Wat is The Offline Club, en helpt het tegen je smartphone-verslaving?

Het was een vraag die ik niet aan ChatGPT had moeten stellen. Al dagenlang achtervolgt het antwoord me en ontneemt het me mijn rust. Lig ik net even op de bank met mijn ogen dicht, zie ik het alweer voor me: 46 boeken. Als ik elke dag drie kwartier minder op mijn telefoon zou zitten en in plaats daarvan een boek zou lezen, dan zou ik na een jaar 46 boeken hebben gelezen, zo liet ChatGPT mij vrolijk weten. Ik wil niet zo iemand zijn die alleen maar afgeeft op smartphones en social media, maar toch schrik ik hiervan. Ik zou graag wat schermtijd in willen ruilen voor een boek.

Ironisch genoeg stuit ik tijdens een scrolsessie op Instagram op een post van The Offline Club: ‘This offline pop-up cafe takes people back in time: they read, write, talk or just think, all without their phones.’ Het blijkt dat ze middagen of avonden organiseren waarbij mensen zonder telefoon een paar uur samen doorbrengen. Ik ben geïntrigeerd. Er worden verschillende events georganiseerd, voornamelijk in Amsterdam, maar gelukkig ook in mijn woonplaats, Utrecht. Online moet ik een kaartje kopen voor een bedrag dat ik zelf kies (met € 7,50 als suggestie). Ik vraag een vriendin of ze met mij mee wil en het lijkt haar hartstikke leuk, waardoor wij ons zomaar op een dinsdagavond naar een café in het centrum begeven.

• Wat zijn de voor- en nadelen van een ijsbad?

  Wat zijn de voor- en nadelen van een ijsbad?

Koffer met een slot

Als we net voor het begin aankomen, zie ik maar een paar mensen staan en even ben ik bang voor een heel ongemakkelijke avond. Gelukkig blijkt het beneden in de werfkelder te zijn en zit het daar bijna helemaal vol. Enthousiast word ik begroet door iemand die me vraagt om mijn telefoon. Dat voelt even onwennig. Meestal ligt dat ding wel ergens in mijn buurt, maar nu gaat-ie een grote koffer met een slot in. Het is maar meteen duidelijk: vanavond kun je niet op je telefoon.

We gaan aan een tafel zitten en kijken rustig om ons heen. Ik zie vooral twintigers en dertigers zitten. Al snel heb ik even een praatje met iemand; ik merk dat mensen duidelijk openstaan voor contact – heel anders dan wanneer je gewoonlijk in een café neerploft. Dan wordt de groep welkom geheten door Valentijn Klok, een van de oprichters van The Offline Club. Hij legt uit dat ze dit begonnen zijn vanuit een verlangen naar meer echte verbinding, creativiteit en rust en dat schermpjes en verslavende social media dat vaak in de weg staan. Dan zet hij een rustig muziekje aan en begint de avond echt.

We krijgen eerst ongeveer drie kwartier de tijd om tot onszelf te komen. Er liggen blaadjes, potloden, kwasten, maar mensen hebben ook zelf spullen meegenomen. De meesten gaan schrijven of lezen. Ook ik schrijf eerst een tijdje – ik heb geen idee hoe laat het is, want daarvoor kijk ik altijd op mijn telefoon – om vervolgens in alle rust te beginnen in een van die 46 boeken die ik dit jaar had kunnen lezen.

• Kant-en-klare maaltijden aan huis – makkelijk én lekker?

  Kant-en-klare maaltijden aan huis – makkelijk én lekker?

Ditjes en datjes

De drie kwartier vliegen voorbij en dan kondigt Valentijn aan dat er nu tijd is om je te verbinden met de mensen om je heen, als je daar behoefte aan hebt. Gelijk begint vrijwel iedereen te kletsen. Sommige mensen zijn samen gekomen, van andere groepjes zie ik dat ze elkaar op dat moment leren kennen. Door de slechte akoestiek versta ik de vriendin met wie ik hier ben nauwelijks – een groot contrast met de stilte van net. Er komt een meisje bij ons zitten die vraagt of ze mag meepraten. Aan de tafel waar ze eerst zat, zijn ze nog rustig aan het tekenen en zij is hier juist om mensen te ontmoeten, vertelt ze. En dus kletsen we een tijdje over ditjes en datjes. Links van ons beginnen mensen een potje rummikub, verderop zit iemand nog verdiept in haar boek.

Na ongeveer een uur socializen, zit het er alweer op. Aan het eind is er nog ruimte om elkaar tips te geven hoe je minder vaak op je telefoon kunt zitten (zet je telefoon bijvoorbeeld op zwart-wit), en daarna begeven mensen zich weer naar de uitgang, waar we onze telefoons terugkrijgen. Ik heb de mijne niet gemist.

• Wat is de invloed van smartphones op je relatie?

  Wat is de invloed van smartphones op je relatie?

Conclusie

Ik heb een leuke avond gehad, maar ik vond het nou ook weer niet zo bijzonder. Het voelde bovendien niet zo raar om geen telefoon te hebben: als ik met andere mensen ben, pak ik m’n mobiel er sowieso al nauwelijks bij. Wel vond ik het leuk om te zien hoe iedereen zich hieraan overgaf en hoe makkelijk het was om nieuwe mensen te leren kennen. Zelf heb ik daar wat minder behoefte aan. Voor mij was het prima geweest als het rustig was gebleven en er vooral ruimte was voor lezen en creatief bezig zijn. Het deed me denken aan ‘leesavondjes’ die ik ook weleens met vrienden heb gehad, waarbij we eerst even gingen bijkletsen om vervolgens in ons boek te duiken. Misschien moet ik dat maar weer eens opzetten, want die 46 boeken blijven toch mijn naam roepen.

Tip

The Offline Club organiseert ook ‘Digital Detox’-weekenden, waarin je drie dagen lang geen beschikking hebt tot je telefoon. 14-16 maart vindt er weer zo’n retraite plaats in Drenthe.