Anita Brand worstelde met suïcidale gedachten: 'Zonder God was ik er niet meer geweest'

Op de vraag: ‘Hoe gaat het met je?’ kan Anita nu een positief antwoord geven. Dat was lange tijd anders, toen ze gebukt ging onder een depressie. “Inmiddels gaat het echt goed met mij”, vertelt Anita opgewekt in haar woonkamer in Nieuwendijk. Een ‘simpel’ antwoord, maar de route ernaartoe was dat allerminst.  

Zorgzaam, gevoelig en heel onzeker, zo omschrijft Anita haar jongere zelf. “Ik was erg begaan met anderen en cijferde mezelf vaak weg. Tegelijkertijd legde ik de lat hoog voor mezelf.” Ze mag geen fouten maken en corrigeert zichzelf continu. “Mijn hoofd was vaak vol”, herinnert ze zich. “Met hoe anderen zich voelden, met hoe ik me voelde. Ik was vooral bezig met overleven.” 

Al op jonge leeftijd kan Anita niet echt van het leven genieten. “Ik zat nooit lekker in mijn vel en dacht veel na over de zin van alles.” Terugdenkend aan haar jeugd komt vooral het gevoel van afwijzingnaar boven. “Ik voelde me een lelijk eendje. Niet zozeer om hoe ik eruitzag, maar vanuit mijn overtuiging dat ik niet goed genoeg was.”  

Vrolijk masker

Haar depressie begint rond haar 10e, na een traumatische ervaring waarover Anita liever niet in detail treedt. Gedachten over de dood dringen zich aan haar op. “Elke ochtend als ik mijn ogen opende, dacht ik: is dit nou het leven?” De stemmen in haar hoofd vertellen haar dat ze er niet toe doet, en beter een einde aan haar leven kan maken.  

Vanbinnen voelde ik me verloren

Op school kan Anita als geen ander verbloemen hoe slecht het met haar gaat. “Ik deed wat er van mij verwacht werd. Ik was sociaal, energiek en degene die altijd initiatief nam.” Ze is populair en geliefd bij haar klasgenoten. “Ik zette een vrolijk masker op. Aan de buitenkant leek alles in orde, maar vanbinnen voelde ik me verloren.”  

Terwijl haar vriendinnen naar de hogeschool gaan, gaat Anita naar het mbo. “Dat was een teleurstelling”, zegt Anita. Ze vindt er moeilijk aansluiting bij leeftijdsgenoten. “In die periode bad ik om een vriendin.” Kort daarna komt er een nieuw meisje in de klas: Janneke. “Zij was ook christelijk opgevoed. We werden onafscheidelijk.”  

Schaamte

Ondertussen voelt Anita’s gemoed steeds zwaarder en somberder aan. “Ik zakte dieper weg in het duister. Vaak had ik geen energie om uit bed te komen.  Mijn hoofd zat vol donkere gedachten en ik wist niet meer hoe ik verder moest.” Over deze gevoelens spreekt ze met niemand. “Daar schaamde ik me voor.” 

Alleen Janneke krijgt een glimp van haar worsteling te zien. “Als ik appte: ‘Ik zie het niet meer zitten’, reageerde zij: ‘Kom op, Aniet! We gaan nog puberen, krijgen later een vriendje en zullen trouwen…’ Anita slaakt een diepe zucht. “En toen verongelukte zij bij een auto-ongeluk.” Het schuldgevoel drukt zwaar op haar schouders. “Mijn eerste gedachte was: dat had ík moeten zijn. Zij wilde leven. Ik niet.”

Na het verlies van Janneke krijgt Anita hulp bij de rouwverwerking. Al snel merkt de psycholoog tijdens een gesprek dat er meer speelt dan alleen verdriet. Uiteindelijk volgen er jaren van verschillende onderzoeken en behandelingen, maar niets lijkt echt te helpen tegen haar depressieve klachten. 

Mooiste moment

Vanwege de mentale pijn begint Anita zichzelf lichamelijk pijn te doen. “Ik trok de haren uit mijn hoofd.” Vanaf dat punt is de wens om haar leven te beëindigen zo groot, dat ze meerdere pogingen overweegt. “Ik wilde niet meer leven en was constant bezig met hoe ik daar een einde aan kon maken. Maar het was altijd God die mij weerhield om het plan uit te voeren.” 

Om weer grip te krijgen op haar leven, stort Anita zich op haar werk in de ouderenzorg. In de zorg kan ze zich volledig richten op anderen en zichzelf vergeten. “Werk was voor mij een afleiding, op die plek hoefde ik niet aan mijn eigen ellende te denken.” 

• 

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

Wanneer ze 21 is, trouwt Anita met Lennard. “Dat was het mooiste moment van mijn leven. Een dag zonder innerlijke strijd.” Maar kort daarna gaat het bergafwaarts. “Ik kon niet meer. Niet meer praten, niet meer lopen. ’s Nachts liep ik verward rond in huis.” Haar moeder ziet het met lede ogen aan en trektaan de bel bij de huisarts. Anita wordt opgenomen in een kliniek. 

Onverschillig en verhard

Pas na haar opname dringt het besef door bij haar omgeving hoe slecht het eigenlijk met haar gaat. Zeven jaar lang werkt Anita intensief met dezelfde collega’s samen, zonder dat iemand iets doorhad. “Jarenlang werkte ik keihard en was ik streng voor mezelf, totdat het mij opbrak. Mijn masker was in duizend stukken gebroken.” 

Twee maanden lang verblijft ze bij zorginstelling Yulius. “Het was voor mijn man een ontzettend zware tijd. Dagelijks kwam hij op bezoek, maar vaak mocht hij niet naar binnen omdat het zo slecht met mij ging.” De spaarzame keren dat ze het thuis mag proberen, gaat het niet goed en moet ze weer worden opgenomen.  

Anita wordt er moedeloos van. Ze ziet haar depressie als een kruis dat ze voor altijd moet dragen. “Ik dacht dat deze last nooit zou verdwijnen.” Die gedachte beïnvloedt haar houding. Haar pleasegedrag slaat om in onverschilligheid. “Ik was verhard en niets boeide mij meer. Daardoor ontstond er afstand binnen de familie. Ze vonden het lastig om in mijn buurt te zijn, omdat ze mij zagen afglijden.” 

Levensvreugde

En dan, op een gitzwarte ochtend vier jaar geleden, is er een ommekeer. Terwijl Anita zich opmaakt voor de spiegel, schreeuwt ze wanhopig naar de hemel: “Heer, als U er bent, help me. Ik weet het niet meer.” Diezelfde dag belt haar zus haar onverwachts op met een uitnodiging voor een genezingsdienst. 

Tijdens deze bijeenkomst wordt Anita naar voren geroepen om voor zich te laten bidden. In eerste instantie wil ze de zaal verlaten, maar haar zus houdthaar tegen. Na het gebed ervaart ze voor het eerst diepe rust. “Al die jaren verlangde ik naar rust. Ik heb heel mijn leven geloofd, maar het nooit echt begrepen. Lang was alles donker, maar nu zie ik helder door het licht van Jezus. Ik heb mijn leven volledig overgegeven aan Hem.” 

Wat geen psycholoog of medicijn kon doen, deed Hij

Dat moment is het begin van een nieuw leven. De zware medicatie die ze dagelijks inneemt, bouwt ze af. Anita kan eindelijk emoties voelen. Ze lacht weer, huilt weer en straalt levensvreugde uit. Voor haar man is het wennen; hij krijgt een heel andere vrouw terug. “We moesten elkaar opnieuw leren kennen. Ik veranderde van een onverzorgde, depressieve vrouw in een liefdevolle, zorgzame echtgenote.” 

Laatste redmiddel

Vandaag de dag leeft Anita vanuit diepe dankbaarheid. Ze probeerde alles om uit dat zwarte gat te komen: therapie, medicatie, een veeleisende baan. Maar niets bracht verlossing. Pas toen ze hoorde over Jezus’ offer en haar leven in zijn handen legde, ervoer ze innerlijke vrede. “Wat geen psycholoog of medicijn kon doen, deed Hij wel”, getuigt ze.  

Anita geniet nu met volle teugen van haar leven. Ze is gelukkig, vindt zichzelf goed genoeg en leeft niet langer vanuit angst. Over haar laatste redmiddel raakt ze niet uitgepraat. “Als Hij dit voor mij kon doen, kan Hij het voor iedereen doen. Hij is mijn Redder; zonder Hem was ik er niet meer geweest.” 

Tekst: Lynn den Hartog

• 

  Leonie gaat viraal met Bijbelse kunstwerken: 'Schilderen is mijn manier om God te aanbidden'

  Klik hier