Hij zal niet veel ouder geweest zijn dan een jaar of 3. De kleine Lourens speelt bij het huis waar hij woont – in het Zuid-Afrikaanse Pretoria – en hoort zijn vier jaar oudere broer roepen. Als hij naar hem toe loopt, ziet hij hem in de weer met een hamer, spijkers en twee houtjes. Zijn broer maakt een kruisje van de twee plankjes, zet het rechtop, klem tussen twee stenen en zegt: “En nu gaan we bidden.”

Het is een van de vroegste herinne­ringen die Lourens du Plessis (48) heeft. Herinneringen die gestempeld zijn door het geloof. “Er is geen tijd in mijn leven geweest waarin God geen actieve rol speelde”, vertelt de directeur van Stichting Opwekking op zijn kantoorkamer. Zijn vader was theoloog, docent en schrijver, zijn moeder schreef ook verschillende boeken. “Ik ben opgegroeid tussen mensen die geloofden, baden, de Bijbel lazen en verwachtten dat God ook werkelijk betrokken is bij mensenlevens.”

Wandelende encyclopedie

Het hoofdkantoor van Opwekking is gevestigd in een anoniem pand op een Puttens bedrijventerrein. In het gebouw gonst het van de bedrijvigheid; de voorbereidingen voor de pinksterconferentie zijn in volle gang.

Dit wordt zijn tweede conferentie als directeur. Mededirecteur Carlino Bus – volgens Lourens “een wandelende Opwekking-encyclopedie” – is verantwoordelijk voor de praktische kant, Lourens voor inhoud en onderwijs. Hij kijkt nu al uit naar de muziek die straks over het terrein klinkt: ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds zal er dagelijks op het buitenpodium worden gezongen. En hij is razendbenieuwd naar de seminars; voor het eerst kunnen deelnemers een serie bijeenkomsten rond een thema volgen.

Mensen huilden en baden voor elkaar

Kietelen en herrie schoppen

Hoe wordt een Zuid-Afrikaanse theo­loog directeur van een Nederlandse organisatie? Lourens beantwoordt die vraag het liefst met verhalen. Want hij is een verhalenverteller, iemand die theologie graag illustreert met ervaringen uit zijn eigen leven. Uit zijn jeugd, waarin hij de heilige Geest aan het werk zag. Bijvoorbeeld toen een leeftijdsgenootje tijdens een jeugdkamp – Lourens was erbij als 9-jarige – huilend opbiechtte een waterpis­tooltje te hebben gestolen van zijn vriendje. “Toen hij dat vertelde, kwam er nog een tiener naar voren. En toen nog één, en nog één. Er daalde een besef van zondigheid en genade neer, mensen huilden en baden voor elkaar. En dat allemaal door die ene ervaring van dat jongetje.”

Een andere levendige herinnering heeft hij aan zijn oma. “Ze ging naar de kerk, maar of ze verder gelovig was… Ze rookte, was grof in de mond. Het was geen vrouw met wie te spotten viel. Tijdens de kerkdiensten zat ze vaak tussen mij en mijn broer in. Anders gingen we elkaar kietelen en herrie schoppen. Maar tijdens zo’n kerkdienst merkte ik ineens dat ze niet meer tussen ons in zat, maar stond, met haar handen omhoog. De tranen stroomden over haar wangen. Het was het begin van een totale gedragsverandering: van een hard mens werd zij een zacht mens.”

Traumatische gebeurtenis

Daarmee illustreert Lourens dat God een levende aanwezigheid was tijdens zijn jeugd. Een jeugd die tegelijk diep getekend werd door een traumatische gebeurtenis: zijn broer – de jongen die hem zijn eerste religieuze ervaring gaf, de jongen naast wie oma moest zitten om te voorkomen dat hij en Lourens de dienst verstoorden – maakte volkomen onverwacht een einde aan zijn leven. Lourens was 11, zijn broer 15.

“Er is geen ander woord om die tijd te omschrijven dan crisis”, zegt Lourens. “Het had zo’n enorme impact op ons leven. Ik begon vragen te stellen aan God: waarom stond Hij zoiets toe? Papa en mama werkten toch voor Hem?”

• 

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

Lourens strijkt door zijn baard, leunt achterover en vervolgt: “Tegelijkertijd herinner ik me hoe mijn ouders zich vastklampten aan het geloof. Hoe mijn vader zelf de uitvaart leidde en zijn zoon te ruste legde. Hoe zij door deze traumatische ervaring heen een bediening kregen voor ouders die hun kind verloren. Door deze heftige gebeurtenis groeiden we als gezin dichter naar elkaar toe en, geloof ik, dichter naar God. Het verdriet werd als de as van een wiel dat steeds groter wordt. In die tijd voelde ik me elke dag intens verdrietig over het verlies van mijn broer. Nog altijd komt dat verdriet wel een paar keer per jaar boven.”

Plotselinge, heldere overtuiging

Zijn vader was voorganger, maar Lourens wilde dokter worden. Dus ging hij biochemie studeren. “Ik zat op een dag tijdens mijn studie niet zo lekker in mijn vel, toen mijn vader mij belde. Of ik mee wilde naar een bijzondere kerkdienst in Johannesburg. Ik wilde niet – ik had geen zin in een kerkdienst, maar mijn vader haalde me toch over.”

Dus reden Lourens en zijn pa de dikke vijftig kilometer van Pretoria naar Johannesburg om naar een spreker te luisteren. Toen ze na afloop van de dienst terugliepen naar de auto, zei Lourens: “Pap, ik moet je wat vertellen.” “Ik weet het al”, antwoordde zijn vader. “God heeft je vanavond geroepen voor de bediening.”

Lourens: “Wij hadden tijdens die dienst allebei begrepen wat God van mij wilde. Het was geen duidelijk hoorbare stem, maar een plotselinge, heldere overtuiging in mijn hart, in mijn wezen: God wilde mij gebruiken in zijn koninkrijk. Dat was mijn roeping. Een roeping om me te bekwamen als voorganger.”

Kwam die roeping volkomen onverwacht?

“Er was wel eerder een verlangen, maar mijn vader – met wie ik het hierover had – zei: ‘Je moet geen voorganger worden omdat het je een mooi beroep lijkt, maar omdat God je roept.’ Die roeping had ik op dat moment niet verwacht, en zeker niet zó duidelijk. Dus het voelde én als een donderslag bij heldere hemel, én alsof ik er al lang op stond te wachten.”

Met lege handen

Dus gooide Lourens zijn studie om. Eerst volgde hij een talenstudie – Grieks en Hebreeuws –, gevolgd door een theologieopleiding. “Ik heb het idee dat er in Nederlandse evangelische en pinksterkringen wat minder nadruk ligt op goede scholing dan in Zuid-Afrika”, zegt hij. “Je kunt daar geen voorganger worden zonder dat je goedgekeurd wordt door een regio­naal bestuur en kunt aantonen dat je een degelijke studie hebt afgerond.”

Maar na zijn studie volgde er een crisis. Terwijl Lourens trouwplannen had met zijn Nederlandse vriendin Sanne, ging een toegezegde baan niet door. Ineens stond hij met lege handen. In 2007 raakte Lourens in misschien wel de diepste crisis van zijn leven. “Ik had geen idee wat ik moest doen, en dat had zijn weerslag op mijn geloof. Mijn vraag was niet of God bestond – dat stond buiten kijf – maar of Hij wel om mij gaf. Ik had het idee dat Hij kil op me neerkeek, zonder dat mijn crisis Hem raakte. Bovendien, alle pijn uit het verleden spoelde als een grote golf over me heen. Ik voelde me moedeloos, krachteloos en hopeloos.”

Een bijzondere deur

Een korte studietrip naar een gemeente in de Zuid-Afrikaanse kustplaats Jeffreys Bay bracht een keerpunt. “Ik wilde aanvankelijk helemaal niet gaan”, herinnert Lourens zich. “Maar mijn vader bracht me op andere gedachten. Hij vertelde dat mijn moeder en hij samen hadden gebeden en dat zij geloofden dat God tijdens deze trip een bijzondere deur voor me zou openen. Dus ging ik.”

Voor Lourens werd het ongelooflijke waar: tijdens deze studietrip vroeg de voorganger van die gemeente of Lourens er niet zou willen werken. “Mijn vragen – ben ik wel geroepen, heb ik wel een toekomst als voorganger? – werden wonderbaarlijk door God beantwoord. Toen ik in het duister zat, pakte Hij mijn hand en leidde mij verder. Wat de moeilijkste ervaring leek, werd de mooiste uit mijn leven. Uiteindelijk heb ik daar samen met mijn vrouw – met wie ik kort daarna trouwde – jaren vruchtbaar gewerkt en gewoond.”

Spreekt God vaker zo duidelijk tot jou?

“Ik ervaar vaak dat God spreekt, maar zulke specifieke ervaringen zijn uitzonderlijk. Vijf, zes keer heeft God op zo’n bijzondere manier ingegrepen in mijn leven en me laten zien welke weg ik moest gaan. Maar dat zijn uitzonderingen. Ik ben zelf geen heel intuïtief of impulsief persoon – ik houd ervan zaken zorgvuldig af te wegen, te balanceren en te onderzoeken. Maar die nuchtere kant staat voor mij niet op gespannen voet met Gods spreken in mijn leven.”

Ons zendingsveld is allereerst ons gezin

Precies 77 dagen

In januari 2018 – Lourens was toen tien jaar met veel plezier voorganger in een Zuid-Afrikaanse gemeente – was hij, zoals ieder jaar, aan het denken over en bidden voor de toekomstplannen van de kerk. “Er waren prachtige ontwikkelingen geweest, dus ik vroeg: ‘Heer, wat moeten we de komende tijd doen?’ Maar er kwam maar geen antwoord. Na een maand bidden en denken nóg niet. Ik ging bidden en vasten. En nóg een keer. Maar zelfs na een derde keer bidden en vasten hoorde ik niets van de Heer. Kort daarna liep ik op een ochtend de woonkamer in en riep als het ware naar de Heer: ‘Maak het mij toch duidelijk!’ Op dat moment kwam het als een onmiskenbaar, duidelijk weten in mijn hart: de bediening hier is afgelopen. De toekomst ligt in Nederland.”

Geen baan, geen plannen, geen verblijfsvergunning: Lourens vond het vreselijk. “Er zat zo veel onrust in mijn hart.” Pas na twee weken, tijdens een telefoongesprek met zijn moeder, krijgt hij rust in zijn hart. En dus emigreerde het gezin in 2018 naar Nederland – zonder uitzicht op werk.

“Al na anderhalve maand kwamen we in contact met de Evangelische Gemeenschap Sneek. En precies op de 77e dag dat we in Nederland waren, belden ze dat ze mij graag verwelkomden als voorganger.”

Spanningsveld

Na zes mooie jaren als voorganger in Sneek vroeg Stichting Opwekking Lourens als directeur. Ook in zijn rol hier, als inhoudelijk directeur, pleit hij voor een balans tussen verstand en gevoel, Woord en Geest. “Als ik mijn roeping zou moeten omschrijven, zou het zijn: herder en theoloog. Ik geef om de gemeente van God – in haar geheel – én om al die losse gemeenten in Nederland. Mijn hart is voor hen bewogen. En gemeenteleden – of tegenwoordig: bezoekers van Opwekking – zou ik willen inspireren om midden in dat spanningsveld te staan: tussen Woord en Geest. Het risico is dat je aan de ene kant blijft hangen in een puur verstandelijke bestudering van teksten, of aan de andere kant alleen leunt op de ervaring van Gods Geest, als een soort manifestatie van gevoel. Het is mijn roeping mensen aan te sporen zich persoonlijk toe te wijden aan God, maar net zo goed ernst te maken met het bestuderen van de Bijbel.”

Het frituurvet droop uit mijn baard

Welke verschillen tussen Zuid-Afrika en Nederland vallen je op?

“Ik heb gemerkt dat je in Zuid-Afrika vaak start vanuit een positie van vertrouwen, en van daaruit gaat werken. In Nederland heb ik het gevoel dat voorgangers zich eerst moeten bewijzen: je begint bij nul en bouwt van daaruit aan vertrouwen. Dat heeft een voordeel: ik denk dat voorgangers hier minder op een voetstuk staan, waardoor het minder snel fout gaat. Het nadeel is dat je als leider minder snel kunt bouwen aan je gemeente; Nederlanders zijn – kort door de bocht – veel voorzichtiger om de visie van een individu te volgen.”

Dagelijks bellen

De band met Zuid-Afrika is er uiteraard nog. Alleen al omdat Lourens dagelijks met zijn vader belt. “Hij is mijn grootste criticus en een enorme steun en inspiratie voor mij. Ook als theoloog: hij is gepromoveerd in de kerkgeschiedenis en echt een man van onderwijs. Mijn relatie met hem herinnert me eraan dat we als gelovigen altijd een mentor nodig hebben, iemand die ons bemoedigt en uitdaagt. En dat ons zendingsveld allereerst in ons eigen gezin ligt, bij onze eigen kinderen.”

Hoe bewaak jij als directeur van Opwekking de tijd voor je gezin?

“Met zorg, in alle ernst! Mijn gezin is prioriteit nummer één, dus ik ben niet bereid mijn tijd met hen op te offeren voor mijn werk. Ik blok daarom gewoon tijd in mijn agenda voor mijn gezin, en die mag en kan niet gevuld worden met werk. De kunst is om dat ook in mijn hoofd te doen; niet op de automatische piloot knikken als mijn vrouw of kinderen iets vertellen, en ondertussen bezig zijn met werk. Als ik thuis ben, ben ik daar met mijn lichaam én met mijn volle aandacht.”

Vloedgolf van vet

De laatste puntjes voor de conferentie moeten nog op de i worden gezet, maar Lourens kijkt ernaar uit. De afgelopen twee jaar heeft hij al ervaring opgedaan: eerst door mee te lopen, daarna als directeur. “Om me te oriënteren op mijn baan, liep ik mee met een groep vrijwilligers. Ik hielp in de grote keuken, waar ook enorme frituurpannen staan. Aan het eind van de conferentie waren we aan het afbouwen, en samen met een andere jongen demonteerde ik de afzuigkappen.” Met een brede lach: “En daar heb ik mijn grootste zalving als directeur gekregen. Want toen we de derde afzuigkap aan het demonteren waren, bleek daar een zee van frituurolie in terechtgekomen te zijn. We kieperden de afzuigkap naar ons toe, en ik werd bedolven onder een vloedgolf van vet. Het droop over mijn baard, tot aan de zoom van mijn kleed, om maar een Bijbels beeld te gebruiken. Ik kwam ervandaan als een gezalfd man!”

• 

  Naderend afscheid voor Opwekking-directeur Ruben Flach

  Klik hier