Koppig. Gesloten. Laag in emotie. Perfectionistisch. Te weinig initiatief. Onzichtbaar.

Een paar typeringen die kinderdagverblijfmedewerkers, kleuterjuffen en docenten de afgelopen veertien jaar gebruikten voor mijn dochter.

Ik zie al even zoveel jaar een scharrelkind met een groot hart voor dieren en mensen in nood. Een meisje dat doet wat ze zelf wil. Op sokken naar buiten. Niet praten of knuffelen als ze daar geen zin in heeft.

Haar eigengereidheid was tot haar elfde geen probleem. Ze bedacht avontuurlijke dingen met vriendinnen en was vrolijk. Tot haar docenten in groep zeven wilden weten naar welke middelbare ze wilde. Ze had geen idee, ze wilde fröbelen en in bomen klimmen. Tot ze zich fysiek sneller ontwikkelde dan leeftijdsgenoten en haar beste vriendin zich aansloot bij een ander groepje. Van een onbezorgd buitenkind veranderde ze in een onbereikbare tiener met koptelefoon.

Van een onbezorgd buitenkind veranderde ze in een onbereikbare tiener met koptelefoon

Op de middelbare snapte ze de meidencodes niet, kreeg stress van docenten die wilden dat ze zichzelf meer uitdrukte. Ze had tijd nodig, maar moest mee in de stroom. Haar somberheid greep me aan, niet alleen omdat geen ouder haar kind ongelukkig wil zien, ook omdat ik mezelf zag als tiener, dagboeken vullend met zelfmedelijden, zwelgend bij 'Never tear us apar.’ Zij ontmoette online andere sombere meiden, kwam terecht in een donker algoritme. School trok aan de bel, de kinderpsycholoog constateerde autisme en AD(H)D. Ik voelde me schuldig. We hadden haar overschat, te vrij gelaten. Ze was nog niet waar we dachten dat ze was.

Tekst gaat hieronder verder.

• 

  Event: ‘Laat me, mam’ – Hoe blijf ik in verbinding met mijn tiener?

  Klik hier

Anderhalf jaar later zit ze in Californië op Junior High School. Het voorspelbare rooster en de complimentencultuur doen haar goed. Haar introversie wordt hier niet gelabeld als ongeïnteresseerdheid, sterker nog, docenten roemen haar inzet. Ze heeft lange schooldagen, sport drie keer per week en maakt elke avond huiswerk. Omdat ze het zelf wil. Soms zijn er tranen, want net als andere pubermeiden heeft ze last van hormonen en moodswings, maar er is zelden nog buik- of hoofdpijn.

Toen een Amerikaanse moeder die werkt met autistische kinderen hoorde over mijn dochters diagnose, reageerde ze verbaasd. ‘No way, she is so emphatic and kind.’ Ik weet dat vrouwen en meisjes autisme vaak maskeren, maar vraag me ook steeds meer af wat het eigenlijk is. Of we niet veel meer geduld mogen hebben met tieners, want waarom moet iedereen op hetzelfde moment hetzelfde kunnen? Waarom is het gek als je heel graag op jezelf bent en sociale interacties vermoeiend vindt? Waarom moeten we elkaar altijd recht aankijken?

De puberteit van je kinderen maak je maar een keer mee

Laatst zei ze zelf, terugkijkend op haar ‘emo-periode: ‘Er gebeurde gewoon zoveel tegelijk. En TikTok hielp niet.'

Soms heb ik spijt van de diagnose. Tegelijk heeft het mij ook vertraging gebracht. We zijn meer tijd samen gaan doorbrengen, kletsen voor ze gaat slapen, series kijken, lunchen, wandelen. Ik bracht en breng haar vaker met de auto naar school, vriendinnen en sport, het is onze ontspannen kletstijd. De puberteit van je kinderen maak je maar een keer mee, dat zie ik nu veel scherper. Fysiek zelfstandig zijn is iets anders is dan emotioneel. Blijf dus bij ze. Ook als ze je wegduwen.