“Ik moet nog één ding kwijt over mijn jeugd”, zegt voormalig EO-directeur Ad de Boer halverwege het gesprek. Hij legt zijn armen over elkaar en vertelt: “Mijn vader praatte niet veel, maar hij was het die me op een dag bij de arm nam en op het Nederlands Dagblad wees, wat toen nog het Gereformeerd Gezinsblad heette. Hij zei dat ik de rubrieken commentaar, buitenland en politiek maar eens moest gaan lezen.”

Zijn vader bracht Ad op die manier in aanraking met de actualiteit van de wereld. “Mijn vaders aansporing om die krant te gaan lezen, voedde mijn interesse voor pers en politiek. Daar ben ik hem tot op de dag van vandaag zielsdankbaar voor.”

Davidsster

Op de bovenste verdieping van een appartementencomplex in Nijkerk bevindt zich het stekje van Ad en Ineke de Boer. Op het blauwe vest van Ad rust een davidsster aan een kettinkje. “Dit draag ik sinds 7 oktober 2023, na de aanval van Hamas”, legt Ad uit. “Ik ben veel bezig geweest met onze Joodse voorouders. Ik draag hem uit solidariteit met het Joodse volk.”

‘Lekker rustig’

Urenlang kan Ad praten over zijn onstuimige tijd bij de Evangelische Omroep en over zijn pensioen. Maar ook over zijn jeugd, het gereformeerde nest waar hij uitkomt. Tweemaal per zondag naar de kerk, Bijbellezen na het eten en wekelijks catechisatie. Gesprekken voerden de gezinsleden niet bijster veel. “Dat past ook wel een beetje bij die generatie, denk ik. Het was lekker rustig: we waren een gezin met een boekje in een hoekje.”

Het gezin van zijn lief Ineke was een cultuurshock voor Ad. Daar werd volop gepraat en gediscussieerd. Het viel Ads ouders ook op: wat moest hij nou met zo’n uitgesproken meisje? Voor Ad was dat verschil geen probleem, voor Ineke wel. “Na een half jaar maakte ze onze verkering uit”, vertelt Ad lachend. “Ik was sloom, stil en nam te weinig initiatief, vond ze. “Ik had die wake-up call toen kennelijk nodig.” Maar langer dan een week konden de twee toch niet zonder elkaar, en inmiddels zijn ze zestig jaar samen.

• 

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

Hoe kwam je bij de EO terecht?

“Via journalist Meindert Leerling. Hij was destijds chef actualiteiten voor radio en televisie bij de EO. Zijn functie was te zwaar, dus Meindert richtte zijn pijlen op de televisie en zocht een vervanger voor radio. Via via kwam hij bij mij terecht. Ik was politiek belangstellend en werd direct eindredacteur van de actualiteitenrubriek Klankbord. In mijn eerste week brak de Jom Kippoer-oorlog uit. We maakten daar een prima uitzending over. Maar een dag later werd bij de reflectie met een commissie van het toenmalige bestuur van de EO al snel duidelijk dat de mannen hogerop iets gemist hadden: de visie op Israël.”

Daar heb ik ’s nachts echt wakker van gelegen

Wat bedoelden ze daarmee?

“Er werd mij glashelder uitgelegd dat wat we lazen in de oudtestamentische profetieën en het Bijbelboek Openbaring, recht voor onze neus uitkwam. Dat hadden we echt wel mogen benoemen.”

Benauwend

Er liep eind jaren zeventig, begin jaren tachtig een vrij strakke en inhoudelijke lijn vanuit bestuur en directie richting de medewerkers, legt Ad uit. Daar kon een medewerker maar beter niet van afwijken. Voor Ad was dat benauwend en het zorgde er bijna voor dat hij vertrok naar het Nederlands Dagblad. Maar er ontstond een bestuurscrisis die ruimte maakte voor programmamakers. “Ik had het gevoel weer te kunnen ademen en ervoer vrijheid om te blijven.”

Een goede keuze, want in 1989 werd Ad adjunct-directeur en niet veel later – in 1993 – schopt hij het zelfs tot het directeurschap. Eerst samen met Andries Knevel en vanaf 2000 in driemanschap met Henk Hagoort. “Het betekende dat ik het journalistieke veldwerk achter mij moest laten. Dat vond ik jammer, maar ik zag het directeurschap als een opdracht waar ik de gaven en opgebouwde ervaring voor had.”

‘Streng maar rechtvaardig’

Oud-collega’s omschrijven Ad vaak als ‘streng maar rechtvaardig’. Wat vindt hij van die typering? “Daar kan ik mij helemaal in vinden”, reageert hij lachend. “Ik leverde absoluut niet in op gerechtigheid. Als mensen pijn leden als gevolg van onrecht, kwam ik daarvoor op. En ik zal vast en zeker een aantal keer té streng zijn geweest, maar ik hoop niet dat mensen dat als vervelend hebben ervaren.”

Je moest in 2003 een reorganisatie leiden. Hoe kijk je daarop terug?

“Dat was een ontzettend zware tijd, waarin we tientallen programmamakers moesten ontslaan. In die tijd was de EO voor veel medewerkers niet alleen hun baan, maar hun hele leven. Dan is het heel moeilijk om mee te delen dat die baan stopt. Daar heb ik ’s nachts echt wakker van gelegen.”

‘Zat je maar in de kroeg’, zei Ineke weleens, ‘dan kon ik je daar weghalen’

In de kroeg

Ad stond in zijn EO-tijd bekend als dossiervreter en harde werker. Tegelijkertijd was hij ook vader van een jong en groot gezin. Ging dat eigenlijk wel samen? Na een korte stilte zegt Ad peinzend: “Een tijd terug kwam een van mijn zonen naar mij toe. Hij had mij vroeger als vader gemist langs de lijn bij zijn voetbalwedstrijden. Ik moest hem gelijk geven: ik was veel te druk met mijn werk. Mijn kinderen doen dat nu beter; zij staan op zaterdag wel langs de lijn bij hún kinderen. Bij mij heeft de EO vaak op nummer één gestaan in plaats van mijn gezin. Dat is de makke van werken vanuit een sterke roeping, voor zoiets belangrijks als het evangelie verkondigen. Dan denk je dat het van jou afhangt. Ineke heeft weleens gezegd: ‘Zat je maar in de kroeg, dan kon ik je daar weghalen.’ Maar iemand weghouden van werk in Gods Koninkrijk, dat doe je niet gauw.”

‘Zat je maar in de kroeg, dan kon ik je daar weghalen’

Met vervroegd pensioen

Eind 2005 besliste de driekoppige directie in samenspraak met het EO-bestuur dat er één directeur moest komen. “Het was evident dat Henk dat moest worden; hij was jonger en uitstekend gekwalificeerd”, zegt Ad. “Terwijl Andries weer programma’s ging maken, stond voor mij vast: ik heb bij de EO 33 jaar de hitte des daags en de koude des nachts verdragen, ik mag nu stoppen. Ik werd 60 en besloot in 2006 met vervroegd pensioen te gaan.”

De start van zijn pensioen luidden Ad en Ineke goed in: ze trokken drie maanden met de caravan door Spanje en Portugal. Bij terugkomst werd hij al snel door verschillende bladen, organisaties en verenigingen gevraagd of hij zich voor hen wilde inzetten. Ad ging onder andere aan de slag bij de Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind, werd voorzitter van de raad van toezicht en de ledenraad van de EO en werkte op de redactie van OnderWeg – het blad van de Nederlandse Gereformeerde Kerken. “Mijn échte pensioen ging in 2023 in, na mijn voorzitterschap van de regiegroep over de fusie van de NGK en GKv.”

Littekens

Over die fusie gesproken: als gereformeerd vrijgemaakte twintiger maakte Ad in 1967 de scheuring van de NGK en de GKv en mee. Jaren later speelde hij als voorzitter van de regiegroep een rol in de eenwording. “Ik vond én vind het ongelooflijk dat we weer samen zijn.” Ad knikt glimlachend en vervolgt dan met een serieuze blik: “De scheuring bracht destijds zó veel pijn met zich mee bij kerkleden, dominees en in families. Maar de wonden zijn littekens geworden en ik ben ontzettend dankbaar dat ik een rol mocht spelen in de eenwording.

Tot 2013 dacht ik een fusie niet meer mee te maken. Maar tijdens vergaderingen van de synode ervaarde ik dat het niet de mensen waren die het werk deden, maar Gods Geest. Mensen die ver uit elkaar lagen, bracht Hij bij elkaar, en zo groeiden we steeds verder naar elkaar toe.”

Onder het mes

Naast hoogtepunten kent Ads pensioensleven ook donkere pagina’s. Hij wijst naar een boek dat op de hoekbank voor de kleine televisie ligt. “Daar staan foto’s en verhalen in van mensen die een hartaanval overleefden.” Hij staat op en pakt het boek erbij. Een hartaanval bleef Ad gelukkig bespaard, maar viereneenhalf jaar geleden stond zijn leven plotsklap stil. Terwijl hij door het boek bladert, vertelt hij: “Ik kreeg tijdens het wandelen een beetje pijn tussen mijn schouderbladen. De cardioloog zei dat ik mij geen zorgen hoefde te maken, ik had een gezond hart. Maar de klachten bleven en maanden later stuurde een tweede – alerte – cardioloog mij toch door voor een scan. De conclusie: vijf aders rondom het hart zaten voor negentig procent dicht. Gevolg: ik moest onder het mes.

Toen ik de operatie inging, dacht ik aan Psalm 4 in de Liedboekberijming: ‘Ik kan gaan slapen zonder zorgen, want slapend kom ik bij U thuis.’ Ik vertrouwde dat ik in Gods huis wakker zou worden: óf in de hemel, óf hier op aarde. En dat gaf heel veel rust.”

Ad werd wakker in het ziekenhuis en herstelde wonderbaarlijk goed.

Kijk je uit naar je thuiskomst in de hemel?

“Ik kijk vooral uit naar Gods nieuwe aarde waarop gerechtigheid woont. De Bijbel praat in beelden over hoe het zal zijn, en wij mensen maken daar snel een fantasiebeeld bij. Terwijl ik er nog niet zo zeker van ben of het daadwerkelijk zó zal zijn. Maar één ding weet ik zeker: mijn relatie met Hem gaat dwárs door de dood heen. Want ik ben het eigendom van Jezus in leven én sterven.”

• 

  7 jaar geleden ontsnapte Israel van Dorsten uit Ruinerwold: hoe is het nu met hem?

  Klik hier