De familie Braaksma emigreerde naar Zweden: 'Het is als een jas die ons goed past'

Vogelgetjilp. En verder pure stilte. Sytze (40) is zelf verbaasd over de weinige achtergrondgeluiden tijdens het interview. Visie spreekt hem en zijn vrouw Anneclaire (36) via een digitale verbinding. Zo’n tien maanden geleden verhuisden ze naar Zweden, op zoek naar nieuw geluk. Zoon Noah (8) is naar school, peuter Benjamin (2) naar de forskola, een soort peuterspeelzaal. Terwijl af en toe een timmerman binnenloopt – hij is aan het werk in het vakantiehuisje – heeft het stel alle tijd voor een gesprek.

In dit vakantiehuisje, waar de twee zitten, prijkt een prachtige, betegelde kachel. De woning zit vol met zulke authentieke details. Zo kwamen ze een doktersrekening uit 1889 tegen, die nu ingelijst aan de muur hangt. En een luchtbuks. Want, zoals Sytze droog opmerkt: “Het leven is hier veel minder jachtig, maar er wordt wel veel meer gejaagd.”

Goed genoeg

Jachtig is het leven er dan misschien niet, voor Anneclaire en Sytze is het nog wel even aanpoten. “We proberen op dit moment het vakantiehuis te verbouwen, Zweeds te leren en een beetje te werken”, zegt Sytze. Hij moet een beetje lachen om de vraag of dat mee- of tegenvalt. “In het Zweeds bestaat het woordje lagom. Dat betekent zoveel als ‘goed genoeg’ of ‘prima’. Dat is hier de mentaliteit: tevreden zijn met ‘gewoon goed’. Wij willen vaak te veel en te snel. Als we een idee hebben, zien we dat het liefst morgen gerealiseerd.”

Dat botst met de realiteit van een oud houten huis. “Het liefst hadden we de verbouwing al helemaal afgerond. Maar dit is geen Nederlands nieuwbouwhuis, dus het duurt allemaal wat langer. Gevoelsmatig, vanuit ons Nederlandse perspectief, valt het niet altijd mee. Maar als we het realistisch bekijken, mogen we niet klagen: we zijn met twee kinderen geëmigreerd en hebben twee huizen gekocht. Die Nederlandse haast moet er nog een beetje uit.”

Ik kon tot mijn vreugde de hele preek volgen

Traditionele verdeling

Dat systeem van haast, prikkels en drukte was voor Sytze en Anneclaire precies de reden om te verhuizen van Ede naar Zweden. “Doordeweeks vertrok ik ’s morgens vroeg en sloot aan in de file richting Hilversum”, zegt Sytze. “Anneclaire bleef achter met de twee jongens. Zij was de hele dag druk met hen, en als ik dan ’s middags na de file terugkwam, was zij vaak hartstikke moe. Ook omdat ze nooit goed hersteld is van haar zwangerschap. Ik was op woensdag vrij en werkte vrijdags thuis, maar stond wel altijd aan. Gewoon omdat ik mijn werk als senior communicatieadviseur bij de EO enorm leuk vond.”

Willen we dit nog zo'n tien, vijftien jaar volhouden?

Anneclaire ervaarde dat laatste anders: “Zat hij ’s avonds op de bank weer te appen en dingen te regelen omdat er iets speelde op het werk. We merkten bovendien dat onze oudste meer dan genoeg had aan school in Nederland. Hij kon niet goed aarden op de bso en raakte overprikkeld. Niet alleen voor ons, maar ook voor de kinderen vroegen we ons af: willen we dit zo nog tien, vijftien jaar volhouden?”

“We zaten eigenlijk in een heel traditionele verdeling”, vult Sytze aan. “Ik werkte en stond soms wel zeventig uur per week aan, Anneclaire was thuis. Maar dat was niet de verdeling die we wilden. Ik wilde meer gezinstijd, zij niet altijd thuis zijn.”

Kreeftenfeest

De keuze voor Zweden kwam niet uit de lucht vallen. Vrienden van Anneclaires ouders wonen in Stockholm, en via hen heeft het stel tijdens vele vakanties grondig kennisgemaakt met de Zweedse cultuur. Ze hielden er fika (ontspannen koffiepauze met wat lekkers), vierden midsommar (een zomerfeest op de langste dag) en kräftskiva (kreeftenfeest in augustus). En ze maakten kennis met het Zweedse levenstempo, waarin rust en ruimte centraal staan. “Zweden was onze vaste vakantiestek samen,” vertelt Sytze, “en we raakten steeds enthousiaster over het land. Over de cultuur, het levenstempo, maar ook over het onderwijssysteem: kleine klassen, kortere dagen, veel buitenspelen. We onderzochten de mogelijkheden om er te gaan wonen en langzaam groeide het idee om te emigreren. Maar tussen droom en werkelijkheid zitten behoorlijk wat stapjes. En we kregen ook nog een tweede kind.”

Op vakantie in 2024, tijdens een Pipi Langkous-voorstelling in Zweden, besloten ze: dit jaar gaat het gebeuren. Sytze zegde zijn baan op, ze verkochten hun huis – al hadden ze nog geen ander huis. Eerst maar eens huren, dachten ze. Maar tot hun verrassing vonden ze begin 2025 hun droomhuis, vlak bij Kalmar, een kustplaats in het zuidoosten van Zweden. Een rood, houten huis met een flinke lap grond eromheen. Sytze grijnst: “Als we dan naar Zweden gingen, wilden we wel een écht Zweeds huis.”

• 

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

Andere uitdaging

In de zomer van 2025 waagden ze de sprong. Nu ze er tien maanden zitten, ervaren ze minder druk, zowel qua werk als qua geld. “Niet omdat we ineens veel geld te besteden hebben,” zegt Anneclaire, “want dat hebben we niet, maar we hebben ook niet de last van een hypotheek. Ons huis hier konden we kopen van de overwaarde van ons huis in Ede. Dat scheelt enorm. En daarmee winnen we tijd, waardoor het leven een stuk minder gehaast voelt. Waar we eerder geleefd werden door werk en sociale verplichtingen – met onze grote families kwamen we om in familieverjaardagen – hebben we nu een keuze in wat we gaan doen. Ik was in Nederland vaak te moe om te gaan sporten, nu doe ik dat drie keer per week.”

“Eerlijk gezegd is dit nieuwe bestaan voor mij nog wel zoeken”, geeft Sytze toe. “Ik vond mijn werk fantastisch, het was echt heel belangrijk voor me. Ik haalde er – misschien heel mannelijk – mijn bevestiging uit. Toen ik mijn baan opzegde, vond ik dat best ingewikkeld. Ik moest die bevestiging ergens anders gaan vinden. Door meer tijd met de jongens door te brengen. Of door te zorgen dat de was gedaan is en het huis opgeruimd als Anneclaire thuiskomt van het klussen in het vakantiehuis of van taalles. Ik ben tenslotte ook naar Zweden gegaan om meer gezinstijd te hebben. Maar ik had op een gegeven moment wel érg veel gezinstijd. De balans moest weer terug, ik had een andere uitdaging nodig. Gelukkig kon ik als freelancecommunicatiespecialist aan de slag, zodat ik mijn hoofd met andere uitdagingen kon vullen. Dat kan gelukkig op afstand vanuit Zweden.”

Twee kapiteins

Op de vraag of Sytze de was en dat opruimen een beetje goed doet, moet Anneclaire lachen: “Nou, dat is af en toe wel wennen. Ik deed het zeven jaar voor een groot deel alleen met de jongens. Nu is er iemand bij die zich er ook mee bemoeit.”

Sytze: “De vraag was of ik het goed doe.”

Anneclaire, met een zijdelingse blik op Sytze: “Inmiddels doet-ie het best goed. Er waren een tijdje twee kapiteins op het huishoud- en opvoedschip. Dus moesten we bepalen wie waarover kapitein werd.”

Sytze: “Ondertussen ben ik chef wasgoed. En chef boodschappen.”

Anneclaire, minzaam: “Je hebt nu drie keer de boodschappen geregeld.”

Sytze: “Dat is waar.”

Anneclaire: “We zijn nog een beetje aan het zoeken. Ik ben allang blij dat het wat meer fiftyfifty is. We zíjn ook gewoon een goed team. Tijdens corona merkten we hoe goed we het samen hebben, ook als er geen afleiding is.”

Sytze: “We hebben niet voor niets juist in die tijd de knoop doorgehakt om te emigreren.”

We hebben het weleens over gelukszoekers: nou, daar vallen wij zéker onder!

Gods hand

Je baan opzeggen, vrienden en familie achterlaten, je huis verkopen: emigreren is een grote stap. “Voor ons was het ook een stap in vertrouwen op God”, peinst Sytze. Zoekend naar woorden: “Niet dat ons geloof ervan afhing – als het niet zou lukken, zou God nog steeds God zijn. Maar we waren gewend zo veel zelf te regelen en in de hand te houden. Nu gingen we ergens heen, zonder te weten waar we terecht zouden komen. Wij hebben Gods hand gezien in veel stappen die we zetten.”

“Menselijkerwijs gezien is dit een spannende reis”, vult Anneclaire aan. “Maar wij hebben juist veel rust ervaren. Dat vind ik, terugkijkend, bijzonder. Sytze zegde zijn baan op zonder een concreet plan voor Zweden. En toen we tijdens een huizenjacht deze woning zagen vanaf de straat, was hij nét uit de verkoop. Tot onze verbazing kwam die, toen we net weer terug waren in Nederland, tóch weer op het Zweedse Funda. We boden onmiddellijk – zonder het vanbinnen te hebben gezien – en zijn met z’n allen halsoverkop naar Zweden gevlogen om het te bekijken. Daar besloten we het te doen. Je zou het als onverstandig kunnen zien, maar het voelde voor ons als een kans. En als je ziet waar we nu zijn, met de school voor de kinderen, de buurt, de plek: ik ervaar daar Gods leiding in.”

Overweldigend

In Zweden wonen betekent voor Sytze en Anneclaire zoeken naar een nieuw werk- en levensritme. Sytze: “Ineens heb je ruimte. Letterlijk, want hier is heel veel ruimte om ons heen. En figuurlijk: we hebben de tijd om te ontdekken wie we zijn naast die werkende man of die zorgende moeder.”

“De ruimte en de natuur helpen me enorm om God te ervaren”, beaamt Anneclaire. “We leven hier veel dichter bij de natuur. We ervaren de seizoenen: de sneeuw in de winter, het eerste groen in de lente. Dat relativeert enorm. Wij zijn zo klein in vergelijking met de rest van de schepping. Het hangt niet allemaal van ons af.” Sytze: “Gisteravond was het een heldere avond. Ik heb toen een kwartier buiten gestaan en naar boven gekeken. Overweldigend. Op zo’n moment ervaar ik onze afhankelijkheid van God.”

“Maar,” relativeert hij direct, “we zijn afhankelijk, maar ook ontzettend bevoorrecht. Ik ervoer dat sterk tijdens de taalles, waarbij ik in een klas met vijf Oekraïense vluchtelingen en twee Afghaanse dames zat. Zij zijn hier in heel andere omstandigheden gekomen. We hebben het weleens over gelukszoekers: nou, daar vallen wij zéker onder! Iedereen zoekt geluk in zijn leven en wij deden dat door hiernaartoe te verhuizen. En dan hebben wij ook nog eens een enorme voorrangspositie: een huis dat we konden verkopen.”

“Én een Europees paspoort”, voegt Anneclaire toe. “Ik las pas een woord voor ons soort migrant: de lifestylemigrant. Wij emigreerden omdat we onze levensstijl wilden veranderen. Dat is een enorme luxe, daar zijn we ons van bewust.”

Knutselochtend

Op kerkelijk vlak is het wel even zoeken voor de familie Braaksma. Zweden is verregaand geseculariseerd, maar de kerk wordt via belastingen wel door de staat gefinancierd. Dit betekent dat er een groot, goed onderhouden kerkgebouw in het dorp van Sytze en Anneclaire staat. Sytze: “Daar passen vijfhonderd mensen in, maar op zondag zitten er misschien dertig, veertig. Toch heeft de kerk een belangrijke maatschappelijke functie. Ze organiseren knutselochtenden voor kinderen, organiseren soeplunches voor de buurt, er zijn regelmatig concerten. Heel tof.”

Toch is aansluiten bij een kleine, Zweedse gemeente een stap, merkt hij. Alleen al de taal maakt het uitdagend. “Al was ik twee weken geleden in onze dorpskerk en kon ik tot mijn vreugde de hele preek volgen. Het was tof om te merken dat mijn Zweeds al zo goed is. Maar het is een kleine lutherse kerk, zonder kinderen – laat staan kindernevendienst. Het is nogal wat om daar met onze kinderen, die er niets van volgen, naartoe te gaan. Voor ons is kerk iets van het hele gezin.”

Meer zonuren

Even valt het gesprek stil. Sytze moet een oplader zoeken voor zijn telefoon. Intussen schijnt de zon uitbundig door het raam, de lucht is strakblauw. Van grauwe winters is geen sprake; de streek waar zij zijn neergestreken, heeft meer zonuren dan Nederland. De eerste winter viel hun dan ook mee. Want, vinden ze, liever veel sneeuw en een blauwe lucht, dan eindeloze grauw- en grijsheid. “Ik kan best last hebben van een winterdip,” zegt Anneclaire, “maar hier helemaal niet. We hebben eindeloos in de sneeuw gespeeld.”

Voor Sytze, fanatiek wielrenner, betekende het wel iets minder wielrennen. Maar daar komt binnenkort verandering in. “Het is hier fantastisch fietsen. Je hebt honderden kilometers aan paden, vooral voor gravelfietsen, waarbij je niemand tegenkomt en de mooiste natuur ontdekt. En we wonen toevallig vlak bij een park waar flink uitdagende mountainbikeroutes liggen. Bovendien fiets je hier zo naar de zee. Heerlijk!” Onderdeel van hun plan is dan ook om fietstochten te organiseren voor bezoekers.

Man met hondje

Maar voordat het zover is, moet eerst het vakantiehuis af. “Dat is best hard buffelen”, erkent Sytze. “En toch,” vult Anneclaire meteen aan, “iedere ochtend dat ik hier wakker word, ben ik dankbaar dat ik hier mag wonen. Dan zie ik een hertje of een fazant, en ervaar ik weer de rust. We hadden het goed in Nederland. Maar Zweden is als een jas die ons goed past. Alsof we hier horen.”

Van het vooroordeel dat Zweden ontoegankelijk zijn, merken ze weinig. De eerste relaties met buurtgenoten zijn al ontstaan. Zoals met de directe buurman, vertelt Sytze. “Hij leek een heel stugge vent: altijd een muts op, nors gezicht. Maar de eerste keer dat ik een praatje met hem maakte, was ik pas na drie kwartier terug. Hij blééf maar vertellen.” Anneclaire vult aan: “Iedere ochtend als ik de kinderen wegbreng, kom ik een man tegen die zijn hondje uitlaat. Toen ik hem een keer aansprak, reageerde hij bijna niet. Ik dacht dat hij mijn Zweeds niet begreep en dacht: wat een stugge man. Bleek hij gewoon een beetje doof te zijn. Het is een heel lieve man, met wie ik nu drie, vier keer per week een praatje maak.”

Best eng

Voor iedereen die ook droomt van emigreren, heeft het stel een simpel advies: ga het serieus onderzoeken. Zet gewoon de eerste stappen. “In Nederland zei Anneclaire altijd al: ‘Je bent geen boom, kom in beweging’”, herinnert Sytze zich. “Precies!” beaamt ze. “Als het je niet bevalt, kijk dan of het ergens anders beter is. Dat is best eng, maar zo’n stap naar een nieuwe plek geeft een enorm gevoel van kracht.”

“Het is te plat om te zeggen dat je alles uit het leven moet halen, want wij geloven dat er meer is dan dít leven. Maar”, besluit Sytze “we geloven wel dat we geschapen zijn om een leven te leiden dat bij ons past. En dat doen we hier.”

• 

  Marieke vertrekt in haar eentje naar Schotland om te wandelen: 'Ik hoop te vertragen en de stilte te zoeken'

  Klik hier