
Van Sela tot Martin Garrix: hoe Frank van Essen als christelijke musicus zijn stempel drukt. 'Ik voel me een soort Leviet'
Leestijd: 11 minDoor Gert-Jan Schaap
Als kleuter drumde violist, drummer en producer Frank van Essen (58) al op potten en pannen. Tegenwoordig werkt hij voor artiesten binnen en buiten de christelijke muziekwereld: van Sela tot top-dj Martin Garrix. “Vorig jaar sloeg opeens de twijfel toe: bestaat God echt, of verbeeld ik me dat?”
Als Frank in zijn muziekstudio werkt, aan de andere kant van de straat waaraan zijn woonboerderij staat, hoeft hij maar even op te kijken om een panoramafoto te zien die hem al jarenlang bijzonder dierbaar is. Daarop zie je Frank, spelend op zijn lievelingsviool uit 1783, tegen de ruige achtergrond van de Noord-Ierse kust. Boven de verweerde rotsen waarop hij staat, spat het zeewater hoog op onder loodgrijze luchten. “Dit is mijn favoriete beeld uit een serie die is gemaakt voor de cover van mijn instrumentale soloalbum Sanctum, uit 2018”, vertelt hij. Eén nummer daarop, ‘Face of grace’, componeerde hij naar aanleiding van een diep verdriet dat Frank en echtgenote Marlou met zich meedragen: het feit dat ze nooit kinderen hebben gekregen.
Vooral een autodidact
Frank reikt een kop koffie aan, trekt een bureaustoel naar zich toe en gaat zitten. Zijn goed geïsoleerde, wat schemerige studio – een omgebouwde schuur – is volgestouwd met mengpanelen en monitoren, een drumstel en tig andere instrumenten (waaronder zeven violen): al van jongs af aan is muziek een dikke rode draad in zijn leven.
“Als kleuter drumde ik al op de potten en pannen van mijn moeder”, vertelt hij. “Echt veel ‘gestudeerd’ heb ik trouwens niet, want ik vogel dingen graag zelf uit. Of het nu om drummen of vioolspelen gaat, in veel opzichten ben ik vooral een autodidact. En het blijft bijzonder om te bedenken dat mijn muziek de hele wereld over dwaalt. Alleen al dankzij Spotify en YouTube kunnen mensen er letterlijk overal naar luisteren.”
Emotioneel zat ik er helemaal doorheen
Veel muziek
Franks ouders waren beiden professioneel muzikant: zijn vader gaf les aan het conservatorium, terwijl zijn moeder afgestuurd pianiste was. “Ook in onze kerk – Volle Evangelie Gemeente Beréa in Santpoort, wat nu The Shelter Haarlem is – was er veel muziek. In mijn tienertijd vroeg de drummer of er iemand anders was die ook diensten op de drums wilde begeleiden. ‘Nou,’ zei ik direct, ‘dat wil ik wel proberen.’ Toen heb ik een paar keer les van hem gehad. Ik vond het fantastisch en heb later ook lessen van een docent gehad. Na een jaar zei hij: ‘Als je nog even doorgaat, ben je beter dan ik.’ Drummen was echt mijn passie. Daarnaast ben ik altijd viool blijven spelen. Maar ik denk dat drummen van nature nóg beter bij me past. Slagwerk was niet voor niets het eerste waar ik als kind naartoe trok.”
Ik las ergens dat jouw vader, nog voordat je ter wereld kwam, tijdens het bidden iets meemaakte wat heel bepalend voor jouw leven is geweest?
Frank knikt. “Omdat ze mij niet een bepaalde richting op wilden sturen en geen zware last op mijn schouders wilden leggen, hebben mijn ouders me dit pas verteld toen muziek allang mijn passie was geworden. Dat vond ik heel wijs van hen. Het gebeurde in de tijd dat mijn moeder in verwachting van mij was. Mijn vader reed ergens in de auto en was wat aan het bidden, toen hij plotseling een stem hoorde, alsof er iemand bij hem in de auto zat: ‘Dit kind zal jouw naam dragen.’”
In eerste instantie dacht je vader waarschijnlijk dat jij zijn eigen voornaam zou moeten dragen?
“Precies: Theo. Alleen begrepen mijn ouders al snel dat het niet om een naam ging, maar om een missie, een levensroeping die God voor mij had. Achteraf zie ik die profetische woorden als een bevestiging van mijn roeping. Via muziek wil ik een verbinding leggen tussen God en mensen, ongeacht de setting. Want muziek is Gods communicatiemiddel naar ons toe.”
Dat geldt óók tijdens een optreden van dj Martin Garrix?
“Ja, want in beide gevallen zie je hetzelfde gebeuren: als mensen er samen zo intens van genieten, heeft muziek een kracht die hen even diep verbonden laat voelen. Daar zie ik absoluut de hand van God in.”
Je was jarenlang vooral actief in de christelijke wereld. Hoe kwam zo’n seculiere wereldster bij jou terecht?
“Dat begon rond 2017, via de bekende songwriter Giorgio Tuinfort, die veel met Martin Garrix samenwerkt. Garrix maakt elektronische muziek die tot in de puntjes geprogrammeerd is, maar hij voegt daar graag echte instrumenten aan toe voor de emotie. Net als ik hecht hij veel waarde aan echtheid; hij wil die menselijke beleving in zijn dancemuziek voelen. Via Giorgio kreeg ik voor het eerst de vraag of ik strijkarrangementen kon verzorgen. Ik kreeg destijds alleen een kort fragment opgestuurd – ik had geen idee van welke muzikant het was – met de vraag daar strijkers voor te bedenken.”
‘Een soort Leviet’
“Ik stuurde mijn opname naar Giorgio,” vervolgt hij, “en ontdekte pas dat het om de wereldhit ‘Scared to Be Lonely’ ging toen ik later in de plaatselijke Welkoop liep. Daar stond de radio aan: ineens herkende ik mijn eigen strijkers! Sinds die tijd is de samenwerking met Martijn – zoals Martin Garrix eigenlijk heet – steeds intensiever geworden. Zo verzorgde ik ook de viool- en strijkerspartijen voor het nummer ‘Repeat It’, met Ed Sheeran, dat in mei uitkwam.”
Frank ziet zichzelf als “een soort Leviet”, zegt hij. “Via mijn muziek wil ik mensen verbinden, schoonheid, hoop en troost bieden. Ik heb ruim twintig jaar meegedraaid in de Ierse, christelijke band Iona en werk inmiddels ook al twee decennia voor Sela. Sela is wel echt een belangrijk deel van mijn roeping. Maar ik vind het juist mooi om óók buiten die christelijke bubbel actief te zijn. Of ik nu voor Martin Garrix werk of voor Sela, mijn intentie blijft hetzelfde: laat God er maar doorheen spreken en werken.”
Wie is Frank?
Muzikale kameleon
Hij leunt achterover, met een peinzende blik in zijn ogen. “Weet je wat ik steeds vaker begon te denken? Dat ik gaandeweg een soort muzikale kameleon ben geworden. Want ik kan me moeiteloos aanpassen aan verschillende werelden: van traditionele kerkdiensten en charismatische conferenties tot de seculiere muziekscene. Dat is een kracht, maar het heeft ook een schaduwzijde.”
Namelijk?
Grijnzend: “Het gevaar van een kameleon is dat hij zijn eigen kleur een beetje gaat vergeten. Omdat ik steeds de kleur van mijn omgeving aannam, begon ik me vorig jaar ineens af te vragen: wie ben ik nu eigenlijk zélf? Wat geloof ik eigenlijk, en waarom? Ik vroeg me zelfs af of God wel echt bestond. Of was dat hele geloof – dat jarenlang zo’n belangrijke rol in mijn leven speelde – louter een product van mijn evangelische opvoeding?”
De sportschool
“Het begon ermee dat ik me voor het eerst aanmeldde bij een sportschool, hier in de omgeving. Daar kende ik nog helemaal niemand, en niemand wist wie ik was. Al snel merkte ik dat ik daar direct op zoek ging naar bevestiging en acceptatie. Dat zette me aan het denken. Ik was 57: waarom had ik dat kennelijk nog steeds nodig?”
Twijfelen aan de echtheid van het geloof dat jarenlang jouw drijfveer was, dat klinkt enorm confronterend.
Frank knikt. “Dat was het ook. Mijn vroegere fundament voelde plotseling heel wankel, en ja: dat was eng. Alsof ik verdwaald was in een donker woud, vol vragen en onzekerheden. Emotioneel zat ik er helemaal doorheen. En dan komen ze keihard binnen, vragen als: stel je voor dat ik ziek word en niet meer kan spelen – wie ben ik dan nog? En zeker als je toch wat ouder wordt, weet je dat zo’n punt dichterbij kan komen. En vooral drummen is natuurlijk een heel fysieke bezigheid. Ik merkte dat ik mijn identiteit heel sterk aan mijn muziek had opgehangen. Eigenlijk wist ik niet zo goed wat er, zonder muziek, van mij over zou blijven.”
Wie zal er straks op mijn begrafenis vertellen wie ik werkelijk was?
Een kantelpunt was de herinnering uit zijn kinderjaren. “Toen ik een jaar of 6, 7 was, ging ik samen met mijn ouders naar het strand bij Heemskerk. Terwijl ik in zee zwom, werd ik plotseling meegezogen door een sterke onderstroom, die me steeds verder wegvoerde van de kust. Mijn moeder stond op het strand, wenkte me. Ik wilde dolgraag naar haar toe, maar ik zat vast in die stroom en raakte helemaal in paniek. ”
‘Frank, ga maar staan’
“Wanhopig probeerde ik terug te zwemmen en ik lag te spartelen om niet te verdrinken. Opeens hoorde ik in gedachten een stem tegen me zeggen: ‘Frank, ga maar staan.’ Het water bleek maar heel ondiep te zijn: ik kon gewoon op de bodem staan, en teruglopen naar mijn moeder...”
Hij kijkt even naar de rechthoekige strook zonlicht op de vloer, dat door het glas in de deur naar binnen valt. “Dit beeld uit mijn jeugd kwam vorig jaar opeens terug, toen ik mijn fundament kwijt was en aan alles twijfelde. Ik zag in dat mijn geloofscrisis leek op dat spartelen in de zee: ik probeerde alles zelf op te lossen en controle te houden. Maar met dit beeld herinnerde God me eraan dat Hij mijn fundament is. Ik hoefde niet langer te vechten tegen de stroom, maar moest simpelweg weer gaan staan.”
Op welke grond?
“De vaste grond van mijn relatie met God, en op de basis die ik van huis uit had meegekregen. Ik hoefde niet zelf te proberen te zwemmen. Mijn werkelijke houvast ligt bij God. Acceptatie en bevestiging, waar ik – ook op de sportschool – zo’n diepe behoefte aan had, hoef ik niet bij mensen te zoeken. Anderen kunnen mij nooit de ultieme geborgenheid geven. Die is alleen bij Hem te vinden.”
‘Psalm 33, dat ben jij’
Met verwondering in zijn stem: “Vorige week heb ik zoiets moois meegemaakt. Als ik met God praat, stel ik mezelf vaak voor dat ik samen met Hem in een prachtige tuin loop. En dan praat ik met God de Vader, of met Jezus. Vorige week liep ik in onze eigen tuin, om wat te wandelen en te bidden. Heel sterk – bijna fysiek – had ik het gevoel dat God naast mij liep. Dat voelde heel troostrijk, geborgen en bevestigend. En ik heb niet heel vaak dat ik Gods stem hoor, maar nu had ik het idee dat God tegen me zei: ‘Psalm 33, dat ben jij.’ Ik wist niet uit mijn hoofd wat daar stond, dus thuis zocht ik die psalm meteen op in de Bijbel: ‘Juich, rechtvaardigen, voor de HEER, de oprechten moeten Hem loven. Huldig de HEER bij de klank van de lier, speel voor Hem op de tiensnarige harp. Zing voor Hem een nieuw lied, speel en zing met overgave…”
Was dit voor jou een bevestiging van jouw roeping?
“Absoluut. Heel bijzonder.”
‘Een nieuwe fiets’
De sportschool komt weer ter sprake rond een teer onderwerp: het feit dat Frank en Marlou kinderloos zijn gebleven. “Dat is een diepe wond in ons leven. Vorig jaar was ik in de sportschool, toen een trainster met haar zoontje aan kwam lopen. Hij riep enthousiast naar mijn trainer: ‘Ik heb een nieuwe fiets gekregen!’ Zo’n simpel moment, maar het sloeg bij mij keihard naar binnen. Ik stond erbij en dacht: dit gaat mij dus nooit gebeuren. Een kind dat vol trots naar mij toe komt en zegt: ‘Papa, kijk!’ Thuis heb ik daar ontzéttend om gehuild.”
Alle deuren dicht
“Marlou en ik hebben lang gebeden, medisch en praktisch gezien van alles geprobeerd, ook adoptie. Maar we zijn nooit vader en moeder geworden. Dat is een blijvende wond. Als wij straks ouder zijn, wie gaat er dan voor ons zorgen? Onlangs was ik op een begrafenis, waar ook kinderen waren. Ik dacht: wie zal er straks op mijn begrafenis vertellen wie ik werkelijk was…?”
Je wijdde het instrumentale nummer ‘Face of grace’ aan jullie kinderloosheid. Was het componeren in zekere zin helend voor je?
“Ja. Ik wilde daarin iets van die pijn tot uitdrukking brengen, maar óók de troost van: God is in die gebrokenheid aanwezig. Dat ervaar ik – gelukkig – heel sterk. Het is net als met die onderstroom die mij als kind meesleurde. Je kunt het gevoel hebben dat je spartelt en verdrinkt in een diepe zee. Maar de vaste grond ligt vlak onder je voeten: ik moet dicht bij Hem zijn. Hij is mijn houvast, mijn fundament, de rots waarop ik sta.”
Wat hoop je dat God tegen je zegt als je op een dag voor Hem staat?
“Ik denk dat ik op dat moment niet eens behoefte heb aan specifieke woorden. Een omhelzing van God – acceptatie, geborgenheid – zou voor mij genoeg zijn.” Met tranen in zijn ogen: “Een soort… ultieme heling.”

Een rondwandeling door Strijen: 'Mozart is ooit nog in zijn koets door dit dorp gereden'
Auteurs

Meest gelezen
- Een rondwandeling door Huizen: 'De wikkelkoek gaat rond Kerst de hele wereld over'

Reportage
Een rondwandeling door Huizen: 'De wikkelkoek gaat rond Kerst de hele wereld over'
- Marieke vertrok in haar eentje naar Schotland. Dit is wat die reis haar leerde: ‘Wandelen is helend'

Portret
Marieke vertrok in haar eentje naar Schotland. Dit is wat die reis haar leerde: ‘Wandelen is helend'
- Joop Gottmers verruilde drugs voor God, maar raakte opnieuw de weg kwijt: 'Ik stond op het punt om mezelf door het hoofd te schieten'

Kijktip
Joop Gottmers verruilde drugs voor God, maar raakte opnieuw de weg kwijt: 'Ik stond op het punt om mezelf door het hoofd te schieten'
Lees ook
- Kashif liet zijn gezin achter en vluchtte uit Pakistan: ‘Ik had geen andere keuze’

Kashif liet zijn gezin achter en vluchtte uit Pakistan: ‘Ik had geen andere keuze’
⭐Premium - Update: Eindelijk weet MAF-gezin Krooneman naar welk land het verhuist. ‘We nemen nu ook regenlaarzen mee’

Interview
Update: Eindelijk weet MAF-gezin Krooneman naar welk land het verhuist. ‘We nemen nu ook regenlaarzen mee’
⭐Premium - Jorieke ziet haar grootste angst onder ogen: 'De vreze des hardopgebeds'

Column
Jorieke ziet haar grootste angst onder ogen: 'De vreze des hardopgebeds'
⭐Premium