Patrick begint zijn leven met een achterstand die nauwelijks is in te halen: door het alcoholgebruik van zijn moeder tijdens de zwangerschap wordt hij verslaafd geboren. Als hij zes maanden oud is, laat zijn moeder hem achter bij een vriendin. Ze zegt dat ze een pakje sigaretten gaat halen, maar komt nooit meer terug. Na twee jaar in een tehuis komt hij terecht in een pleeggezin. “Mijn pleegmoeder en ik waren twee handen op één buik”, vertelt Patrick. “Maar mijn pleegvader wilde me niet. Hij zei: ‘Je bent nergens goed voor.’ Als kind ga je dat geloven.” 

In het pleeggezin is Patrick onhandelbaar. Als hij 14 is, wordt hij in een internaat geplaatst. “Ik was een bang kind en durfde mijn emoties niet te laten zien. Dus zette ik een masker op en werd ik keihard. Jeugdzorg wilde me eigenlijk tot mijn 21e vasthouden, maar de regel was: als je je diploma haalt, mag je weg. Daarom haalde ik in drie jaar mijn LTS-diploma, puur om vrij te zijn. Maar toen ik op mijn 18e de poort achter me dichttrok, was ik emotioneel gesloopt. De gedachte die door mijn hoofd ging? De maatschappij heeft mij kapotgemaakt. Nu maak ik de maatschappij kapot.” 

Mijn pleegmoeder is een pitbull; ze heeft me nooit laten vallen

Alles om maar niets te hoeven voelen

Patrick geeft gehoor aan die gedachte en zoekt steeds vaker de grenzen op. “Ik wilde ergens bij horen”, vertelt hij. “Ik had fijne mensen om me heen, maar ik koos telkens weer voor de foute jongens. Mijn pleegvader had me ingeprent dat ik een nietsnut was, dus ging ik me ook zo gedragen.” 

Op zijn 19e gaat Patrick werken op de kermis. “Het meereizen, opbouwen en afbreken was een vlucht; dat zie ik nu. Op de kermis gebruikte bijna iedereen wel iets. Ik begon met speed om het zware werk vol te houden. Daarna ging het snel. Ik experimenteerde met cocaïne en voor ik het wist, rookte ik crack.” 

De drugs moeten betaald worden. “Ik ging rottigheid uithalen voor geld: mensen oplichten, spullen stelen en weer verkopen. Op een gegeven moment werkte ik ook voor types bij wie je zo ver mogelijk uit de buurt moet blijven. Maar ik leefde nog maar voor één ding: hoe kom ik aan drugs en hoe houd ik mijn voorraad op peil? Alles om mijn emoties maar niet te hoeven voelen. De verslaving verwoestte mijn sociale leven. Iedereen die het goed met me voorhad, trok uiteindelijk zijn handen van me af. Alleen mijn pleegmoeder weigerde me los te laten. Ze is een pitbull; ze heeft me nooit laten vallen.”  

De ommezwaai

Rond zijn 40e belandt Patrick na een stukgelopen relatie op straat. Via de reclassering wordt hij doorverwezen naar christelijke opvang De Ontmoeting. “Ik was volledig uitgeput en wilde nog maar één ding: een dak boven mijn hoofd en een veilige slaapplek. Tijdens de intake zei een begeleider meteen: ‘Als je hier komt, draai je de eerste twee weken verplicht mee met het programma. En je gaat ook mee naar de kerk.’ Ik dacht: wat is dit nou weer? Ik heb helemaal niks met God! Mensen die in God geloven, geloven niet in zichzelf. Geloven vond ik iets voor zwakke mensen. Je moest het toch zelf rooien, net zoals ik mijn hele leven had gedaan, met gebalde vuisten. Maar ik was wanhopig en wilde die kamer, dus stemde ik in.” 

Met enige tegenzin bereidt Patrick zich voor op wat hij verwacht dat een oersaaie, traditionele kerkdienst zal worden. “Tot mijn verbazing stond daar een ontzettend blije dominee en speelde er gewoon een band. Ik dacht: wat ís dit? Geen zwaar, somber orgel? De liederen raakten me en de preek leek over mij te gaan.” 

• 

  Download gratis de Visie-app!

  Of je nu op de bank zit, onderweg bent in de trein of op vakantie in het buitenland: met één tik op je scherm duik je in hoopvolle verhalen, inspirerende interviews en alle digitale edities van Visie

  Download de app

'Oké, het is echt'

Bij De Ontmoeting was de keuze eenvoudig: óf werken óf de Alpha-cursus volgen. “Dus koos ik mooi voor die cursus, zodat ik tenminste niet hoefde te werken”, zegt Patrick met een grijns. “Maar juist daar begon ik naar mijn eigen leven en mijn aandeel daarin te kijken. Ik kreeg steeds meer vragen en wilde meer over de Bijbel weten. Uiteindelijk rondde ik de cursus samen met drie anderen af aan de keukentafel bij die blije dominee.”  

Tijdens Opwekking, in het pinksterweekend van 2019, gebeurt er iets wat Patrick niet kan verklaren. “Als rasechte straatjongen keek ik mijn ogen uit, maar ik bleef achterdochtig. Mensen spraken over de heilige Geest en over ‘vallen in de Geest’. Ik dacht: wat een onzin. Jullie proberen mensen gewoon om te duwen. Er kwam iemand naar me toe die voor me wilde bidden. Ik zei: ‘Als je me omduwt, krijg je een klap op je smoel.’ Maar toen hij voor me bad, stroomde er een warmte en kracht door me heen die ik niet kende. Op dat moment dacht ik: oké, het is echt.” 

Toch verdwijnen Patricks worstelingen niet van de ene op de andere dag. “Na mijn bekering en doop in 2019 ben ik meerdere keren teruggevallen. Dat was confronterend. Je denkt: nu geloof ik, dus nu is het klaar. Maar zo werkt het niet. Verslaving blijft een aandachtspunt. Als je eenmaal weet hoe je aan drugs moet komen, zie je het overal. Zelfs als ik in een klein boerendorp als Balkbrug loop. Daar wonen alleen maar koeien, maar ik heb meteen in de gaten wie drugs bij zich heeft.” 

'Ik kan het wél'

Bij de Christelijke Hulpverlening Oost-Groningen (CHOG), waar hij inmiddels drie jaar woont, vindt Patrick steun bij begeleiders en vrienden die als broers voor hem zijn. “Als ik me rot voel, app ik dat meteen. Ik steek niets meer onder stoelen of banken. Vroeger kroop ik weg en gebruikte ik drugs. Nu vraag ik hulp. Ik hoef me ook niet meer anders voor te doen. Hier heb ik voor het eerst echt rust gevonden.” 

In de houtwerkplaats van CHOG brengt Patrick zijn dagen door. “Mijn pleegvader zei altijd dat ik nergens goed voor was. Nu maak ik de mooiste dingen van hout. Mensen kunnen ons inhuren voor allerlei klusjes. Zo maakte ik laatst een pergola voor een vrouw die daar haar hangmat in wilde hangen. Ze was er ontzettend blij mee. Mijn droom was altijd om met mijn handen iets voor anderen te betekenen. Dat mag ik nu doen. Dan denk ik: zie je wel, mijn pleegvader had het fout. Ik ben geen nietsnut. Ik kan het wél.” 

Die verandering werkt ook door in Patricks geloof. Tijdens Opwekking bidt hij als lid van het ministryteam met jongeren. “Ik weet waar ze doorheen gaan en wil ze meegeven dat God hen ziet, ook al geloven ze dat misschien nog niet. Als ik terugkijk op mijn leven, zie ik overal de knipogen van God. Hij was er zelfs toen ik in de goot lag. Vroeger dacht ik dat mensen die in God geloven niet in zichzelf geloven. Nu weet ik: God is Degene die in míj gelooft. Gods stem klinkt harder dan al die stemmen die ooit zeiden dat ik niets waard was.”