Yvonne leerde Eric kennen op een manier die ze nog altijd bijzonder vindt. “We ontmoetten elkaar op een assertiviteitstraining.” Ze lacht. “Dat blijft grappig om te vertellen.” Eerst ontstond een vriendschap, daarna viel het contact een tijdje stil. Maar vier jaar later stond hij ineens op de stoep. Yvonne: “Ik weet de datum nog precies: 8 april 2000. Al die jaren is hij nooit uit mijn gedachten geweest, en blijkbaar was dat andersom ook niet zo.”

Al die jaren is hij nooit uit mijn gedachten geweest

De timing raakte haar extra, omdat ze rond de millenniumwisseling had gebeden dat 2000 het jaar zou worden waarin ze de man zou ontmoeten met wie ze haar leven mocht delen. Yvonne: “In de jaren dat Eric en ik geen contact hadden, ontmoette ik wel eens een man, maar niemand kon aan Eric tippen. En toen stond hij weer voor me. Het contact was direct als vanouds en van het een kwam het ander.” Vanaf dat moment ging het snel: in 2001 verloofden ze zich, in januari 2002 trouwden ze, en in 2004 werd als bekroning op hun liefde hun dochter Merel geboren.

Stille wateren

Yvonne omschrijft Eric als een mensenmens. Hij werkte als servicemonteur en kwam bij allerlei mensen over de vloer. “Mensen voelden zich bij hem op hun gemak en vertelden hem vaak hun hele verhaal. Hij straalde echt vertrouwen uit. En een uitdrukking die voor honderd procent bij hem paste: stille wateren hebben diepe gronden.” Yvonne vond Erics houvast aan het geloof inspirerend. Ze zegt het met bewondering: “Hij heeft geen makkelijk leven gehad. Zonder in details te treden – uit respect voor zijn familie – was zijn jeugd traumatisch. Hij maakte mee wat niemand mee wil maken als kind. Ik weet niet of ik in dezelfde situatie mijn geloof had behouden.”

Longfibrose

Maar Erics geloof bleef overeind, ook toen hij geconfronteerd werd met zijn eindigheid. In 2018 kreeg hij de diagnose longfibrose, ontstaan door reuma. Yvonne: “Zijn longen zaten vol littekenweefsel en hij werd steeds benauwder. Heftig, want de boodschap was duidelijk: hier zou hij niet oud mee worden. Met medicatie zou zijn levensverwachting vijf tot zeven jaar zijn. Dat vooruitzicht bracht ons al in een rouwproces. Je leeft voortdurend met het idee: we hebben tijd, maar het is niet eindeloos.”

Een jaar later bleek Eric ook nog een hele agressieve vorm van longkanker te hebben, die niet te behandelen was. Chemo zou zijn longen alleen maar verder aantasten. Toch kwam de echte klap pas toen het ineens snel ging: in korte tijd ging hij hard achteruit en werd duidelijk dat hij nog maar een paar dagen te leven had. Yvonne vertelt dat Eric twee dagen met God aan het strijden was. “Die strijd ging niet zozeer over zijn sterven; hij verlangde ernaar om naar God te gaan. Maar hij vond het ondraaglijk dat hij mij en onze dochter zou moeten achterlaten.”

Eric werd opgenomen in het Antonius Ziekenhuis. Yvonne: “Ik heb er elke nacht geslapen. De zorg was heel goed.” Op die manier konden ze het afscheid ook vormgeven op een manier die bij Eric paste. “We hebben zijn uitvaart kunnen regelen zoals hij het wilde: een witte rouwauto, een witte kist. Zijn broer, die lang voorganger is geweest, speelde een belangrijke rol.” Zelfs in het ziekenhuis was er nog een moment van nabijheid. “We hebben daar nog een dienst in zijn kamer gehouden. Avondmaal gevierd. Een klein groepje mensen mocht nog iets tegen hem zeggen.”

Hij verlangde ernaar om naar God te gaan

Het zinnetje dat Yvonne het meest bij zich draagt, viel in een intiem één-op-één moment. “Hij zei: ‘Ik kan geen afscheid van je nemen, maar ik zie je in de eeuwigheid.’ Er zijn daarna nog dingen gezegd, maar dit waren de laatste woorden die echt aan mij gericht waren. Het waren hele bewuste woorden. Die belofte is sindsdien een houvast. Niet omdat het de pijn wegneemt, maar omdat het richting geeft. Er komt een weerzien.”

Yvonne en Eric

Leren leven

Na het overlijden moest er veel geregeld worden. Yvonne ging relatief snel weer aan het werk. “Je zit in de overlevingsmodus, en ik ben een doorzetter.” Maar ze merkte ook: sterk zijn kan een masker worden. “Van buiten straal je uit dat je het allemaal wel kunt. En dan ziet niemand dat het even minder gaat.”

Twee jaar geleden viel ze enkele maanden uit met burn-outklachten. “Dat had niet één op één met rouw te maken, maar ik heb daar wel geleerd: ik hóéf niet altijd sterk te zijn. Kwetsbaar opstellen mag ook.”

Ze zocht manieren van verwerken die bij haar pasten. Eén daarvan was een reis naar Ierland, een plek die verbonden was met hun gedeelde droom. “Onze grote wens was om samen naar Ierland te gaan. Dat is er niet van gekomen. Vorig jaar ben ik alleen gegaan, met een groep.” Het werd intenser dan ze had verwacht. “Erik was daar op een mooie manier aanwezig. Ik heb die reis echt voor ons tweeën beleefd.”

Ik ben weer gelukkig, ook al mis ik Eric nog steeds

‘Thuiskomen’

Wat ze het meest mist? “Het gevoel van thuiskomen. Echt volledig mezelf kunnen zijn bij hem. Dat heeft niemand me ooit zo gegeven, behalve mijn dochter, natuurlijk.” In de eerste jaren na zijn overlijden bad Yvonne bijna dagelijks met een mengeling van verdriet en verlangen. “Ik dankte God dat er weer een dag voorbij was en dat ik weer een dag dichter bij hem was. Dat heb ik echt jaren gedaan.”

Haar huidige leven is gevuld met werk waar ze van houdt, bezoeken aan haar dochter die dichtbij woont, vrijwilligerswerk in de kerk, concerten en etentjes met mensen die ze vertrouwt. “Ik heb geen enorme vriendenkring, dat heb ik nooit gehad. Maar de contacten die ik heb, zijn kostbaar. En ik ben weer gelukkig, ook al mis ik Eric nog steeds. Zijn laatste woorden dragen mij. Juist omdat hij geen makkelijk leven had, weet ik dat hij nu geen pijn en verdriet meer heeft. Dat hij rust heeft. En het steunt me natuurlijk dat ik hem weer ga zien.”