PremiumZangeres Eline van Dijk kwam in een geloofscrisis: 'Voor het eerst in mijn leven mocht er twijfel bestaan'
Levensverhaal
gisteren · 13:54| Leestijd:10 min
Lees gratis verder
Meld je nu aan en krijg 3 maanden gratis onbeperkt toegang tot alle artikelen en digitale magazines van Eva.
Als tiener is Eline van Dijk een radicaal gelovig meisje. Haar droom om verloskunde te studeren ruilt ze in voor een Bijbelschool. Eline heeft een rotsvast vertrouwen in een goede God en kent nauwelijks tegenslag. Totdat ze een miskraam krijgt en haar fundament behoorlijk begint te schudden.
“Als jong meisje was ik al heel outgoing. Op mijn 3e stond ik in de woonkamer op de salontafel te zingen en moesten mijn ouders komen luisteren. Ik was altijd met muziek bezig en gedichtjes aan het schrijven zodra ik dat kon. Met sinterklaas stond naast cadeautjes ook op mijn verlanglijstje: ‘ergens optreden’. Het zat er dus al vroeg in.
Ik groeide op in een christelijk gezin. Vanaf mijn 16e dook ik zelf head first het geloof in. Veel extremer dan wat ik van huis uit had meegekregen. Dat past ook wel bij wie ik ben: het is alles of niets. In dit geval was het dus alles. God werd het allerbelangrijkste in mijn leven. Het maakte me op dat moment niet uit wat anderen ervan vonden. Ik was heel radicaal, all for Jesus! Ik zat in een heel charismatische en vrij activistische hoek. Het liefst bezocht ik meerdere keren per week bijeenkomsten die hieraan waren gerelateerd. De ongeschreven regel was dat je alles moest geven. Ik besloot daarom op een avond om het roer om te gooien en na de havo niet verloskunde te gaan studeren – wat ik al mijn hele leven wilde – maar om een Bijbelschool te gaan doen. Mijn ouders hadden wel hun bedenkingen, maar ze lieten mij hier vrij in.”
Misschien ben ik wel gehersenspoeld en is het allemaal niet waar
Wakker geschud
“Mijn toenmalige vriendje, met wie ik al sinds mijn 14e samen was, ging hier ook in mee. We trouwden toen ik 19 jaar was; in onze christelijke bubbel was dat niet ongebruikelijk. Natuurlijk waren er mensen die ons voor gek verklaarden, maar over het algemeen waren de reacties positief. Nadat we een jaar of vijf getrouwd waren, wilden we graag een kindje. Toen dat niet meteen lukte, begon ik me zorgen te maken. Maar na een jaar was het eindelijk zover: ik was zwanger! Een maand lang leefde ik op een roze wolk, totdat ik een miskraam kreeg. Tot dan toe kende ik nauwelijks tegenslag in mijn leven. Dit was de eerste keer dat ik met zo’n grote teleurstelling te maken had. Het leven was toch niet zo maakbaar als ik dacht met mijn jonge hoofd. Toch vond ik veel steun in mijn geloof.
Twee maanden later was ik opnieuw zwanger. Maar er was iets wezenlijks veranderd. Ik was gewend om alles van God te verwachten. Hem blind te vertrouwen. Te geloven dat Hij overal voor zorgde. Voor mijn eerste zwangerschap had ik ook gebeden en die bij God neergelegd, maar dat ging mis. Waarom zou het de tweede keer dan wel goed gaan? Blijkbaar maakte het geen verschil of ik er wel of niet voor bad.
Mijn twijfels en mijn vragen raakten aan de diepste overtuigingen van wat ik geloofde. Ik was wakker geschud uit de droom waar ik vanaf mijn 16e in zat. Tot die tijd leefde ik met het idee dat ik alles naar mijn hand kon zetten omdat ik God ‘in mijn broekzak had’. Het maakte me cynisch richting God en geloof en ik kwam in een geloofscrisis terecht. Ik dacht: misschien ben ik van kinds af aan wel gehersenspoeld en is het allemaal niet waar. Mijn houvast was weg. Ik was hier erg verdrietig om en beleefde een heel moeilijke tijd. Ik hoopte dat als mijn kindje geboren zou worden, ik alles weer terug zou vinden. Uiteindelijk heeft dat drie jaar geduurd. In het staartje van die periode schreef ik het nummer ‘Jezus Overwinnaar’. Dat geloofde ik ook echt, maar mijn geloof was wel veranderd. Voor het eerst in mijn leven mocht er twijfel bestaan.”
De tekst gaat hieronder verder.
Relatietherapeut Cocky Drost: ‘Het woord ‘scheiden’ ging regelmatig door mijn hoofd’
Ontwrichtend
“In de periode erna gingen mijn man en ik uit elkaar. Ik vind het te privé om dieper op het waarom in te gaan, maar wat ik wel kan zeggen: mijn scheiding was by far het moeilijkste en pijnlijkste wat ik tot nu toe in mijn leven heb meegemaakt. Ik kan moeilijk omschrijven hoe het voelt, maar het gaat heel diep, op allerlei lagen. Scheiden is op zichzelf al superontwrichtend. We waren heel jong samen en enorm met elkaar verweven. Dat alleen al was heel pijnlijk. We hadden ook nog eens twee kinderen, dus daar kwam nog een heel grote schep pijn bovenop. Het feit dat ik christen ben, maakte het nog lastiger, omdat ik in een innerlijk conflict kwam over dat dit niet Gods bedoeling was. Bij mij kwam er nóg een laag bovenop doordat ik in de christelijke wereld ook nog in de schijnwerpers sta en mijn artiestennaam ‘Eline Bakker’ moest aanpassen. Ik had mijn handen vol aan mijn eigen verdriet en mijn kinderen, dat laatste schepje strooide nog wat extra zout in de wonden. Ik heb veel liefdevolle reacties gehad, maar er werden ook boekingen geannuleerd. Alles bij elkaar was het heel veel.”
Bij de therapeut begon het ontrafelen van iets waarvan ik helemaal niet wist dat het in de knoop zat
“In deze periode schreef ik het nummer ‘Je mag ook verliezen’. Het is niet een ‘scheidingslied’ of zo, het gaat voor mij veel dieper dan dat. Meer nog dan over de scheiding gaat het over mijn proces van het opnieuw uitvinden van wat ik geloof en alles wat dat raakt. Ik was steeds hard aan het strijden, maar ik heb geleerd dat je niet altijd kunt winnen. Deze zin bijvoorbeeld uit dat lied, ‘Wat als de pijn in mij een leven lang niet slijt’, zou ik tien jaar eerder nooit hebben geschreven. Toen leefde ik nog in de veronderstelling dat alles te fiksen was. Nu niet meer. Ik kan de pijn blijven voelen van de tijd na de scheiding. En dat is oké. Uiteindelijk is dat ‘zielsgeluk’: dat ik nog kan huilen om de pijn die het gedaan heeft en nog steeds doet, en dat ik daarnaast hartstikke gelukkig ben. Ik ben net weer getrouwd, het gaat goed met mijn kinderen, we hebben supermooie momenten, het co-ouderschap gaat gemoedelijk: er is heel veel om dankbaar voor te zijn. Maar al dat oprechte geluk schuift de pijn niet van tafel, die twee gaan samen op. Dat erkennen geeft zo veel rust. Daar gaat de titeltrack van mijn nieuwe album Zielsgeluk ook over. Zonder het een bestaat het andere niet.”
Iedereen een crisis
“Ik heb ooit iemand horen zeggen: ‘Ik gun iedereen een crisis.’ Daar zit wel wat in. Het zet je met beide benen op de grond en het dwingt je om stil te staan en naar binnen te kijken. In de afgelopen jaren heb ik veel therapie gehad. Ik begon daarmee vanwege een aanhoudende kramp in mijn kaken en mijn nek, waardoor ik niet goed kon zingen. Ik begon bij de kaakfysio, maar toen ik ging googelen dacht ik: het zou ook weleens iets mentaals kunnen zijn. Ik besloot naar een therapeut te gaan. Daar begon het ontrafelen van iets waarvan ik helemaal niet wist dat het in de knoop zat. Ik had te maken met innerlijke spanning en stress en opgehoopte pijn, dat uitte zich in mijn lichaam.”
Al dat oprechte geluk schuift de pijn niet van tafel, die twee gaan samen op
“De therapie hielp me om bij verschillende momenten in mijn leven stil te staan. Een van de dingen die ik moest doen bijvoorbeeld, was kinderfoto’s in mijn huis hangen en dagboekjes teruglezen. Ik werd me ervan bewust dat ik me als kind best eenzaam heb gevoeld. Ik heb meer zicht gekregen op mijn innerlijke landschap, waardoor ik me nu beter met mezelf kan verbinden. En als je dat kunt, kun je je ook beter met een ander verbinden. Ik heb nu relaties waarbij ik voel: dit is authentiek. En uiteindelijk kan ik me daardoor ook beter verbinden met God. Die therapie heeft veel voor mij gedaan. En hopelijk ook voor mijn kinderen. Ik hoop dat doordat ik dit nu aanga, de generatie na mij dat niet meer hoeft te doen. Natuurlijk maakt het me geen perfecte moeder en zal ik nog vaak de plank misslaan, maar ik hoop dat mijn kinderen hier ook baat bij hebben en leren om bij hun gevoelens te komen.”
De tekst gaat hieronder verder.
Jacqueline (34) opent na jaren van ziekte een plek van rust: ‘De stilte is niet bang voor wat er in je leeft’
Lekker moeder zijn
“Het moederschap vind ik het mooiste wat er is. En tegelijk ook het zwaarste. Moeder worden was mijn hele leven al een grote wens. Toen mijn oudste dochter werd geboren, heb ik eerst een tijdje niet gewerkt en daarna heel weinig. Je kunt mij niet blijer maken dan dat ik gewoon lekker moeder kan zijn. Daar horen de moeilijke periodes bij en de momenten dat je denkt: ik trek het nu even niet meer. Dat had ik met name in de eerste jaren. Die worden niet voor niets de ‘tropenjaren’ genoemd. Je staat constant aan. Vanaf een bepaalde leeftijd gaat je kind – helemaal als het te maken heeft met driftbuien en niet willen slapen – voortdurend over je grenzen heen. Maar je kunt niet weg.
Een paar generaties terug was het veel gebruikelijker dat moeders de hele opvoeding met elkaar deden onder het mom: ‘It takes a village to raise a child.’ Nu is alles veel individualistischer, dat maakt het denk ik ook zo zwaar. Ik heb weleens na een pittige nacht om zes uur ’s ochtends huilend met m’n koffietje op de bank gezeten met de gedachte: deze dag heeft nog heel veel uren en ik weet niet waar ik het vandaan moet halen. Mijn kinderen zijn nu 7 en 9 jaar, dus die heel erge intensiteit is er gelukkig vanaf. Natuurlijk wil ik het graag goed doen voor ze. Ik vind het moederschap een heel grote verantwoordelijkheid. Tegelijk vind ik het enorm verrijkend. Mijn kinderen hebben me geleerd om uit te zoomen en meer zicht te krijgen op wat de generaties voor ons ons hebben gebracht. Dat helpt ons om onszelf beter te begrijpen en om er beter voor onze kinderen te kunnen zijn. ‘Wij staan in de rij van iedereen die voor ons kwam’, zing ik in mijn liedje ‘Overtreffende trap’.”
Ik vind het moederschap een heel grote verantwoordelijkheid
Artistieke keuzes
“De nummers die ik nu uitbreng, gaan minder over het geloof, maar meer over dit soort thema’s. Over het leven. Het zijn heel andere liedjes dan die ik voorheen maakte. Die waren veel meer gericht op samenzang in de christelijke context. Ik heb daarin natuurlijk zelf een hele ontwikkeling doorgemaakt, maar ik ben de afgelopen tijd sowieso anders gaan schrijven. Dat smaakte zo goed, dat ik daarmee ben doorgegaan. Ik vind het leuk om voor mezelf artistiek andere keuzes te maken. Mijn teksten mogen best wat abstracter zijn.
Ik vond het heel spannend om deze nieuwe muziek uit te brengen. Ik volgde niet langer het verwachte paadje, maar ik ben wel heel dicht bij mezelf gebleven. Dat maakt het kwetsbaar. Voor de luisteraar komt het nu meer aan op smaak. Een deel zal afhaken, maar ik boor ook weer een nieuw publiek aan. Ik heb heel veel zin om het theater in te gaan. Dat is de plek waar ik op dit moment het liefste sta. Ik zou het heel leuk vinden als mensen komen kijken.”
Eline van Dijk
Tekst: Francien van der Valk
Beeld: Vier de liefde fotografie
Visagie: Très Jolie Visagie
Locatie: Rabo Theater De Meenthe
