondergesneeuwd’ raken. Onderwerpen om met elkaar over in gesprek te gaan en ook om samen voor te bidden. Toch is het goed om te kijken hoe het betoog van Paulus verdergaat: “Profetieën zullen verdwijnen, klanktaal zal verstommen, kennis verloren gaan (…) Dit is wat blijft: geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde” (1 Korintiërs 13 vers 8 en 13).

Hier wijst Paulus ons erop dat er veel wonderlijke dingen gebeuren als de Geest aan het werk is. Maar als je het goed bekijkt, zijn geloof, hoop en liefde eigenlijk de grootste wonderen op deze donkere, cynische en koude wereld. Daarom zijn dat de belangrijkste gaven, die alle andere soorten wonderen (van grote theologische kennis tot diep mystieke extase) overtroeven.

5 Wat betekent gedoopt worden in/met de heilige Geest?

Als je een soepstengel in je soep doopt, zal deze zachter worden en de smaak van de soep aannemen. Dit alledaagse voorbeeld illustreert ongeveer wat er bedoeld wordt met ‘gedoopt worden in de heilige Geest’. Je wordt zachter en je krijgt iets van de smaak van God.

In Efeziërs 5 staat een vergelijking die nog banaler klinkt: “Bedrink u niet, maar laat de Geest u vervullen.” Als ik veel alcohol drink, krijg ik een soort bravoure. Er valt een verlegenheid weg, een schroom die ik anders wel heb. Ik ga wat meer liedjes zingen en drukker praten. Als de Geest je vervult, zegt Efeziërs 5, ga je ook zingen en jubelen, maar dan voor God. Je krijgt een vrijmoedigheid en je karakter gaat smaken naar Jezus.

6 In de Bijbel lezen we dat we de geesten moeten beproeven of ze van God zijn, maar hoe doe je dat?

“Elke boom kun je aan zijn vruchten kennen”, zei Jezus. Dat is een heel bruikbaar uitgangspunt. Jezus kon alles zo duidelijk en simpel stellen. En simpel is het eigenlijk ook gewoon. Paulus maakte het niet ingewikkelder toen hij de vrucht van de Geest omschreef in Galaten 5: “Liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing.”

Gods Geest is ongrijpbaar en geen mens kan de Geest tegenhouden

De heilige Geest is bezig met iedereen bij wie je zulke waarden herkent. Ook als diegene zegt helemaal niet in God of Jezus te geloven. De Geest van God kan overal, op elke plek en in elk mens aan het werk zijn. Als dat niet zo was, konden we niet eens in leven blijven; Gods Geest is de adem in onze longen.

Wanneer is ergens een verkeerde geest aan het werk? Daar waar duidelijk iemand anders dan Jezus als heerschap wordt aanbeden. Paulus somt het maar even op: “Ontucht, zedeloosheid en losbandigheid, afgoderij en toverij, vijandschap, tweespalt, jaloezie en woede, gekonkel, geruzie en rivaliteit, afgunst, bras- en slemppartijen, en nog meer van dat soort dingen” (Galaten 5). We weten het allemaal, lijkt Paulus te suggereren. We weten wel wat goed is en wat niet.

7 Hoe zit het met de zonde tegen de heilige Geest?

Misschien wel de engste Bijbeltekst, en nog wel uit Jezus’ mond: “Elke zonde en elke godslastering kan de mensen worden vergeven, maar wie de Geest lastert, kan geen vergeving ontvangen” (Matteüs 12 vers 31). Veel gelovigen zijn bang geweest dat ze deze onvergeeflijke zonde zouden begaan, al was het maar onbewust. Want wat is die zonde dan eigenlijk?

Jezus deed zijn uitspraak als reactie op de farizeeën. Die farizeeën zagen dat Jezus onnoemelijk veel mensen bevrijdde en genas. Daarop reageerden ze cynisch: ze zeiden dat Hij dit alleen maar kon omdat Hij zelf bezeten was door de duivel. Een vreselijke omdraaiing. Ze zagen de heilige Geest aan het werk in en rondom de persoon van Jezus, maar ze noemden het juist het werk van de duivel.

Wat is het gevolg daarvan? Het gevolg is dat andere mensen, die de farizeeën kenden als wijs en geleerd, Jezus gingen wantrouwen. Ze durfden niet meer blij te zijn als er een wonder van God plaatsvond, want hun leiders zeiden dat het een wonder van de duivel was. In Jesaja 5 staat een waarschuwing voor dit soort leugenaars: “Wee degenen die het kwade goed noemen en het goede kwaad, die het licht tot duisternis maken en het duister tot licht, die van zoet bitter maken en van bitter zoet.”

Precies díé houding is de zonde tegen de heilige Geest. Als Gods bevrijdende werk bezig is, kun je er blij om zijn. Je kunt ook aan de zijlijn staan en jezelf achter de oren krabben. Maar wat je absoluut niet moet doen, is het werk van God verdacht maken bij andere, kwetsbare mensen die deze bevrijding juist zo hard nodig hebben.

Gods Geest is ongrijpbaar en geen mens kan de Geest tegenhouden. Het is dan ook het beste voor iedereen om dat helemaal niet te proberen. Hoe meer de Geest waait, hoe dichterbij het koninkrijk van God is gekomen.

• 

  Wat betekent Pinksteren, en wat heeft het met de heilige Geest te maken?

  Klik hier