In de voorstelling 'De Stille Vrouw' geeft actrice Dilan Yurdakul (34) een stem aan haar grootmoeders. Deze eerste generatie migrantenvrouwen cijferde zichzelf compleet weg voor hun gezin. Welke uitwerking heeft dit gehad op haar grootmoeders, haar moeder én op haarzelf?
De voorstelling heet 'De Stille Vrouw', waarom heb je voor deze naam gekozen?
“Ik heb gezien hoeveel mijn oma’s hebben geleden als eerste generatie migrantenvrouwen. Hoe ze hun thuisland moesten verlaten en hoezeer ze zich hebben weggecijferd voor het gezin. Eigenlijk werd altijd de stem van de man gehoord: hoe hard hij wel niet moest werken enzovoort, maar de vrouwen bleven stil.”
Wat vind je zo inspirerend aan je grootmoeders?
“Ze deden het allebei echt voor de kinderen. Ze bleven eerst achter in Turkije met de kinderen, zonder man. Ze konden hun man niet bellen of opzoeken, en ze konden ook niet werken. Ze moesten maar in stilte blijven wachten. Ik werd al gek als ik een dag niks hoorde van mijn vriend toen ik een relatie had.” Dilan geeft aan dat haar grootmoeders vooral niet gezien werden door hun man. “Ze hebben zichzelf echt opgeofferd, als hart van het gezin. Ze moesten van alles slikken: dat hun man overspel pleegde bijvoorbeeld.” Het waren dan ook geen echte liefdesverhalen. “Ze bleven samen voor de kinderen.”
Ze hebben zichzelf echt opgeofferd, als hart van het gezin
Afzetten tegen het familiesysteem
Dilan ziet bij haar in Nederland geboren moeder dat ze worstelt met de twee culturen waarin ze opgroeit. Zelf zette ze zich daarvan af. “Ik had niet kunnen worden wie ik nu ben als ik mij niet los had willen breken van een bepaald stramien dat gangbaar was in mijn familie. Ik voelde dat mijn moeder niet alles kon doen wat zij wilde, ik zag dat als kind. Ik wilde zelf niet zo’n vrouw zijn.”
Je weet niet dat je date: dit unieke datingprogramma wil je zien
“Soms”, geeft Dilan toe. “Ik ben 34, redelijk succesvol, ik volg mijn dromen en toch voel ik een soort druk van: is dit het dan waar het leven voor bedoeld is? Mijn moeder en oma’s hadden dat gevoel niet. Dat mag ook weleens worden uitgesproken: is dit leven wel beter?” Dilans Turkse achtergrond zorgt voor een diepere laag. “Omdat ik altijd voelde dat mijn moeder niet kon doen wat ze wilde als vrouw, wil ik achteraf niet hoeven zeggen: ik had een ander leven kunnen leiden.” Als kleindochter van migranten voelt ze onbewust de druk om wat van haar leven te maken. “Ik ben die toekomst waarvoor mijn grootouders naar Nederland kwamen.”
Toch voel ik een soort druk van: is dit het dan waar het leven voor bedoeld is?
Wat hoop je de mensen in de zaal mee te geven met jouw voorstelling?
“Ik hoop dat we beter kunnen voelen dat we niet alleen maar op onszelf staan in de wereld. Als je kunt voelen wat het verhaal van je oma is, als je echt in haar pijn kunt duiken, ga je jezelf ook meer begrijpen.” Dit is iets wat Dilan zelf erg heeft ervaren. “Ik geloof niet in de rug toekeren, maar in een historie die je ook nu nog voelt.”
De Stille Vrouw is nu te zien in theaters door het hele land.