Haar twee puberzoons eten regelmatig de kasten leeg. Dat herkent Leontien niet uit haar eigen tienertijd. “Misschien was dat al een signaal dat er iets speelde op eetgebied.” Toch ontwikkelt Leontiens eetprobleem zich pas later. “Toen ik uit huis ging en studeerde, begon het pas echt. Niemand zag het als ik een boterham minder at of elke dag op de weegschaal stond”, vertelt Leontien. “Hoewel ik heel slank was, zag ik mezelf als dik en hield ik steeds nauwlettend in de gaten of ik niet aankwam.”

Ik hield de regie over mijn eigen leven door zelf te beslissen wanneer ik wel of niet at

Een paar jaar later escaleert dit nog verder. “Toen ik afgestudeerd was, werd mijn broertje ziek. Hoewel we het als gezin goed hadden met elkaar, was het een heftige periode. Ik hield de regie over mijn eigen leven door zelf te beslissen wanneer ik wel of niet at. Het was een copingmechanisme. Ik zat gigantisch onder mijn gewicht en voelde me op momenten depressief.”

Muurtjes

Leontien herinnert zich uit die periode een vakantie naar Egypte. “Voor vertrek paste ik een broek en toen ik terugkwam al niet meer. Zoveel viel ik in anderhalve week af. Mijn ouders en anderen in mijn omgeving zagen dat het niet goed ging en spraken hun zorgen uit. Maar dat hielp niet. Hoe meer mensen iets over mijn gewicht zeiden, hoe meer muurtjes ik om me heen bouwde.

Mijn angst om te veranderen was groot. Door mijn eten te regelen, had ik de controle. Wat zou er gebeuren als ik dat losliet? Voor hetzelfde geld kwam ik dan tien kilo aan – en als je anorexia hebt, is elke gram er één teveel.”

Weegschaal

Op een gegeven moment kreeg Leontien verkering met Arie. “Hij merkte dat er iets was, maar stond er relaxed in. Hij gunde het me om te veranderen, maar pushte me nooit”, vertelt Leontien. Vrijwel dagelijks stond ze op de weegschaal. “Behalve als ik redelijk in m’n vel zat."

Als je anorexia hebt, is elke gram er één teveel

Vijfenveertig kilo was voor mij het minimum. Ik zorgde ervoor dat ik nooit vanwege mijn gewicht naar het ziekenhuis moest, want anders kon ik niet meer werken en dat vond ik vreselijk. Ik moest veel van mezelf. Meestal ging ik twee à drie maanden aan een stuk door. Dan stortte ik in, sliep ik minstens vierentwintig uur en kon ik er weer een paar maanden tegenaan. Ik zie het als genade dat ik niet helemaal door de bodem ben gezakt.”

Tekst gaat hieronder verder.

• 

  Foodfluencer Eva Koper: ‘In mijn puberteit telde ik de calorieën. Ik had veel meer kunnen genieten van lekker eten’

  Klik hier

Geen probleem

Leontien is 1.70 meter lang en woog op een gegeven moment toch nog maar drieënveertig kilo. “Een dieptepunt. Ik voelde me ellendig, ziek en had het altijd koud. Ik douchte vaak om warm te worden en lag in bed onder vier dekens, maar werd nog niet warm. Verder kwam ik regelmatig bij de dokter vanwege buikklachten, in het ziekenhuis omdat mijn vaten niet goed waren en bij de gynaecoloog omdat ik niet menstrueerde”, zegt ze. “Ook kreeg ik depressieve gevoelens. Het was zwaar en donker in mijn hoofd. Ik kwam niet in verbinding met anderen, want ik stond niet in verbinding met mezelf. Bovendien zou een ander iets van mij vinden en dat wilde ik niet. Nog erger zou het zijn als iemand me een vraag zou stellen. Ik voelde me eenzaam.”

Zwanger

Leontien krabbelde na dit dieptepunt weer aardig op en trouwde met Arie. Hoewel het in eerste instantie niet lukte om zwanger te worden, gebeurde het uiteindelijk toch. “De zwangerschap verliep redelijk goed, maar na de bevalling kwam ik in een dip. Hoe zou ik weer slank worden? Borstvoeding gaf ik niet, want dan moest ik de hele dag eten en dat gaf stress. De huisarts zei, net zoals veel anderen, dat ik op mezelf moest letten. Ergens wist ik wel dat ik anorexia had, maar ik durfde het niet toe te geven. Want dat zou betekenen dat ik moest veranderen.”

Karakter

Inmiddels had Leontien twee jonge kinderen. “Dat vond ik intensief, dus Arie adviseerde me te gaan sporten. Wie weet zou ik daar mentaal van opknappen”, vertelt ze. “Ik meldde me aan bij een hardloopclub. Ik heb een karakter, daar word je niet goed van. Ik kan altijd doorgaan en liep als een malle kilometers. Soms hoorde ik sportmaatjes zeggen dat ze een zak chips gingen eten als ze thuis kwamen. Dan dacht ik: ben je gek geworden?”

Anorexia is zoiets sterks, eigenlijk een verslaving

“Anorexia is zoiets sterks, eigenlijk een verslaving. Want het levert ook veel op. Zo had ik eens gedoe met een collega. Maar wat er ook gebeurde, die persoon kon nooit van me afnemen dat ik kon stoppen met eten. Overigens had ik ook lol in het leven. Ik hield er van om met Arie leuke dingen te doen en genoot van ons gezin. Op vakantie gaan, werken of met familie op pad vond ik heerlijk.”

Alarmbellen

Door een akkefietje met een banaan gaat er eindelijk een lampje branden bij Leontien. “Onze oudste was een jaar en ik wilde hem een banaan voeren, maar hij had er geen zin in. Toen ging ik helemaal uit mijn plaat. Mijn kind mocht mijn probleem niet krijgen. Hij móest eten! Dat was het moment dat ik me realiseerde dat het echt niet goed ging. Ik wilde niet dat mijn zoontje last kreeg van mijn probleem”, zegt ze.

Toch blijft Leontien doorgaan op de manier die ze kende. “Lichamelijk was ik helemaal op. Maar onze jongens waren de motor om door te blijven gaan. Totdat ik op een dag niet meer kon hardlopen. Ik had een rondje gelopen en mijn lijf zei: ik doe het niet meer. Ik voelde me verschrikkelijk moe en kon letterlijk niet meer lopen. Hoe ik thuis ben gekomen, weet ik niet meer”, vertelt ze. “Toen gingen alle alarmbellen af. Hoewel iedereen wist dat het met mijn voedingspatroon te maken had, kreeg ik allerlei onderzoeken. Daaruit bleek dat mijn ijzervoorraad was op, dat ik vitamine D-gebrek had én beschadigde darmen. Dat is niet gek, want ik pleegde van mijn 18e tot mijn 32e roofbouw op mijn lichaam. Na ijzerinfusen knapte ik wat op. Ook slikte ik vitamine D. Dat bracht verbetering. Ik voelde het licht weer aangaan in mijn hoofd.”

Lichamelijk was ik helemaal op

De wereld verging niet

Via de huisarts komt Leontien bij een ggz-instelling terecht. “Door alle klachten en onderzoeken kon ik niet meer ontkennen dat ik anorexia had. Mijn therapeut sloot goed aan bij mijn tempo. Op een gegeven moment zei hij dat ik een volgende stap moest nemen, want de zorgverzekering wilde resultaat zien, anders zou de vergoeding stoppen. Scoren en de regie hebben is voor mij heel belangrijk, dus hier was ik goed op aanspreekbaar. Heerlijk, zo’n stok achter de deur.”

“Ik nam eerst op zondag een extra boterham. De wereld verging niet. Ikzelf ook niet. Met kleine dingen hielp de therapeut me steeds een stap verder te zetten. Twee scheppen kwark werden drie scheppen en in plaats van aardbeien, deed ik er een halve banaan in. Ik at nooit een boterham met pindakaas én een met kaas, omdat in beide vet zit. Maar warempel deed ik dat op den duur ook. Zo ben ik dan ook weer. Als ik eenmaal een besluit genomen heb, ga ik ervoor.”

Buikpijn

Inmiddels is de anorexia in Leontiens leven naar de achtergrond verdwenen. “Al mijn kleren zijn te klein. Daar vind ik van alles van, maar ik koop gewoon een maatje groter. Ook heb ik geen idee meer hoeveel ik weeg. Ik ben nu tevreden met mijn lichaam. Op de sportschool adviseerden ze me om mijn eetpatroon aan te passen: meer eiwitten en koolhydraten, zodat ik energie heb om spiergroei te realiseren en daardoor lichamelijk sterker wordt. Dat wilde ik eerst niet, maar inmiddels zie ik dát zelfs zitten”, vertelt ze. Wel voelt Leontien de gevolgen van haar eetprobleem dagelijks. “Ik heb snel een ontsteking in mijn darmen. Als ik gekruid of zwaar gegeten heb, lig ik een poos met verschrikkelijke buikpijn op de bank.”

Tekst gaat hieronder verder.

• 

  Marleen Stelling had een eetstoornis: ‘Ik had voortdurend het gevoel dat ik te veel was’

  Klik hier

Hardheid

Als Leontien terugblikt op de afgelopen jaren, vindt ze de hardheid voor zichzelf het moeilijkste. “Dan lag ik ziek op bed en gaf mijn horloge de melding dat ik niet gelopen had. Dat vond ik vreselijk. Altijd was ik aan het presteren. De lat kon niet hoog genoeg zijn. Ik faalde dus regelmatig, want je kunt er niet altijd overheen. Ook moest ik altijd de beste zijn en wilde ik dat iedereen me leuk vond.”

Ze probeert nu milder voor zichzelf te zijn en zich niet te laten leiden door de mening van anderen. “Ik herinner me nog dat ik veertig werd en de trap afliep. Ik ben er klaar mee, dacht ik. Ik blijf zelfkritisch, maar ga mezelf niet meer aanpassen. Dit is wie ik ben. Als mensen daar moeite mee hebben, mag dat. Ook zorg ik beter voor mezelf. Ik ga op tijd naar de kapper en bezoek de schoonheidsspecialist en pedicure.”

Tekst gaat verder on de foto.

Hulp van God

Hoewel Leontien in God gelooft, voelde ze zich te schuldig om God om hulp te vragen. “Ik vond dat ik het zelf op moest lossen. God had mij zo niet gemaakt. Hij had mij een gezond lichaam gegeven en ik verknalde het, terwijl andere mensen kanker krijgen en er niets aan kunnen doen. Ik voelde me daar heel schuldig over. Waarom zou ik bidden of God mij zou genezen terwijl ik zelf niet at? Tegen een ander zou ik zeggen dat het bij anorexia om een ziekte gaat, maar dat vond ik toen zelf niet.”

Hij zorgde ervoor dat ik niet compleet de vernieling in ging

Toch ziet ze als ze terugblikt hoe God er toch altijd bij was. “Hij zorgde ervoor dat ik niet compleet de vernieling in ging. Dat ervaarde ik zeker toen ik bij die ggz-instelling kwam. Ik zag mensen met sondevoeding, personen die depressief waren of die ruziënd binnenkwamen omdat iemand niet wilde eten”, vertelt ze. “Dat was toch anders voor mij.” Een vers uit het Bijbelboek Klaagliederen gaf voor Leontien woorden aan die ervaring. “Daar staat: ‘De HEER bewijst zijn liefde: wij zijn nog in leven!’ Die tekst is belangrijk voor mij.”

Delen

Er zijn nog meer Bijbelgedeelten die Leontien erg raken. “Bijvoorbeeld dat de menigte Jezus volgt. Het is etenstijd en er is geen eten. Zijn leerlingen zeggen dat Jezus hen naar huis moet sturen, maar Hij geeft hun de opdracht om de mensen eten te geven. Dat raakt me steeds”, zegt ze geëmotioneerd. “Het is alsof God hierdoor tegen mij zegt: ‘Wat je van Mij gekregen heb, ga dat uitdelen.’ Er zijn veel mensen die het zwaar hebben en ik weet hoe dat is. God vraagt me om nu zelf een stap naar buiten te zetten en er voor die anderen te zijn. Jaren leefde ik voor mezelf en knokte ik om te overleven. Dat was niet goed. Nu leef ik niet meer voor mezelf. God is zo goed!”

Het duurde zo’n vijf jaar voordat Leontien haar verhaal durfde te delen. “Ik schaamde me er voor. Maar ik kom er steeds meer achter dat iedereen zijn struggles heeft. Ik denk dat het goed is om veel meer met elkaar te delen”, zegt ze. “Daarom vertel ik nu vaker mijn verhaal. Ik hoop dat ik hierdoor anderen kan helpen die het zwaar hebben.”

• 

  Van eetstoornis tot glutenvrij kookboek: ‘Hoe leuk is het om te ontbijten met taart?’

  Klik hier