Ik sta nu precies midden in het leven. Dat deed ik twintig jaar geleden ook. En als mij nog tijd gegeven wordt, blijf ik daar graag. Het is mooi om daar te zijn. Soms spreekt men over mensen die “midden in het leven staan” alsof het een duidelijk afgebakende groep is. Dan zouden sommigen er nog niet zijn, terwijl anderen het midden van het leven allang voorbij zijn. Wiskundig klopt dat, maar volgens andere maatstaven is het vreemd en misleidend. Het is te beperkt om het leven te zien als een rechte lijn waarop je kunt aangeven waar het midden is. Het tellen van jaren is een te bot instrument voor iets wat voortdurend verandert. Mens‑zijn is veel dynamischer dan dat.

Het leven wordt een beetje leuker wanneer je je voorstelt dat het leven altijd is waar jij bent

In ons deel van de wereld leven we steeds langer en dat doen we steeds gezonder. Dat wat als het midden van het leven gold toen mijn vader jong was, is dat vandaag niet meer. Die zogenaamde middenlijn schuift voortdurend op en alleen de toekomst weet waar het heen gaat. Afgelopen week leidde ik de begrafenis van een man die 102 werd. Hij viel toen hij de heg aan het snoeien was en overleed enkele dagen later. De arts vertelde dat de man hem had gevraagd om op te schieten met zijn werk, want hij wilde naar huis om de heg af te maken. Nog drie dagen te leven, maar midden in het leven staan.

Het leven wordt een beetje leuker wanneer je je voorstelt dat het leven altijd is waar jij bent. Als ik erover nadenk, ken ik tachtig‑ en negentigjarigen die midden in het leven staan. Zij hebben, zonder iemand om toestemming te vragen, het ‘midden’ van de ene dag naar de volgende meegenomen zonder zich af te vragen of ze de beroemde ‘piek’ al gepasseerd zijn. Ze leven gewoon door. Ze groeien en weven. Ze weven hun ervaringen, herinneringen en verlangens tot een kunstwerk dat geen begin of einde heeft. Een kunstwerk voor de eeuwigheid dat uit donkere en lichte draden is opgebouwd. Juist daardoor wordt het vol en rijk. Ze zetten één stap per keer en herinneren ons eraan dat elke stap even belangrijk is. Ze praten er niet over, maar hun leven laat zien dat dit is hoe een mens groeit.

Leven is niet als cement dat in een vorm moet vloeien en uitharden; het is veel groter en veel gelaagder

“Blott en dag, ett ögonblick i sänder” (Slechts één dag, één ogenblik tegelijk) is een van de meest geliefde Zweedse gezangen. Er bestaat geen piek waar je overheen moet waarna het alleen nog bergafwaarts zou gaan. Er is slechts één dag tegelijk, één ogenblik per keer. Lina Sandell, de schrijfster van dat lied, wist dat. Wij weten dat. Leven is niet als cement dat in een vorm moet vloeien en uitharden. Het is veel groter en veel gelaagder. Het is gemaakt om grote zaken als liefde, tegenslagen en wonderen te omvatten. Het leven geeft de kans om te groeien in onzelfzuchtigheid, nederigheid en genade. Een gelegenheid om je ervaringen serieus te nemen en er iets van te leren, iets wat de weg bereidt voor de volgende stap. En de volgende. Kiezen voor dat wat maakt dat het leven niet alleen maar voortkabbelt, maar dieper wordt. Zulke dingen kun je niet vastpinnen op een tijdlijn.

Wanneer staat een mens midden in het leven? Als je het mij vraagt, is het antwoord: altijd.

• 

  De gebroken tablet: 'Online is het leven tenminste nog wat'

  Klik hier