De te­le­foon­tem­mer rekent genadeloos af met doomscrollen. Is dit het einde van mijn smartphone-verslaving?

De nieuwe kat van de zoon van een oud-collega. De outfit of the day van een influencer op Ibiza (leuke jeans trouwens). Een hartverscheurend filmpje uit Soedan. De gesponsorde nieuwe haarlijn van een Instagramvader. Die moet ik echt even doorsturen naar mijn man.

Waarom had ik mijn telefoon er ook alweer bij gepakt? O ja, om een sportles te boeken. Geïrriteerd verwijder ik Instagram en dan ook maar meteen YouTube – mijn twee grootste verleiders – van mijn telefoon. Ik ken de theorie echt wel. Elke keer als ik mijn feed ververs, hoop ik op een nieuwe shot dopamine. Een like, een reactie, een ‘o, dat heb ik ook’-reel. Maar na elke dopamineshot volgt een dip die langer duurt. Bovendien tast het mijn concentratievermogen aan. Totdat ik twee minuten later toch écht iemand een dm moet sturen. Voor werk dan, hè. Daar staat het aantrekkelijke icoontje weer, klaar om gedachteloos geopend te worden.

Elke keer als ik mijn feed ververs, hoop ik op een nieuwe shot dopamine

Knapste koppen

Het boek De radicale uitbanning van haast van John Mark Comer geeft me het laatste zetje. Hij stelt me een vraag. Laat ik mijn kostbare aandacht en tijd zomaar kapen? Kijk ik liever naar het perfect gestylde kind van een BN’er, of naar het kunstje in de speeltuin van mijn bloedeigen dochter, die al vijftien keer ‘mama, kijk eens’ riep? Als ik wil dat die digitale gokkasten – door de knapste koppen ter wereld ontworpen om mij zo vaak en lang mogelijk aan mijn schermpje te laten hangen – me met rust laten, heb ik grof geschut nodig.

De tekst gaat hieronder verder.

• Wat is The Offline Club, en helpt het tegen je smartphone-verslaving?

  Wat is The Offline Club, en helpt het tegen je smartphone-verslaving?

Dat komt in de vorm van een klein, rond, 3D-geprint schijfje, met daarin een magneet en een chip voor draadloos contact. Mijn zwager had er toevallig een over. Zijn naam is Tap-out en voor ongeveer vijftig euro is-ie van jou. Hij kleeft sinds kort vrij onopvallend aan onze afzuigkap. Een druk op de knop en hij blokkeert alle afleidende apps. Om te deblokkeren moet je er fysiek naartoe lopen. We noemen het thuis ook wel de ‘walk of shame’. Daar zit het grote verschil met bijvoorbeeld een tijdslimiet op je apps, die je gemakkelijk kunt omzeilen.

Je kunt een paar ‘onmisbare’ apps uitsluiten, zoals je agenda. Of je selecteert juist de apps die op zwart moeten. Daar begint direct de innerlijke discussie. 9292? Zeker nodig. Mail? Je weet maar nooit. Bank? Tuurlijk. WhatsApp? Dat lijkt me een eerste levensbehoefte. Vinted? Je zou maar net een pakketje willen ophalen en je kunt de code niet scannen.

Espresso-shot

Als mijn selectie rond is, kan de blokkade erop. Wil ik nu Instagram openen, dan moet ik naar de afzuigkap lopen en mijn telefoon tegen het beige schijfje aantikken. “Instagram, really?”, vraagt Tap-out me nog. Hij houdt me een paar opties voor. Kies ik voor een Espresso-shot, dan heb ik drie minuten toegang tot Instagram. Een Americano: zeven minuten. Op is op.

Een druk op de knop en hij blokkeert alle afleidende apps

Onderweg in de trein wil ik de openingstijden van het zwembad opzoeken, want daar ga ik deze week heen met mijn dochters. Een zwart scherm. “Ga eens echt leven”, moedigt de appkiller me aan. Dus staar ik naar buiten. Een collega stuurt een linkje met een artikel door, of ik dat even wil checken. Lukt ook niet. Blijkbaar had ik de app Safari moeten vrijstellen. Op weg naar een fotoshoot wil ik op Pinterest kijken voor inspiratie. Helaas. Hallo, is er geen noodknop? Ik vind mijn nieuwe vriend voorlopig nogal irritant en betuttelend. Als een veel te strenge ouder zonder ook maar een sprankje genade.   

Al snel vind ik mijn telefoon lang niet zo aantrekkelijk meer. Ik stop het apparaat in mijn tas en kijk om me heen. De meeste medereizigers kijken omlaag, hun blik diep in hun telefoon. Of ze hebben een koptelefoon op. Het ziet er eerlijk gezegd nogal treurig uit. Ineens voel ik me een uitzondering.

Conclusie

De Tap-out en ik zijn niet direct dikke vrienden. Hij laat me niet zomaar toe tot mijn ‘favoriete’ apps en dat irriteert me. Maar er gebeurt nog iets. Na een paar weken doet de telefoontemmer me beseffen hóé vaak mijn aandacht wordt gekaapt. Gedachteloos Instagram openen is er niet meer bij. Mezelf een halfuur in onzinnige algoritmes verliezen ook niet. Het kleine schijfje geeft mij – door de fysieke afstand tussen mij en mijn verleiders – letterlijk tijd en ruimte om de controle terug te pakken.

Mijn schermtijd vermindert met ongeveer 25%. Ik kijk écht naar het kunstje van mijn dochter in de speeltuin. Dat ik sommige apps nodig heb voor werk hoeft geen smoes te zijn, want je kunt verschillende modi instellen. En moet ik dan écht even kijken? Dan helpt de tijdslimiet om maat te houden. Voorlopig blijft hij op de afzuigkap geplakt. Maar eerlijk is eerlijk: mijn telefoon in de keukenla leggen, of op een vrije dag gewoon uitzetten, werkt misschien wel net zo bevrijdend.