Tomas Sjödin: ‘Is het je eerste keer hier?’

Ik heb net mijn eerste jaar als gepensioneerde achter de rug. Een behoorlijke overgang voor iemand die zo lang op dezelfde plek heeft gewerkt, in mijn geval veertig jaar in dezelfde kerk. Een paar zondagen na mijn laatste dienst als medewerker kwam ik een jongeman tegen op de trap. Hij was duidelijk nieuw, begroette me en vroeg: “Is het je eerste keer hier?” Op dat moment besefte ik opnieuw wat ik eigenlijk al wist: het gaat helemaal goed komen zonder mij.

In het algemeen heeft deze overgang me goed gedaan. De tijd is sneller gegaan dan ik had verwacht, er is veel gebeurd en het ruimere schema heeft uitdagingen gebracht die ik niet had voorzien.

Het minst aantrekkelijke aspect aan met pensioen zijn, is dat je geen vaste vrije dagen meer hebt.

Het minst aantrekkelijke aspect aan met pensioen zijn, is dat je geen vaste vrije dagen meer hebt. Een luxeprobleem, dat geef ik toe, en het is vooral bedoeld als een knipoog. Toch zit er een kern van waarheid in, want het zegt iets over de zegen van plichten, over de waarde van soms nodig zijn en soms juist niet, over het belang van afwisseling. Van het ene naar het andere kunnen bewegen, doelloos ronddobberen en je dan weer op een bepaald tijdstip voor een bepaalde taak melden. Of iets definitief loslaten en iets nieuws binnengaan. Spannend en een beetje beangstigend tegelijk.

De laatste tijd heb ik datgene gemist wat exact tussen de overgang van werk en vrije tijd in zat, het bijna euforische gevoel van naar huis fietsen op de dag dat de vakantie begint en de vrije tijd als een kleine eeuwigheid voor je ligt. Maar juist daarin zit de uitdaging van deze nieuwe fase, namelijk mijn pensioen ervaren als nieuwe levensopdracht. Want wie wil de rest van zijn leven alleen maar wat voortsjokken? Ik in ieder geval niet.

Tekst gaat hieronder verder.

• Tomas Sjödin: ‘De wereld waarin we leven is een centrifuge’

  Klik hier

Veel mensen zien met pensioen gaan als een soort sabbatsperiode van een of twee jaar, met de bedoeling daarna nieuwe taken op te pakken, nu met de focus op wat echt belangrijk is en met alles wat je in een lang werkend leven hebt geleerd als bagage. Een time-out om daarna misschien wel je meest waardevolle bijdrage te kunnen leveren.

In het Engels gebruikt men vaak de term ‘Indian summer’. Een mooi woord. Psycholoog G. Stanley Hall stelde voor om de voorlaatste levensfase zo te noemen. Vergelijkbare termen bestaan in verschillende talen, met onduidelijke herkomst. Het zou kunnen verwijzen naar de periode na de moesson in India, maar waarschijnlijker is dat het te maken heeft met de inheemse bevolking van Noord-Amerika, de korte periode in de late herfst waarin het gunstig was om op bizonjacht te gaan. Een soort bonusseizoen. Voor velen wordt dit een tijd van toenemende beperkingen, maar ook van nieuw licht, een heldere en rijpere kijk op dingen en doelbewuste keuzes.

Zo wil ik kijken naar de fase die nu is aangebroken: een overgang naar iets anders, iets verrassends, uitdagends en diep betekenisvols. Zoals elke grote overgang in een mensenleven kan zijn.