
Influencer Debby van der Zande over haar verstandelijk beperkte zoon: ‘Door Duuk ben ik milder geworden’
Persoonlijk verhaal
Leestijd: 4 minDoor Charlotte van Egmond
Influencer Debby van der Zande (51), bekend van haar kleding- en kookvideo’s, is vooral gevormd door haar zoon Duuk. In onvervalst Twents accent vertelt ze over zijn autisme en verstandelijke beperking, het publieke oordelen en loslaten: “Ik kan het toch niet veranderen, ik zie wel wat de dag brengt.”
“Toen we Duuk kregen, heb ik mijn man Michel op een stoel gezet. Hij was nogal een flierefluiter en ging vaak met vrienden op stap. Ik zei: ‘Je mag één avond met vrienden weg, maar het weekend doen we samen.’
We hebben heel veel werk met Duuk gehad. Pas op zijn twaalfde was hij zindelijk. Ik heb hem veel kunnen leren, maar zijn verzorging niet. Ik douche hem, kleed hem aan, scheer hem, poets zijn tanden, doe gel in zijn haar. Dat heeft onze band bijzonder gemaakt. Natuurlijk was het zwaar. Ik was nachten op, en moest dan vroeg de koude markt weer op. Duuk trok soms hele plukken haar uit het hoofd van kinderen die kwamen spelen. Dat vond ik heel erg, het voelde als falen. Deed ik het wel goed? Ik heb zo veel gehuild, maar wel in mijn uppie.”
Ik heb zo veel gehuild, maar wel in mijn uppie
Hoe ze het volhoudt? “Gewoon, omdat ik altijd een makkelijke moeder ben geweest. Ik had het huishouden van Jan Steen. De speelkamer was altijd ontploft. Maar iedereen kon komen spelen of mee-eten. Er stond een trampoline in de tuin, in de zomer een zwembad, de lades lagen vol snoep, gegrilde kippetjes op tafel. Als ik kribbig was, liet ik dat niet altijd blijken. Daarnaast helpt het misschien dat ik in geen enkel clubje ga. Michel en ik hebben wel gezamenlijke vrienden, maar ik heb geen beste vriendinnen. Heel raar misschien. Misschien ben ik er wel ongeschikt voor. Ik fladder lekker door het leven.”
Met iedereen medelijden
Duuk heeft haar milder gemaakt. “Ik kan met iedereen medelijden hebben en probeer anderen altijd te helpen. Hij is zo sociaal, voor hem is iedereen hetzelfde. Het maakt niet uit wie je bent of wat je bezit. Hij voelt ook alles feilloos aan. Als ik eens gejaagd ben, raakt hij mij aan en vraagt of ik gespannen ben. ‘Kom maar’, zegt hij dan. En dan knuffelt hij me. Of hij zegt: ‘Mama, kus.’ Dat is typisch Duuk. Daarom heeft hij mij zo gevormd.”
Door de poelierswinkel die ze samen met haar man runt, kunnen Debby en haar gezin niet vaak of lang op vakantie. “Af en toe gingen we vijf dagen, na de drukste zaterdagmarkt. Naar Mallorca of Oostenrijk. Soms was het gewoon een drama met Duuk. Zaten we ergens te eten, dan kon hij er zo’n bende van maken. Of begon hij ineens te schreeuwen. In een restaurant op Mallorca werd Duuk heel vervelend, hij had een katapult en ik had hem al tien keer gewaarschuwd. Een vrouw werd zo boos, waarna ik probeerde uit te leggen dat Duuk een beperking heeft. Zij riep dat ik mijn kinderen in bedwang moest houden. Daarop werd Michel kwaad. Toen het hoofdgerecht werd geserveerd, zijn wij vertrokken. Duuk bleef huilen, zo erg van slag was hij.”
Weggestopt
Het weerhoudt Debby er niet van om Duuk overal mee naartoe te nemen. “Kinderen zoals Duuk worden vaak weggestopt. Dat hebben wij nooit gedaan. Wij hebben hem altijd overal mee naartoe genomen. Als hij een stoorzender was, gingen we weer naar huis. Langzaamaan kreeg Duuk het besef: als ik me gedraag, kan ik langer blijven. Je weet toch niet wat voor bui een kind heeft. Ja, hij kan ineens chagrijnig zijn. Maar tegen hem schreeuwen helpt niet. Als ik gestrest ben, voelt hij die onrust. Als hij zijn dag niet heeft, probeer ik er het beste van te maken. Ik kan het toch niet veranderen, ik zie wel wat de dag brengt.”
Meer lezen?

Nellinda’s meervoudig gehandicapte zoon is het huis uit: ‘Het voelde alsof er een deel van mezelf werd weggerukt’
Auteurs

Meest gelezen
- Mama Mirjam: ‘Ze is er klaar voor, en mijn moederhart ook’

Column
Mama Mirjam: ‘Ze is er klaar voor, en mijn moederhart ook’
- Bas: ‘Onze Pip (4) loopt weg en we hebben geen idee wat we daaraan kunnen doen…’

Bas: ‘Onze Pip (4) loopt weg en we hebben geen idee wat we daaraan kunnen doen…’
- Gastcolumn Rik: ‘Zijn vader is er niet, de manosphere wel’

Gastcolumn Rik: ‘Zijn vader is er niet, de manosphere wel’
Lees ook
- Actrice Samya Ghilane: ‘Ik voed mijn dochters op met de Marokkaanse én Joodse achtergrond’

Actrice Samya Ghilane: ‘Ik voed mijn dochters op met de Marokkaanse én Joodse achtergrond’
⭐Premium - Binnenkijken bij Anneclaire in Zweden: ‘In dit huis wil ik oud worden’

Binnenkijken bij Anneclaire in Zweden: ‘In dit huis wil ik oud worden’
⭐Premium - Marieke (47) is alleenstaande moeder en chronisch ziek: ‘Dat schuldgevoel is er eigenlijk altijd’

Marieke (47) is alleenstaande moeder en chronisch ziek: ‘Dat schuldgevoel is er eigenlijk altijd’
⭐Premium