“Alsof de zon stopte met schijnen, zo voelde het toen mijn zus 23 jaar geleden werd vermoord door haar huisbaas. Mijn levenslust en blijmoedigheid stierven gelijktijdig met Nadia. Het verdriet en de ontreddering waren oneindig groot. Jarenlang rouwde ik intens om Nadia’s leven dat zo abrupt was geëindigd, om alles wat zij nooit zou meemaken, en om het immense verdriet van mij en mijn ouders.  

Drie jaar geleden ben ik pas echt gaan beseffen dat mijn toekomst op 1 oktober 2002 onherstelbaar is beschadigd. De gevolgen van Nadia’s dood ervaar ik nog dagelijks. Moord maakt je levenslang kwetsbaar. Het is een zeer ontwrichtende gebeurtenis die alle levensgebieden aanraakt. Vergelijk het met het kapseizen van een olietanker, waardoor de olievlek zich blijft uitspreiden. Mijn gezondheid, psyche, relaties, werk en financiën; alles is aangetast en besmeurd."

Mijn gezondheid, psyche, relaties, werk en financiën; alles is aangetast en besmeurd

"Mijn baan was mijn droom. Meer dan tien jaar knokte ik om revalidatiearts te worden, ondanks de moord op Nadia. Uiteindelijk heb ik dat beroep slechts twee jaar kunnen uitoefenen. De voortdurende stress van jarenlange rechtszaken had mijn zenuwstelsel zo ernstig overbelast, dat ik een reumatische ziekte ontwikkelde. Lang worstelde ik in stilte, terwijl ik zag hoe mijn moeder ook steeds verder achteruitging."

Arbeidsongeschikt

"Mijn moeder was ook arts en had een grote liefde voor haar patiënten. Door de aanhoudende zorgen raakte ze binnen twee jaar na Nadia’s dood arbeidsongeschikt. Vijftien jaar lang streed mijn moeder voor een schadevergoeding voor haar gederfde arbeidsinkomsten. Haar rechtszaak brak een lans voor alle nabestaanden van moord, maar de strijd putte haar uit. Naasten konden niet begrijpen dat mijn moeders strijdlust haar manier was om te overleven met het onrecht dat Nadia en ons was aangedaan."

De tekst gaat hieronder verder.

• 

  Meredith vergaf haar vader, die haar misbruikte: ‘Mijn hart werd zachter en dat van mijn familieleden ook’

  Klik hier

"De dader kan ik niet vergeven. Vergeven betekent voor mij dat de genegenheid voor de ander groter is dan de pijn en schade die hij heeft aangericht. Vergeven impliceert ook dat je een gevoel hebt bij de ander. Ik heb geen enkele emotie bij Nadia’s moordenaar. Ik ken hem niet en hij laat zich ook niet kennen. In 2021 vroeg ik een mediation in het strafrechttraject aan, omdat ik inzage wilde in zijn leven en hem deelgenoot wilde maken van de gevolgen van zijn daad. Ik hoopte dat een gesprek met hem mij misschien verlichting kon geven in het aanvaarden van Nadia haar brute dood."

Angstvallig stil

"Meer dan een jaar bleef het angstvallig stil. Uiteindelijk kwam er een zeer korte e-mail, waarin zijn advocaat liet weten dat een mediation-traject niet passend zou zijn in de huidige fase van zijn behandeling. Pas later hoorde ik dat die behandeling op dat moment al twee jaar was vastgelopen. Het is moeilijk onder woorden te brengen hoe pijnlijk het is dat er geen ruimte en aandacht was voor mijn herstelbehoefte.

In het dossier van de dader stond dat hij spijt had, maar na zijn weigering om met mij in gesprek te gaan, was het voor mij glashelder: deze man heeft geen spijt. Als hij oprecht berouw had, zou hij moeite doen. Hij had ons een brief kunnen sturen of met mij in gesprek kunnen gaan."

Intense rouw

"In de documentaire OverLeven (2019) zie je hoe diepgaand en allesomvattend de gevolgen zijn van Nadia’s dood op mijn leven en dat van mijn ouders. Doordat wij onze intense rouw zichtbaar maakten, ontstond er meer begrip en werd mijn leven minder eenzaam.

Wetenschappelijk onderzoek naar de financiële gevolgen van moord en naar arbeidsongeschiktheid onder nabestaanden ontbreekt in Nederland. Omdat ik vermoedde dat ze een verhoogd risico lopen op baanverlies en arbeidsongeschiktheid, organiseerde ik een paar jaar geleden een bijeenkomst voor nabestaanden van dodelijke geweldsdelicten. Voorafgaand stuurde ik de deelnemers een vragenlijst. In de antwoorden zag ik mijn vermoeden bevestigd: vrijwel alle aanwezigen ondervonden problemen op het gebied van werk en in andere levensdomeinen, zonder dat zij daarbij adequate hulp kregen."

De moordenaar van mijn zus bevindt zich inmiddels in de laatste fase van zijn tbs

"Het contrast met de professionele behandeling en jarenlange nazorg voor daders in de Terbeschikkingstelling (Tbs) is enorm. Het Tbs-systeem is erop gericht om daders te ondersteunen bij alle belangrijke levensdomeinen, met als doel om terug te keren in de samenleving. De moordenaar van mijn zus bevindt zich inmiddels in de laatste fase van zijn tbs. Hij kreeg ondersteuning bij het vinden van werk en huisvesting, en als hij behoefte heeft aan psychische ondersteuning is die er. Nabestaanden daarentegen zijn aangewezen op de reguliere ggz, met lange wachtlijsten en hulpverleners die vaak onvoldoende kennis hebben van de diepgaande en allesomvattende gevolgen van moord."

Nooit spijt betuigd

"Jaarlijks beoordelen rechters of de Tbs nog langer nodig is. Ze wegen het gevaar op herhaling tijdens een zogenaamde Tbs-verleningszitting. Het risico dat deze dader in herhaling valt, schat ik nog altijd hoog in. Hij heeft nooit verklaard waarom hij Nadia heeft vermoord. Hij heeft nooit spijt betuigd en mijn toenaderingspoging afgewezen.

Hoewel ik het onverantwoord vind dat hij zich nu al in onze maatschappij begeeft, verlang ik naar een einde aan de Tbs-verleningszittingen. Tijdens iedere rechtszitting voelt het alsof Nadia opnieuw wordt vermoord. Haar naam wordt nauwelijks genoemd. Haar leven en haar sterven zijn gereduceerd tot ‘het delict’. Nadia was zoveel meer dan een slachtoffer. Ik ben zoveel meer dan alleen ‘nabestaande’."

‘Tijdens iedere rechtszitting voelt het alsof Nadia opnieuw wordt vermoord’

"Ik rouw niet alleen over het gemis van mijn zus. Ik rouw over al het onrecht dat ik heb moeten aanschouwen. Met Nadia’s dood stortte mijn leven ineen. Ik heb het van de grond af aan moeten opbouwen, met nauwelijks specialistische hulp. Dit is ten koste gegaan van mijn energie, gezondheid en financiën. Nee, er valt helemaal niets te vergeven.”

Missie losgelaten

“Mijn eigen ervaringen en die van lotgenoten brachten mij ertoe te pleiten voor een landelijk expertisecentrum voor nabestaanden van moord, waar kennis, erkenning en passende ondersteuning samenkomen. De afgelopen jaren heb ik hier veel over geschreven en gesproken. Mijn aanbevelingen bundelde ik in een concreet voorstel, dat ik onder de aandacht bracht van relevante organisaties en beleidsmakers. Hier is niets mee gedaan. Met pijn in het hart heb ik mijn missie losgelaten. De mantelzorg voor mijn alleenstaande moeder - wier gezondheid steeds kwetsbaarder wordt - is steeds intensiever geworden.”

• 

  Zij maakt verschil

  Klik hier

Tekst: Sonja Brekelmans
Beeld: Nienke van Denderen
Visagie en styling: Très Jolie Visagie
Met dank aan: Puntkomma Bodegraven