Om de deur open te doen moet ze drie trappen af, en weer op. Hella woont in de Arnhemse binnenstad, in een gezellige ‘alles d'r op en d'r aan’-studio. Haar hospita doet open: zo bespaart ze energie voor ons gesprek. En ze heeft er een latertje op zitten: gisteravond speelde ze haar voorstelling Met nieuwe benen in de Randstad. Daarna laat terug treinen naar huis. “Mijn energie moet ik doseren. Ik ben zo blij dat ik alweer drie jaar op mezelf woon, na een eindeloze en zware revalidatie. Ik heb zo'n mazzel gehad met deze studio”, vertelt ze na een vliegensvlugge rondleiding in haar stulpje.

Hella is één van de halvefinalisten van de AKF Sonneveldprijs 2026. In haar voorstelling, tevens het afstudeerproject van haar studie creative writing aan de University of Arts in Arnhem (ArtEZ), bezingt ze hartstocht, hartzeer, haar herstel en de uitdagingen op haar weg terug naar de ‘gezonde-mensen-wereld’. Ze bespaart zichzelf en de gevolgen van het hersenletsel niet en maakt cynische grappen. “Als je om mijn situatie alleen maar kunt huilen, wil ik er liever om lachen. Ik ben in coma geraakt als pessimist, maar ben wakker geworden als natuurlijke optimist. In mijn ogen schijnt de zon altijd. Het ergste wat mij kan overkomen, is zes jaar geleden al gebeurd. En daarna valt de rest wel mee."

Eigen benen

Op 2 januari 2020 voelde Hella zich niet lekker. Ze kreeg hoofdpijn en moest overgeven. Ze was bij vrienden in het dorp waar ze is opgegroeid toen ze bewusteloos raakte. Haar toenmalige vriend herkende de signalen van de ‘mond-spraak-arm, beroerte-alarm’-campagne van de Hartstichting. Scheve mond, verwarde spraak en krachtsverlies in een arm: hij belde 112.

Ik was in shock toen ik wakker werd en compleet in verwarring

Een half jaar lang was Hella in coma. Ze kwam bij bewustzijn op de kinderafdeling van een revalidatiekliniek. Ze studeerde net een half jaar muziektheater aan het ArtEZ-conservatorium. “Ik was in shock toen ik wakker werd en compleet in verwarring. In plaats van dat ik wakker werd in het studentenhuis waar ik destijds woonde, lag ik in een ziekenhuisbed. Ik kon niks meer en was afhankelijk van de zorg. Later realiseerde ik me pas dat mijn droom in duigen lag. Het had me zoveel moeite gekost om die levensdroom waar te maken en binnen te komen op het conservatorium. Ik stond net op eigen benen. En nu zat ik in een rolstoel en moest ik maandenlang revalideren. Mijn geheugen was waardeloos en praten ging ook niet denderend.”

Muzikaal nest

‘No way dat jij wordt aangenomen', kreeg ze als tiener regelmatig te horen, maar Hella had een droom: muziektheater maken. “Wie niet waagt, wie niet wint. Ik kom uit een muzikaal nest, mijn vader is muziekproducent en werkte onder meer met Ten Sharp en De Dijk. Als kind kon ik helemaal niet zingen, maar ik leerde het door hard te werken, zangles te nemen en jarenlang dagelijks te oefenen. If you can work for it, you can do it, is mijn levensmotto.”

Ze liet zich niet afschrikken door afwijzingen bij audities. “Die mentaliteit heeft me ook alles opgeleverd tijdens het revalideren. Ik had al zoveel verloren, en ik wilde alleen nog maar doen waar ik blij van word. En dat was niet een leven in een rolstoel. Terug naar het conservatorium lukte uiteindelijk niet, maar ik heb wel de mogelijkheid gekregen om mijn verhaal neer te zetten in proza en kleinkunst. Iets wat helemaal van mij is.”

Ik wilde niet leven voor de geitjes bij de dagbesteding

Je bent linkszijdig verlamd en de eerste prognose was een doemscenario. Uit die rolstoel zou je niet komen...

“Heel atypisch heb ik de revalidatie overgenomen. Ze wilden me leren omgaan met een elektrische rolstoel. Ik wilde lopen, desnoods met een wandelstok. In die periode heb ik me zo klein gevoeld, ik werd niet gehoord en serieus genomen. Mijn ouders kwamen voor me op. Dat ik de regie niet in handen had, fysiek en mentaal, vond ik zó zwaar. Zó k.u.t. Sorry, ik word er weer emotioneel van. Ik besloot om heel hard te gaan werken, maar er ging wel een depressieve periode aan vooraf.”

De tekst gaat hieronder verder.

• 

  Roel kijkt verder: ‘Waarom Hans, halfzijdig verlamd, zelf zijn gordijnen wil sluiten’

  Klik hier

Hella zag het leven even niet meer zitten. Regelmatig keek ze verlangend naar het hekje voor de trap van de revalidatiekliniek. Ze wilde zichzelf met rolstoel en al ervan afgooien. “Alles waar ik jarenlang voor gewerkt had, het zingen, was uit mijn handen geglipt door mijn hersenbloeding. En ik wilde niet leven voor de geitjes bij de dagbesteding.”

Wat veranderde die depressie?

“Het moment dat ik hoorde dat ik mee mocht doen met een vooropleiding voor muziektheater. Een half jaar lang ging ik weer iets voor mezelf doen. Het gaf me de kans om kilometers te maken. Daarna besloot ik opnieuw te auditeren voor het conservatorium. Helaas werd ik afgewezen. Zo pijnlijk… Maar ik kreeg wel de kans aangeboden om auditie te doen voor de richting creative writing. En die kans nam ik met beide handen aan. Juichend werd ik aangenomen. Fantastisch. Ik ben er alsnog via een andere weg gekomen, sta op een podium, zing en schrijf mijn eigen voorstelling.”

Wat mijn moeder moest doorstaan is de hel op aarde

Je was er niet van de een op andere dag.

“Na de kliniek ging ik bij mijn ouders wonen. Ik maakte een wandelschema en bouwde het op. Om de dag liep ik hetzelfde landweggetje op en af. In de polikliniek heerste een heel andere instelling: zij zagen wél een toekomst voor mij. Na heel veel oefenen was de volgende stap alleen reizen met de trein, en dat lukte. Ik was van niemand meer afhankelijk. Nu loop ik zonder stok. Mensen zeggen regelmatig: ‘Ik mag mijn ellende niet met jou vergelijken.' Alsjeblieft, doe het wel, denk ik dan. Als mensen zich niet met mij vergelijken, ben ik alleen en sta ik op eenzame hoogte als ex-comapatiënt. Bovendien kun je ellende niet met elkaar vergelijken. Voor iedereen voelt het anders.”

En toen kon je weer op jezelf gaan wonen.

“Heerlijk. Ik kan zo naar beneden lopen en ergens een koffietje gaan drinken of op mijn fiets stappen naar vrienden. Die vrijheid is onbeschrijfelijk. Ik ben me zo bewust van het geluk in de kleine dingen. Ik mag zélf een waterkoker bedienen en jou hier ontvangen. Dat ik zelf weer de regie in handen kon nemen, heeft bijgedragen aan mijn huidige geluk.”

Wat betekenden je ouders in die zware periode?

“Zóveel. Wat ik heb meegemaakt is vreselijk, maar wat mijn moeder moest doorstaan is de hel op aarde. Ze was er altijd voor mij, ondanks haar drukke baan als econoom. Ik had niet met haar willen ruilen. Dat geldt natuurlijk ook voor mijn vader, maar hij is meer een koele kikker. Ik ben zo dankbaar voor het warme nest waar ik uit kom. Ik voel me ook enorm schuldig naar mijn oudere zus. Een tijdlang draaide het om niets anders dan Hella. Gelukkig kunnen we er samen goed over praten. Ze is fantastisch en lief, en gaat wel eens mee naar een voorstelling.”

De tekst gaat hieronder verder.

• 

  Zij maakt verschil

  Klik hier

Sinds een half jaar heeft Hella een nieuwe liefde, een Indonesische adonis die ze leerde kennen via datingapp Breeze. Hun eerste afspraakje was in een bruin café. Vier eerdere dates waren kansloos. Ze pakt haar mobiel erbij, en vervolgt lachend: “Check, te veel red flags. Daten was in het begin best spannend, ik heb toch een beperking. Mezelf opnieuw openstellen voor de liefde voelde kwetsbaar. Maar als rasechte optimist wilde ik opnieuw het liefdespad ontdekken.”

In je voorstelling zing je nog over een heartbreak summer, nadat je ex het uitmaakte.

“Mijn ex blijf ik altijd dankbaar dat hij er voor me was in de zwartste periode van mijn leven. Het was zo belangrijk dat hij, een leeftijdgenoot, in die periode voor mij koos. Terwijl ik niks terug kon geven. Heel bijzonder. Natuurlijk was ik verdrietig toen het uitging, maar als ik er op terugkijk, kan ik niks anders concluderen dan dat een liefde op die leeftijd bijna niet voor altijd kan zijn.

Daten was in het begin best spannend, ik heb toch een beperking

En kijk, het verdriet heb ik gecompenseerd met dit dure, barista-waardige koffiezetapparaat. Met het geld dat ik apart had gezet voor onze vakantie, heb ik mijn eigen geluk georganiseerd. Elke ochtend ben ik blij met een perfect gemaakte kop dampende koffie. Het is fijn om nu weer verliefd te zijn. Met mijn huidige vriend, die hbo-rechten gaat studeren, kan ik alles delen. Hij begrijpt mij, heeft ook zijn rugzakje, en dat is zo bevrijdend. Hij was de enige met wie ik een eerste goede date had. Het klikte direct.”

Hoe kijk je naar jezelf in de spiegel?

“Sinds een paar jaar, maar in het bijzonder sinds mijn deelname aan het AKF, kijk ik met heel veel trots en bewondering naar mezelf. In het begin vond ik de confrontatie met mezelf zo moeilijk. In de spiegel zag ik een verslagen en ziek meisje, terwijl ik mezelf net kende als een afgetrainde, dolgelukkige muziektheaterstudent. Nu kan ik weer blij zijn met wie ik ben.”

Leef je je droom?

“Absoluut. Voor mijn hersenbloeding droomde ik er al van om mee te doen aan het AKF. Daarna dacht ik er niet meer over na, leren lopen was ook wel handig. Tijdens mijn huidige opleiding kwam ik erachter dat ik het schrijven van liedjes zo vet vind, dat ik alsnog heb meegedaan aan de voorrondes van het AKF. En ik was door; het voelde euforisch. Soms kan ik het nog steeds niet geloven, als ik kijk naar waar ik zes jaar geleden stond. Ik sta gewoon in De Kleine Komedie! Natuurlijk is het fantastisch als ik daarna Nederland kan veroveren, maar ik ben ook een realist. Hoeveel mensen overkomt dat? Dus heb ik een back-upplan: na de zomer ga ik logopedie studeren. Het was de enige therapie die ik leuk vond tijdens mijn revalidatietraject. Daarnaast wil ik een autobiografische roman schrijven. Kan ik die wens ook afvinken van mijn lijstje.”

Denk jij of iemand in je omgeving aan zelfdoding? Praat erover. Je kunt met 113 geheel anoniem chatten of bellen. Bel gratis 0800-0113 of chat op 113.nl met een hulpverlener.

Tekst: Ingrid Spelt
Beeld: Anne van Zantwijk