Op blote voeten en met een kop koffie in de hand loopt ze de steiger op die achter haar stijlvolle huis ligt – een omgebouwde melkfabriek midden in een prachtig natuurgebied in het Belgische Lier. Voor haar ligt een grote natuurvijver, stil en spiegelend. “Dit”, glimlacht ze, “is voor mij het goede leven. Ik ben gelukkig als ik minstens een uur op of rond het water ben. Op mijn supboard ga ik op zoek naar karpers, bevers of ijsvogels. Mijn hond Zaza gaat mee.”

Ongeduldig wacht hij totdat Evi zijn knalgele bal met piepend geluidje gooit. Aan zijn speelsheid is te zien dat deze mix van een wind- en jachthond veel beweging nodig heeft. “Als het lukt, maak ik twee keer per dag een lange wandeling door de natuur. En anders ga ik op de fiets.”

Niks doen

Dat is niet alleen goed voor Zaza, ook voor Evi zelf. “Ik heb het heel, heel, heel druk gehad.” Naast haar theatertour Bloedheet & Tranen over de overgang speelde ze ook nog mee in een muzikale voorstelling, vertelt ze als we weer richting haar huis lopen. “Soms heb ik echt rust nodig, zon op mijn huid, niks doen, slapen. Vakantie is voor mij vrijheid, opstaan zonder wekker, samen ontbijten, de dag laten gebeuren.”

Vorig jaar nam ze haar twee zoons en twee ‘bonusdochters’ mee naar Marokko. “Mijn man kon niet mee, maar het was fantastisch. De kinderen weten dankzij TikTok wel waar we moeten zijn, dus ik zei: ‘Als jullie de uitjes organiseren, sta ik klaar met mijn bankkaart.’ Mijn zoons kunnen het goed vinden met de dochters van mijn partner Kurt. Als dat niet had gewerkt, had deze relatie niet standgehouden.”

Prinsesje pesten

Evi groeide op als jongste van vier, met drie oudere broers. “Dat is precies zoals je denkt dat het is”, zegt ze lachend. “De ene keer werd ik als een prinsesje behandeld, de andere keer deden ze een spelletje wie mij het eerst aan het huilen kon krijgen. Ze probeerden me bang te maken, bijvoorbeeld voor de dood. Dan moest ik huilen en vluchtte ik naar mijn meisjesachtige kamer. In mijn eigen roze wereld was ik altijd aan het playbacken, zingen en dansen.

In mijn eigen roze wereld was ik altijd aan het playbacken, zingen en dansen

Soms werd ik achtervolgd door mijn broers. Mijn moeder kwam er niet tussen, omdat ze vond dat ik mezelf moest leren wapenen. Ze gaf me een slotje voor op mijn deur en zei: ‘Als mensen je proberen te raken, laat het dan niet toe. Ontwikkel een schild, en het ketst uiteindelijk weer terug.’ Ergens klopt dat wel. Als je niet toelaat dat anderen jou onzeker maken, worden ze daar meestal zelf onzeker van.”

God klein houden

In het kleine dorpje waar Evi opgroeide, was iedereen katholiek. Toen haar ouders scheidden, was dat groot nieuws. Ze was het tweede kind op haar basisschool dat een scheiding meemaakte. Evi vond het vooral erg omdat de mensen om haar heen lieten blijken dat het erg was. Bij haar thuis wrikte het geloof soms. “Mijn moeder was eerder spiritueel dan gelovig. Ik vroeg haar een keer: ‘Welke God is nu de juiste? Er zijn er zoveel.’ Mijn moeder zei: ‘Het maakt niet uit op welke manier je bij God komt, of welke je kiest, want God zal jou wel vinden.’ Als ik zei dat ik niet wist of ik wel in God geloofde, antwoordde zij: ‘Dat maakt niet uit, God gelooft in jou.’

Haar moeder vroeg of Evi communie wilde doen. “Natuurlijk wilde ik dat, want er hoorde een groot feest bij, met schotels lekker eten van de traiteur en playbackshows. Op woensdagmiddag na school ging ik met een paar klasgenootjes naar catechese. Daar leerden we over het Oude en Nieuwe Testament, en over Jezus. Ik zat ook op een christelijk kerkkoor en ben een paar keer misdienaar geweest.”

Ik geloof echt wel, en het helpt mij, maar ik pin me niet vast op regeltjes

Geloven doet ze nog steeds. “Ik geloof echt wel, en het helpt mij, maar ik pin me niet vast op regeltjes. We hebben grote, dure kerkgebouwen neergezet en vertellen dat je niet in de hemel komt als je niet gelooft. Daarmee houden we God klein. Ik vind het best jammer dat de spiritualiteit steeds meer uit de samenleving verdwijnt. De maatschappij is hard geworden, de verbondenheid verdwijnt. Ik zie God als een kracht, als de liefde. Wees gewoon aardig voor elkaar, aanvaard elkaar, doe niemand kwaad; dan is er geen probleem.”

De tekst gaat hieronder verder.

• 

  Griëtte ontbijt met Dirk De Wachter ‘Laten we wat meer elkaars psychiater zijn’

  Klik hier

Lak aan regels

Evi spreekt vol liefde over haar moeder, als warm, fysiek en aanwezig. “Ze had veel geduld en was heel lichamelijk. Ze gaf veel knuffels en zei vaak: ‘Ik zie u graag.’ Mijn moeder hield onvoorwaardelijk van mij. Dat gaf rust.” Evi herinnert haar moeder ook als rebels, opstandig en onafhankelijk. “Mijn mama had lak aan alle regels. Ze vond het leuk als wij beslissingen namen die tegen de stroom ingingen. Toen ik extra oorbellen liet schieten, vroeg ze: ‘Waarom dan geen neusbelletje?’ Ook toen ik op mijn 12e mijn haar knalrood verfde, ging ze daar helemaal in mee. Je uiterlijk zegt niks over hoe goed je bent.”

Evi’s moeder was kleuterjuf op een multiculturele school in Antwerpen, waar 99 procent van de kinderen niet van Vlaamse komaf was. “Ze gaf les aan kinderen van gastarbeiders, die hierheen waren gelokt om ons vuile werk te doen. Al die verschillende culturen nam ze mee naar huis. Soms ging ik met haar mee naar school. Ik zag gesluierde Berbervrouwen met getatoeëerde blauwe inkt rond hun mond. Voor mij was dat heel bizar, maar mijn moeder sprak heel gewoon tegen hen. Ik leerde over de ramadan en het Suikerfeest. Ik zag hoe grotere broers omgingen met hun kleinere zusjes – veel liefdevoller dan in de westerse wereld. Dankzij mijn moeder heb ik een heel open blik op de wereld gekregen.”

Kantelpunt

Bij Evi’s moeder werd vijftien jaar geleden borstkanker geconstateerd. Het bleek ernstiger dan verwacht. Evi’s broer kreeg een psychose en zelf ging ze door een scheiding. Ze omschrijft het als een kantelpunt in haar leven, een breuk met het zorgeloze. “Ik vond het leven heel ingewikkeld en was zo wanhopig zoekende. Het voelde als echt volwassen worden. Ik werd gelukkig goed opgevangen door mijn familie en vrienden. Zij hielpen me met mijn jonge kinderen en het huishouden, hielden me gezelschap, vrolijkten me op. Zij werden echt een verlengstuk van mij. Ik voelde dat ik werd opgevangen, dat ik er niet alleen voor stond. Dat heeft me overeind gehouden. Zonder hen was ik misschien wel in een depressie beland.”

Ik vond het leven heel ingewikkeld en was zo wanhopig zoekende

De kanker verdween, maar kwam een paar jaar geleden weer terug. Het sterfproces van haar moeder maakte diepe indruk. “Het was onwezenlijk en prachtig tegelijkertijd. Ik wist: dit moment komt nooit meer terug. Afscheid nemen van een mens lijkt eigenlijk heel erg op een nieuw leven verwelkomen. Ik moest denken aan de periode dat ik voor het eerst moeder werd. Dat kleine, kwetsbare baby’tje in mijn armen. Het enige wat ik moest doen was er zijn, hem rustig houden, op zijn gemak stellen, voeden, in leven houden. Dat was met mama ook zo: ze lag er eigenlijk bij als een baby. In die maand in haar sterfbed wilde ik er gewoon voor haar zijn, haar liefhebben, het haar zo comfortabel mogelijk maken, haar zachtjes verder laten leven. Dat is geen hogere wiskunde. Natuurlijk, het waken is intens en vermoeiend. Je slaapt slecht, je ziet iemand lijden. Het klinkt misschien gek, maar je moet ervan genieten, want die dierbare dagen komen nooit meer terug. Die laatste momenten met mijn moeder heb ik echt gekoesterd.”

Traag naar de hemel

Toen haar moeder ongeneeslijk ziek bleek, begonnen zij en Evi over en weer berichtjes voor elkaar in te spreken. Evi wijdde er een boek en een podcast aan, Traag naar de hemel. “Ik heb alles tegen mijn moeder kunnen zeggen. Ik heb nog een nacht bij haar geslapen, dat was magisch. Mijn moeder koos voor euthanasie, omringd door haar familie. Het was prachtig om haar te begeleiden naar de overkant. Verdriet kan ook heel mooi zijn.” Toen haar partner Kurt afscheid moest nemen van zijn moeder, drukte Evi hem ook op het hart om daar echt de tijd voor te nemen. “Hij werkt graag en hard, heeft veel meetings. Het is goed om met collega’s te delen waar je doorheen gaat. In onze maatschappij schatten we de waarde van het einde van een leven niet goed in.”

Het was prachtig om mijn moeder te begeleiden naar de overkant

Hoewel haar moeder drie jaar geleden overleed, voelt ze niet weg uit Evi’s leven. “Ze zit in mijn gedachten, in mijn ziel. Rouw is echt zo boeiend. Nog steeds voel ik de liefde van mijn mama. Als ik ’s avonds ga slapen, denk ik altijd aan haar. Dan babbel ik tegen haar. Ik ga ervan uit dat ze weet wat er speelt, dus ik kom meteen to the point. Ik vraag haar om raad, en weet dan wel wat zij zou doen. Mijn moeder zag mij graag, dat voel ik nog steeds. Ik mis haar vooral als ik het heel aards en fysiek maak. Ze heeft mij zo veel positieve liefde gegeven, dat ik daar drie jaar na haar dood nog steeds een beroep op kan doen. De herinnering aan die liefde zit zo diep in mij, het zit onder mijn vel. Het is het tegenovergestelde van een trauma. Haar liefde beïnvloedt nog steeds mijn levenskeuzes en levensvreugde.”

De tekst gaat hieronder verder.

• 

  Evi Hanssen viert de overgang: ‘Ik verander steeds meer in mezelf’

  Klik hier

Blij alcoholvrij

Een van die levenskeuzes was stoppen met alcohol. “Dat begon als een experiment”, lacht Evi, “waar ik heel cynisch over was. Ik kon niet tegen mensen die blij alcoholvrij waren. Ik had echt geen alcoholprobleem, maar dat maakt stoppen ook zo lastig, vooral sociaal. Want waarom zou je? Wie was die toffe Evi zonder die wijntjes? Ik had niet verwacht dat stoppen me zóveel zou opleveren. De pieken waren leuk, maar de katers werden steeds zwaarder. Na een tof avondje met vriendinnen had ik een heel down gevoel. Ik ging twijfelen aan mezelf, voelde me waardeloos en angstig. Dat is een chemische reactie van je lichaam, die volgt na de dopaminepiek. Dat wilde ik niet meer.”

Mijn pieken zijn nu onverdoofd

Of haar leven zonder alcohol saaier is? “In het begin vond ik het inderdaad ongelooflijk saai. Ik zag het als project dat ik moest volhouden. Nu wil ik nooit meer anders. Mijn pieken heb ik als ik ga wandelen of als ik in de keuken sta te dansen. En die pieken zijn nu onverdoofd.”

Een tafel vol

Voor haar huis stopt een busje van Hello Fresh. Evi tilt vier maaltijdboxen naar haar keuken. “Met vier kinderen die hier aanwaaien is dat wel nodig. En de opa’s (Evi’s stiefvader en schoonvader, red.) eten ook vaak mee. Zij zijn allebei alleen. Zo’n tafel vol vind ik heerlijk. Het mooie is dat de kinderen een sterke band met hun opa’s opbouwen.” Er wordt in haar huis zelfs een kleine studio gebouwd, waar een van hen kan wonen. “Mijn stiefvader is al sinds mijn 6e in mijn leven. Hij heeft altijd goed voor mij gezorgd, mij naar fotoshoots midden in Brussel gereden. Dat ik nu voor hem kan zorgen, voelt heel vanzelfsprekend.”

Haar relatie met Kurt is veel stabieler dan haar voorgaande relaties. “Het is minder wild. Soms zien we elkaar weinig, want ook mijn man is voor zijn werk veel in Nederland. Dan is het moeilijk om intimiteit te hebben. In vorige relaties was dat een punt. Nu niet. We vinden het niet erg om soms even een team te vormen, en iets minder het liefdeskoppel. Dan gaan we weer een keer lekker uit eten, of nemen we ’s morgens in bed de dag door. Het fundament is goed.”

We vinden het niet erg om soms even een team te vormen, en iets minder het liefdeskoppel

Haar zoons en twee ‘bonusdochters’ zijn pubers en jongvolwassenen. En hoewel dat vaak als een moeilijke fase wordt gezien, ervaart zij het anders. “Om de week zijn ze bij hun vader, maar ik geniet er zo van als ze hier zijn. Natuurlijk hebben we weleens discussies, als hun kamer een rommel is en de vieze vaat op het aanrecht blijft staan. Ik zeg vaak: ‘Ik begrijp je, maar ik ben het niet met je eens.’ Ik herken veel van mijn eigen puberteit – ik leerde de wereld ontdekken en mijn ouders gingen van plaats 1 naar plaats 7. Ik neem het niet persoonlijk.”

Haar jongste gelooft niet, haar oudste wel. “School belde, of het klopte dat mijn ene zoon wél katholieke les wilde volgen en de andere niet. Scout wilde op zijn 8e plots gedoopt worden. Zijn twee peetooms hebben iets voorgedragen. Zo’n doopviering is eigenlijk heel mooi, het gaat erom dat je iemand verwelkomt. Daarna heeft Scout ook zijn plechtige communie gedaan. Ik laat hem zelf uitzoeken wat hij wil geloven.

Mannelijk gedacht

Wat ze haar zoons vooral wil meegeven? “Humor. En elkaar laten zijn, zolang je de ander geen kwaad doet. We mógen hier zijn. Laten we het dan zo aangenaam mogelijk maken. Voor onszelf en voor elkaar. We hebben bijvoorbeeld gesprekken over gelijkheid tussen mannen en vrouwen.” Daarover schreef Evi de roman Land van dochters, waarin ze de rollen van mannen en vrouwen omdraait. “Vooral mannen worden daar heel ongemakkelijk van. Ze zijn bang dat vrouwen dan wraak zullen nemen – maar dat is weer zó mannelijk gedacht. Meisjes kunnen worden wat ze willen en ik zie steeds meer vrouwen in hogere functies, maar de verandering gaat heel traag.”

Het wordt tijd dat we vrouwen écht gaan respecteren, omdat wij wonderlijke wezens zijn

Evi droomt van een maatschappij waarin rekening wordt gehouden met de vrouwelijke cyclus, waarin het normaal is dat vrouwen aan de macht zijn, waarin zwangerschapsverlof geen verlof wordt genoemd – “alsof je vakantie hebt” – en waarin vrouwen zichzelf naar waarde schatten. “Er groeit een compleet nieuw mens in ons, en wij blijven gewoon op hetzelfde niveau functioneren, omdat we onszelf zonodig willen vergelijken met mannen. Het wordt tijd dat we vrouwen écht gaan respecteren, omdat wij wonderlijke wezens zijn. Dat maakt sommige mensen bang. Zeker als we ook al niet meer onzeker zijn over ouder worden. We hoeven onszelf niet meer te verstoppen. Dit is wie ik ben, deal ermee. Jij kunt dat aan.”

Haar successen maken haar gelukkig, geeft ze eerlijk toe. Een goed ontvangen boek, het applaus van een volle zaal. “Maar het echte geluk zit in kleine dingen”, concludeert ze. “Wandelen met mijn hond Zaza, rommelen in huis, samen eten met mijn gezin. Ik heb de vrijheid om te doen wat ik wil doen, te zeggen wat ik wil zeggen. Dat is pas rijkdom.”

• 

  Rachel Rosier: ‘Het gesprek is voor mij geslaagd als de kijker denkt: dit is écht’

  Klik hier

Tekst en beeld: Charlotte van Egmond
Visagie: Wendie Louwet