Dit is de meest relaxte manier om de week te beginnen en het is gratis te krijgen in de kerk

Theologisch Tussendoortje

Leestijd: 3 minDoor Pieter-Jan Rodenburg

Over God praten is niet eenvoudig, en in de kerk klinken allerlei theologische termen: van aartsengel tot zegen. Maar wat betekenen deze begrippen eigenlijk? In deze rubriek legt Visie ze kort uit. Vandaag: Votum en Groet.

1. Hoe gebruik ik deze term op een verjaardag?

(Na een wel heel hartelijke begroeting): “Wat een uitgebreid welkom! Het lijkt wel een votum en groet.”

2. Wat betekent het?

Het Latijnse woord ‘votum’ kan van alles betekenen: eed, wijding, belofte. Maar in de protestantse kerk zijn ‘votum en groet’ de eerste woorden in een kerkdienst. Meestal zijn dat woorden uit Psalm 124, 146 en 138: “Onze hulp is in de naam van de HEER, die hemel en aarde gemaakt heeft, die trouw houdt tot in eeuwigheid en het werk van zijn handen niet loslaat.”

De hele eredienst is in die groet samengevat

Daarna steekt een predikant vaak zijn hand op om de gemeente te groeten met een citaat uit een brief in het Nieuwe Testament. Bijvoorbeeld: “Genade, barmhartigheid en vrede van God, de Vader, en van Christus Jezus, onze Heer!” Dat eerste deel is een belijdenis van afhankelijkheid. Het tweede deel is dus geen zegen, maar een begroeting namens God.

3. Wie heeft de term bedacht en wanneer?

Openingswoorden horen bij een kerkdienst. Vanouds is dat zoiets als: “De Heer zij met u” (en dan antwoordt de gemeente: “En met uw geest”). Augustinus deed het al zo. Of simpelweg: “In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.” De zin die de protestanten gebruiken, komt uit de katholieke mis, waar hij onderdeel is van de schuldbelijdenis. Calvijn vond dat wel een mooi begin van de kerkdienst. Dat hebben de Nederlandse protestanten overgenomen, maar pas in de negentiende eeuw is daar het naampje ‘votum’ aan gehangen. Theologische fijnproevers hebben het liever over ‘bemoediging en groet’.

Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!
Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

4. Wat heb ik eraan?

Een diep besef: we zijn helemaal afhankelijk van God. In de kerkdienst, en in de week die volgt. Die week mag je beginnen in het geloof dat God er is met Zijn genade en vrede. Hoe ontspannen wil je de week in?

5. Heb je nog een inspirerend citaat hierover voor me?

Dominee Sjoerd Mulder schreef: “De hele eredienst is in die groet en bemoediging samengevat: waar komt je hulp vandaan die je misschien zo hard nodig hebt? Van de Heer, en die Heer is trouw en laat je nooit los. En dan wordt er ook nog genade en vrede over je uitgesproken.”